Ga nooit terug van Lee Child: een van de beste delen uit de Reacherserie

In de achttiende thriller van Lee Child, Ga nooit terug, keert Jack Reacher na een lange tocht eindelijk terug naar wat ooit zijn thuisbasis was: het hoofdkwartier van de 110e MP Special Unit in Rock Creek, Virginia. Hij heeft geen andere reden voor zijn terugkeer dan dat hij Susan Turner, de huidige commandant wilt opzoeken. In eerdere delen uit de serie had Jack Reacher haar geregeld aan de telefoon. Hij werd nieuwsgierig naar de vrouw achter de stem en wil haar uitnodigen voor een etentje. Een vreemd toeval zorgt ervoor dat Susan Turner vlak voor de komst van Reacher onverwacht is gearresteerd op verdenking van fraude en verduistering. Reacher vind op zijn oude plek interim commandant Morgan, die slecht nieuws heeft voor Reacher. Hij wordt onder de wapenen geroepen. Daarnaast wordt hij verdacht van doodslag in L.A. jaren geleden en ontduiking van alimentatie voor een 14-jarig dochter, die hij zou hebben verwekt in Korea.
Dit alles gebeurde omdat Susan Turner de dossiers over Reacher had opgevraagd en ongewild een alarm had. laten afgaan bij allerlei overheidsorganen. Reacher krijgt voor beide zaken een advocaat toegewezen. Ook moet hij zich dagelijks voor 8.00 uur melden op het MP kantoor.
Susan Turner zit vast in een nabijgelegen militaire gevangenis, waaruit ze bevrijd wordt door Reacher. Samen gaan ze hun rehabilitatie regelen. Reacher vermoedt dat er meer achter zit en gaat op zijn manier op onderzoek uit met als gevolg wat ‘colleteral damage’ bij de plaatselijke bevolking. Susan Turner is niet voor niets commandant van het 110e geworden, want eindelijk vindt Reacher zijn vrouwelijke evenknie.
Ga nooit terug is een sterke Jack Reacher thriller, een van de beste uit de serie. In een eerdere recensie over Achtervolging, schreef ik waarom de serie volgens mij zo’n succes is. Na het lezen van Ga nooit terug kon ik een extra reden toevoegen. Jack Reacher is een buitenstaander. Hij hoort niet bij de gewone burgermaatschappij, ondertussen observeert hij gewone mensen die gewone dingen doen. Deels om in leven te blijven en deels uit nieuwsgierigheid naar het leven dat hij niet heeft, niet wenst en nooit zal krijgen. Het geeft mooie, treffende observaties van het leven zoals de meeste mensen dat leiden/lijden. Een goed voorbeeld is als Reacher en Turner in LA in een file terechtkomen. Het valt Reacher op wat mensen allemaal doen in hun auto behalve autorijden: ´mensen zaten te eten en te drinken, zaten zich te scheren,…, vijlden nagels bij, vulden formulieren in, zaten te lezen...´
Ondanks zijn kracht, intelligentie en bijna goddelijk lijf waar hij niets aan hoeft te doen (aan iets wat goed is moet je niet prutsen vindt Reacher), heeft hij toch zijn beperkingen en kent hij die ook. Zo weet hij van zich zelf dat hij een slechte chauffeur is. Hij kent de menselijke maat en mogelijkheden. De auto en de snelweg zijn te groot voor zijn inschattingsvermogen. Het maakt hem ondanks zijn heldenstatus bijna een gewone man.
Lee Child laat Reacher een mooie vergelijking maken, waarmee hij laat zien anders te zijn. Meer dan 90% van de mensen is bang voor de eenzame wolf die naar het maanlicht huilt. Een klein deel van de mensheid is jaloers op de wolf. Reacher is er een van.
Humor speelt ook in Ga nooit terug een belangrijke rol. Reacher heeft een zeer originele pinautomaat ontdekt. Tijdens een lift ziet hij een eind van de weg af, iets branden. Het kan volgens Reacher geen bosbrand zijn, want daar is het het seizoen niet voor. Zoals Reacher al vermoedde blijkt het een meth-lab te zijn dat in brand is gevlogen. De eigenaar is omgekomen in de vlammenzee. Na even zoeken vinden ze een bundel contant geld en autosleutels van de auto’s die gespaard zijn gebleven bij de brand. Het gesprek dat hij later die avond met de boerenpummels op de verlaten weg op het platteland heeft is ongelooflijk humoristisch. Ze stellen zich agressief op. Reacher vraagt of ze een zwart pak hebben, aangezien ze dat nodig zullen hebben voor de begrafenis van hun neef die omgekomen is bij de brand. De mannen worden boos, Reacher zegt vervolgens niet in te willen gaan op erfrechtkwesties en rijdt met enige moeite weg in de opvallend rode auto van de neef.
Nieuw is de behulpzaamheid van Reacher. In een vliegtuig heeft hij bij twee loopjongens die achter hem aanzaten de vingers en armen gebroken. Bij het uitstappen sjort Reacher ze aan hun t-shirts omhoog, zodat ze weer kunnen staan en ook uitstappen ‘wat hem wel het minste leek, wat hij voor ze kon doen’.
Het blijft knap dat Lee Child er in slaagt de lezer keer op keer kan laten genieten van een geweldige actiethriller rondom Reacher zonder dat het gaat vervelen of dat het concept sleets wordt. En dat terwijl de elementen steeds hetzelfde zijn: Reacher komt aan in een Amerikaanse stad of dorp, raakt in de problemen en/of ontmoet een vrouw met problemen, redt haar en zichzelf, vaak is er sprake van een complot dat hoog in een militaire, justitiële of overheidsorganisatie is geworteld. Dit alles gecombineerd met Reachers bijna bovenmenselijke kracht en slimheid.
Er zijn maar weinig thrillerschrijvers die net als Lee Child er in slagen om jaarlijks mij te verrassen met een spannende, goede thriller. Ik kijk al uit naar het nieuwe deel!

Fergus McNeill speelt met conventies in Oogcontact

In zijn thrillerdebuut Oogcontact speelt Fergus McNeill met de conventies. Op het eerste gezicht lijkt Oogcontact een standaardthriller te zijn over een seriemoordenaar en de politie-inspecteur die hem op de hielen zit. De seriemoordenaar, Robert Naysmith kiest zijn slachtoffers door middel van een wreed spel. Degene die op een bepaald moment oogcontact maakt, is zijn volgende slachtoffer. Graham Harland, de politie-inspecteur die belast is het met onderzoek, gaat gebukt onder het verlies van zijn vrouw.  Na verloop van tijd is er volgens de ambitieuze en altijd op de kosten lettende, politiechef niet genoeg resultaat geboekt.  Het onderzoek moet worden overgedragen aan collega’s in een ander district, omdat Naysmith daar zijn meest recente moord heeft gepleegd. Harland gaat desondanks door met zijn onderzoek, vastbesloten de moordenaar te vinden.
Tot zover niets nieuws onder de zon. Tot na de tweede moord, dan valt het op dat McNeill de daadwerkelijke daad niet heeft beschreven,  maar deze enkel heeft genoemd in het latere politieonderzoek. Hij heeft wel uitgebreid Naysmith’s  voorbereidingen door en diens gevoelens in beeld gebracht. De uitvoering van de moord doet er dan niet meer toe.  En dat is tamelijk ongebruikelijk voor een thriller.
Oogcontact lezen vanuit het perspectief van Naysmith is een gruwelijke ervaring. Hij lijkt bedrieglijk normaal tot hij met veel plezier vertelt over zijn zelfverzonnen spel. 
De ontknoping is zo bijzonder en tegelijkertijd zo goed en gruwelijk spannend is dat het boek je tot na het dichtslaan in zijn greep houdt.
Oogcontact is een veelbelovend droomdebuut, origineel en onconventioneel.

Giftige vlinders van Luc Deflo: de hel van de midlifecrisis

Een midlifecrisis kan in vele gedaanten voorkomen bij mannen. Sommigen kopen een Harley Davidson of een cabrio. Anderen ruilen hun vrouw in voor een jonger model of nemen er een minnares bij.
Rik LeBoeuf uit Luc Deflo´s Giftige vlinders overkomt, naar eigen zeggen,  de laatste optie. Deze onderhoudsmonteur van verwarmingen, oftewel ‘chauffagist’ in goed Vlaams, was gelukkig met zijn vrouw, tot hij op een kwade dag een kapotte verwarming repareert bij een aantrekkelijke dame. Tijdens het politieverhoor achteraf denkt hij er aan terug hoe hij werd overvallen door zijn gevoelens voor Carina Misurata, een Thaise camgirl. In eerste instantie was het louter lust. Later ging de lust over in liefde en beschermingsdrang die al snel overgingen in bezitterigheid en verslaving.  Rik raakte geobsedeerd door Carina en moet steeds denken aan de fantastische seks met haar. De e-mail- en sms-correspondentie wordt steeds intensiever en heftiger.  Zijn vrouw, gezin en klanten verwaarloost hij, maar het loopt pas echt uit de hand als Carina het contact probeert te verbreken.
Deflo heeft Rik pijnlijk realistisch en overtuigend neergezet als een enorme sukkelaar. Rik vertelt het verhaal vanuit zijn perspectief, terwijl hij zijn hachje probeert te redden.  Je weet niet meer dan wat hij wilt vertellen, waardoor wordt je geregeld op het verkeerde been gezet.
Politieverhoor en afgedwaalde gedachten van Rik over de noodlottige gebeurtenissen wisselen elkaar vloeiend af, zonder verwarring te veroorzaken. Dit alles creëert een sterke plot met onverwachte wendingen en een verrassende ontknoping.
Giftige vlinders is zonder meer een van de betere thrillers in het genre.

Niemand weet, de eerste thriller van Gerda Crouset

Niemand weet is de eerste thriller van de Nederlandse Gerda Crouset. In 2011 verscheen van haar hand Date, een autobiografische roman over een weduwe die op internet aan het daten gaat.
In Niemand weet breekt een belangrijke en tegelijkertijd spannende dag aan voor Leo van ’t Sant. In het Sedna Wellness Centrum waar hij werkt, vindt de feestelijke opening plaats van het Hooibed Chalet. Er worden veel nieuwe gasten verwacht en ook de pers zal aanwezig zijn. Uitgerekend vandaag kan John, de eigenaar, er niet zijn omdat diens moeder onverwacht ziek is geworden. Leo mag de honneurs waarnemen, iets waar hij enorm tegen op ziet. Vooral vanwege het praatje dat hij van John uit zijn hoofd moet houden en niet mag voorlezen. Daarnaast is hij er erg mee bezig wat andere van zijn verminkte oor en het litteken vinden. Tot overmaat van ramp ziet hij tussen de aanwezigen Julie, die er vandaag bij is om als journaliste verslag te doen van de feestelijkheden. Lang geleden was Julie zijn vakantievriendinnetje aan wie hij het ware verhaal over de brand in de stomerij van zijn grootouders, de moeder die na zijn geboorte was vertrokken en over zijn dikke tante Anne die de brand niet overleefde. Leo vreest dat Julie zijn verschrikkelijke geheim zal onthullen.
Julie herkent Leo ook, ondanks dat hij nu een andere achternaam heeft. Langzaam komen de herinneringen terug over wat hij haar destijds vertelde. Ze voelt zich steeds minder op haar gemak in het Wellness Centrum, bang voor wat Leo zou kunnen doen als hij haar herkent.
Niemand weet heeft de potentie om een goede thriller te worden. Helaas is dat niet het geval, want het verhaal wil maar niet spannend worden. De plot rammelt en er vallen gaten. Zo wordt er niets gedaan met de dreiging die Leo uitstraalt richting Julie. Het enige schrikmoment blijkt toeval en met een sisser af te lopen. Leo heeft alles in zich om een echte, enge creep te zijn, maar blijft een onnozele sukkel. Jammer, want een gemiste kans.
De toedracht van de moord, die als een verplicht nummer lijkt te zijn opgevoerd, is al na de proloog duidelijk. Vervolgens hobbelt het verhaal verder om op het einde met twee onthullingen te komen die als konijnen uit de hoge hoed worden getoverd.
Het verhaal mist diepgang. De motieven van Leo worden niet duidelijk. Evenmin als de redenen van John om Leo niet eerder in te lichten over voor hen beiden belangrijke zaken.
Je verwacht een zenuwslopend kat- en muisspel tussen Leo en Julie, maar dat komt niet.
Leo, Julie en de andere personages blijven eendimensionaal en komen niet tot leven. Leo is een onsympathieke loser. Julie blijft zo oppervlakkig dat het niet mogelijk is om met haar mee te leven. Het gedrag van de personages is te vaak niet geloofwaardig.
De sfeer in de stomerijscènes in Niemand weet doet denken aan de jaren vijftig. De stomerijscènes doen Vlaams aan door het taalgebruik en de manier van doen en laten van de personages, met name opa Bart. Het geeft een vervreemdend effect, want aangenomen dat het hoofdverhaal zich afspeelt in het heden, dan zouden de jeugdherinneringen van Leo zich in Nederland in de jaren zeventig/tachtig moeten afspelen.
Tot slot toch een positief punt. Gerda Crouset laat met Niemand weet zien over genoeg verbeeldingsvermogen te beschikken om een verhaal te bedenken. Het is dan ook te hopen dat ze de juiste middelen vindt om van haar volgende boek een écht spannende thriller te maken.

Verdorven van Ellen Gerretzen: prima thriller met goed, spannend verhaal

Ellen Gerretzen is een Nederlandse thrillerschrijfster met internationale allure. Zo woont ze afwisselend in Nederland, Spanje en Berlijn. Haar eerste drie boeken, Bloedbruiloft, Schaduwspel en Verdorven, verschenen bij de Vlaamse uitgeverij Manteau. Samen vormen ze een serie rond Wolfgang, een Berlijnse oud- hoofdcommissaris van politie, die geregeld in het zuiden van Spanje te vinden is.
In het onlangs verschenen Verdorven is Wolfgang net ‘back in business.. Tijdens de eerder jacht op een seriemoordenaar had hij het zo zwaar voor zijn kiezen gehad dat hij ruim vier maanden in een psychiatrische kliniek nodig had om te herstellen. Een terugkeer naar de LKA (LandesKriminalAmt) ziet Wolfgang niet zitten. Gitta, een Berlijnse vriendin, stelt hem voor om privé detective te worden en ze heeft dan meteen een eerste klus voor hem. Uitzoeken wat er met Jan, een opvallende klant in haar ‘kneipe’ is gebeurd en waar haar hond is, die hij bij zich had.
Nadat er in Berlijn twee moorden zijn gepleegd waarbij de slachtoffers gruwelijk verminkt zijn, roept Claus, de opvolger van Wolfgang zijn hulp in bij het onderzoek naar de dader. Het onderzoek voert Wolfgang naar Lissabon, waar hij ontdekt dat hij zijn leven niet zeker is als hij doorgaat met de onderste steen boven halen. Alleen dankzij de bescherming van Quim, een maffia-achtige regelaar, brengt hij het er levend van af.
In Lissabon komt Wolfgang voor een moeilijke keuze te staan. Julia, de vrouw van zijn hart, is slechts 300 km van hem verwijderd en heeft hem nodig, nu meer dan ooit. Of gaat hij terug naar Berlijn om de moordzaak verder uit te zoeken. Hij kiest het laatste om er achter te komen dat een van zijn vrienden steeds vreemdere berichten op Facebook plaatst over dode mensen en dieren.
In Verdorven weet Ellen Gerretzen de verdorven geest die sommige mensen hebben pijnlijk goed in beeld te brengen. In de loop van het verhaal komen alle mogelijke opties langs voor motief en dader, ook de meest gruwelijke nauwelijks voor te stellen mogelijkheid.
Verhaaltechnisch zit Verdorven goed in elkaar. De lezer krijgt met Wolfgang steeds een nieuwe mogelijke verdachte met motief en mogelijkheid voorgeschoteld. Soms is het heel concreet en op andere momenten sijpelt een mogelijke verklaring tussen de regels door. Op het punt dat je als lezer denkt te weten hoe het zit, ongeveer halverwege, en Ellen Gerretzen al bijna wilt beschuldigen van voorspelbaarheid, blijkt dat je vakkundig door haar op het verkeerde been bent gezet. De ontknoping en het einde zijn verrassend, geloofwaardig en overtuigend. Mooi werk!
Esra, de Turkse stagiaire is een goede aanwinst voor het verhaal (en de serie?). Het geeft een verfrissend effect om een jong enthousiaste collega te plaatsen tussen mannen die het allemaal al een keer gezien en gedaan hebben.
Onlangs maakte Ellen Gerretzen bekend dat haar volgende boek bij uitgeverij Vrijdag zal verschijnen. Het is te hopen haar boeken daar beter nagekeken worden dan bij haar huidige uitgeverij. Zowel op taal- en zinniveau als inhoudelijk had Verdorven beter gekund. In ieder boek, hoe goed ook geredigeerd, zit wel een foutje maar ‘een aantal hebben…’ kan echt niet. Zeker niet als er meer vergelijkbare fouten zijn blijven zitten. In sommige alinea’s lopen de zinnen niet lekker. Een andere formulering had wonderen gedaan voor de duidelijkheid en leesbaarheid. In de loop van het boek gaat het steeds meer storen en dat is jammer want het verhaal deugt wel. Inhoudelijk is er een klein ongeloofwaardig detail. In Lissabon krijgt Wolfgang een berisping van een Portugese collega over het meenemen van een getuige. Het betreft iemand die een relatie had met een mogelijke verdachte. Wolfgang heeft vele jaren bij het LKA gewerkt en je zou verwachten dat hij weet dat dit niet geoorloofd gedrag is. Vreemd dat hij het dan toch doet, hij zou beter moeten weten.
Afgezien van bovenstaande kritiekpunten is Verdorven een prima thriller met een goed, spannend verhaal! Ik ben benieuwd of Wolfgang in het volgende deel bij Julia blijft of toch weer naar Berlijn vertrekt.

Het Luxor Resort van Candy Brouwer: een lekkere erotische vakantiethriller

Het is goed te begrijpen dat Candy Brouwer, met het oog op haar andere werk, onder pseudoniem schrijft, want ze neemt in Het Luxor Resort geen blad voor de mond. De stomende seksscènes in deze thriller zijn net zo verweven met het verhaal als de scènes in andere thrillers waarin uitgebreid wordt gekookt en gegeten.
De aantrekkelijke dierenrechten-advocate Monica Barends besluit alleen naar het Luxor Resort in Egypte te reizen als blijkt dat haar beste vriendin Vivien niet mee kan en haar vriendje Eelco niet mee wil. De relatie tussen Monica en Eelco, een dierenrechtenactivist schuurt, vooral omdat Eelco al een tijdje op haar zak teert nu hij geen baan op niveau kan vinden.

Nauwelijks aangekomen in Egypte ontsnapt Monica op het nippertje aan de dood. Ze wordt op het laatste moment voor een voertuig weggesleurd door de sexy uitziende Jamal. Vanaf het eerste ogenblik broeit het tussen de twee. Samen beleven ze daarna een paar hete dagen gevuld met seks, uitstapjes en meer seks. Er blijven wel vreemde dingen gebeuren waar Monica meer over zou willen weten, maar Jamal heeft overal een verklaring voor. Toch gaat Monica steeds meer twijfelen. Ze vraagt zich af wie Jamal echt is en of hij wel te vertrouwen is, ondanks dat de seks met hem zo verslavend lekker is.
Het Luxor Resort is een echte erotische thriller, waarin de seks ruw en grof is en expliciet wordt verwoord. Een ‘adult crime novel’ zouden Amerikanen zeggen.
Candy Brouwer heeft een vlotte pen. Het Luxor Resort laat zich hierdoor gemakkelijk uitlezen tijdens de vlucht in het vliegtuig naar de vakantiebestemming of eenmaal aangekomen, met een cocktail op het terras. De plot is dun, voor een vakantiethriller als deze is dat prima. De spanning komt uit de vraag of Jamal te vertrouwen is en wat het lot is van de vermiste Engelse vrouw. Het achterliggende complot is wellicht wat vergezocht. Het geheel loopt langs het randje van de geloofwaardigheid.
Monica is daarentegen een echte vrouw van vlees en bloed. Niet alles wat ze doet is even logisch, maar welk mens doet dat wel altijd. Het maakt haar juist overtuigend en echt.
Het Luxor Resort is een lekkere vakantiethriller voor eenieder die het niet erg vindt rode oortjes te krijgen, niet van de zon maar van de hete seksscènes.
Candy Brouwer laat met Het Luxor Resort zien over voldoende fantasie te beschikken. Ik ben benieuwd of ze ook een erotische literaire thriller zou kunnen schrijven. Een mooie uitdaging!

Stille getuigen van Danielle Hermans: veelbelovend begin van nieuwe serie

In 2011 verscheen in het kader van de Maand van het Spannende Boek de verhalenbundel Stille getuigen. Hierin waren 25 verhalen opgenomen, die ieder over een ander forensisch specialisme gingen. Voor ieder verhaal was een Nederlandse thrillerauteur gekoppeld aan een forensisch expert. Met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid is toen een vonk enthousiasme voor forensisch onderzoek overgesprongen op Danielle Hermans, een van de 25 deelnemende auteurs.
Onlangs verscheen namelijk Stille getuigen, het eerste deel in de serie over LIFE, het Landelijk Instituut Forensische Expertise. In dit deel wordt een team van forensisch specialisten van LIFE gevolgd bij hun onderzoek naar de gruwelijke moord op een echtpaar in een net opgeleverde nieuwbouwwijk. De slachtoffers zijn onthoofd, waarna hun hoofden zijn verwisseld., hetgeen een macaber beeld oplevert.

Leider van het moordonderzoek en van het team Plaats Delict onderzoeken is Alex van Brederode, bijgenaamd de Professor. Hij is niet blij want hij heeft Suzanne Meijer, een overenthousiaste, onervaren assistente ondergeschoven gekregen door de ambitieuze directeur van LIFE, Madeleine Bekkers. Het liefst had hij nog zijn vertrouwde assistent Justus, die echter een half jaar eerder spoorloos verdween. Gelukkig blijkt zijn nieuwe assistente, afgezien van haar rappe tong, mee te vallen. Al op haar eerste dag laat ze zien dat ze een scherpe analytische blik heeft. Tijdens het onderzoek lijkt het er al snel op dat de moordenaar de smaak te pakken heeft en uitkijkt naar nieuwe slachtoffers.
Ondertussen loopt er een griezelige gek rond, die er een plezier in schept om dieren te mishandelen tot de dood er op volgt. Hoogte- dan wel dieptepunt is het gehalveerde lammetje dat hij in een boom boven een picknicktafel heeft gehangen. Voor de wijkagent is het na het zoveelste doodgemartelde dier duidelijk. Op een dag zal deze gek zijn gruwelijke fantasieën uitleven op mensen. De baas van de wijkagent is minder overtuigd, die ziet vooral tijd- en geldverspilling.
Tijdens een lezing op de Avond van het Spannende Boek 2013 vertelde Danielle Hermans, dat het deel over de dierenmishandeling op ware feiten is gebaseerd. In Nederland is enige tijd geleden een jonge man opgepakt die er plezier in had dieren te martelen tot de dood er op volgde. Gelukkig is hij opgepakt voordat hij de overstap naar menselijke slachtoffers kon maken. Het is nog maar de vraag of dat in Stille getuigen ook het geval is.
De personages in Stille getuigen zijn goed gekozen en realistisch neergezet. Met elkaar vormen ze een forensisch team waarin iedereen een duidelijke en een andere rol heeft, zowel professioneel als in het groepsproces. De opperbaas, niet al te sympathiek, moet schipperen tussen minimaal budget en maximaal resultaat. De teamleider is zowel aanvoerder als meewerkend voorman. De jonge hond heeft een verrassende, verfrissende blik. De rechercheur hoort wel en tegelijkertijd niet bij het team. En er zijn wat noodzakelijke bijfiguren die extra expertise en leven in de brouwerij brengen. Het team heeft iets geheimzinnigs, in dit geval een verdwijning van een van de collega’s. Dit speelt op de achtergrond mee en zorgt voor een groepsband en verdieping.
Danielle Hermans is zoals ze in eerdere boeken, De man van Manhattan en In vredesnaam liet zien, gezegend met een vlotte pen. Ook Stille getuigen laat zich als een pageturner in een avond uitlezen.
Stille getuigen is het veelbelovende begin van een nieuwe serie en smaakt naar meer. Kom maar op met deel 2!

Ten dode opgeschreven van Mark Billingham: Goede Engelse politiethriller met grove humor

Op zijn website vertelt Mark Billingham dat de lezer net zo veel over Tom Thorne weet als hij, omdat hij geen dossier over hem bijhoudt. Iedere keer als Mark Billingham een boek over hem schrijft, komen er kanten over zijn rechercheur naar voren, die zowel hem als de lezer verbazen. Daarnaast wordt Tom Thorne ieder boek weer wat ouder. In ten dode opgeschreven laat Billingham op een bepaald moment Thorne in de spiegel kijken.  Door wat hij ziet begint hij te mijmeren over mannen die er steeds gedistingeerder uit gaan zien. Hij is er van overtuigd dat dat alleen geldt voor architecten en filmregisseurs, niet voor politiemensen. De meeste politiemensen die hij kende en tegen de vijftig liepen, zagen er belazerd uit. Gelukkig voor Mark Billingham maakt het voor het schrijven van zijn thrillers niet uit of hij er gedistingeerd uit ziet of niet. Zijn thrillers blijven goed en worden zelfs steeds beter.

In ten dode opgeschreven draait Javed Akthar, de Pakistaanse eigenaar van een kleine buurtsupermarkt op een kwade dag door. Hij besluit twee klanten, die op dat moment toevallig in zijn winkel zijn, te gijzelen. Je zou verwachten dat hij losgeld wilt, maar dat is niet het geval. Hij wil zijn gijzelaars pas vrijlaten als de waarheid over de dood van zijn zoon boven water is. Zijn zoon is in de gevangenis overleden, volgens officieel onderzoek als gevolg van zelfmoord. Zijn vader gelooft niets van deze lezing en eist dat Tom Thorne het onderzoek leidt, aangezien hij betrokken was bij de zaak waardoor de zoon in de gevangenis terecht kwam.
Tom Thorne gaat graven in een race tegen de klok om het leven van de gijzelaars te redden. Al snel ontdekt hij bepaalde dingen over de zoon waarvan hij zich afvraagt of de vader het wel wilt weten. Het gedrag van de politiefunctionaris die de leiding heeft in deze gijzelingszaak, een voormalig militair, zet extra druk op de ketel en zorgt ervoor dat de kans op een oplossing zonder bloedvergieten snel kleiner wordt.
In een ver verleden werkte Mark Billingham als stand-up comediant en dat is nog steeds te merken in zijn thrillers. Hij maakt grove grappen, vaak met een geweldige timing. De kroegentocht van de twee voormalige celmaten is tegelijkertijd hilarisch en dieptriest. De grappen zorgen voor een luchtige noot in het verder spannende en realistische verhaal. Haarscherp zet hij zijn personages neer. Akhtar is zowel als dader als slachtoffer te beschouwen. Enerzijds heeft hij niet het recht om twee mensen te gijzelen, anderzijds maakt zijn verdriet en machteloosheid over het onrecht dat zijn zoon is aangedaan hem tot een meelijwekkend slachtoffer van het systeem. Tom  Thorne blijft een oude brombeer, die wel blaft maar niet bijt. De oneliners die hij tussen neus en lippen door maakt, zijn ongeëvenaard.
Ten dode opgeschreven is een geweldig goede, lekker weglezende Engelse politiethriller waarin een realistisch beeld van de Engelse samenleving wordt gegeven. Hopelijk verschijnt zijn volgende Tom Thorne boek The Dying Hours, dat in Engeland in mei uitkwam, snel in Nederland!

De bastaard van Brussel van Simone van der Vlugt: goede, realistische historische YA roman

In 1995 debuteerde Simone van der Vlugt met De amulet, haar eerste historische jeugdroman. Tien jaar later verscheen De bastaard van Brussel, haar tiende historische jeugdroman. Inmiddels had zij een naam opgebouwd als veelgelezen en gewaardeerde schrijfster van gedegen, spannende en goed opgebouwde romans die zich het verleden afspelen voor jongeren. En was zij een waardig opvolgster van Thea Beckman die tot dan toe het genre had gedomineerd.

De historische jeugdromans van Simone van der Vlugt kenmerken zich door de aansprekende, herkenbare hoofdpersonen. Het zijn jongeren die er het beste van proberen te maken in hun tijd, in hun wereld. Daarnaast geven haar boeken een realistisch beeld van de tijd waarin het verhaal zich afspeelt en zijn het boeiende en vlot geschreven goede verhalen. De historische details kloppen tot in de kleinste details, dankzij de gedegen research waar Simone van der Vlugt bekend om staat.

Dit alles is goed te merken in De bastaard van Brussel. Simone van der Vlugt slaagt er in om het 16e eeuwse Brussel tot leven te wekken in dit boek over Crispijn Matsijs, bastaardzoon van Lamoraal de graaf van Egmond en stadhouder van Vlaanderen. Het is de tijd van de Spaanse overheersing, de inquisitie en de hagenpreken. Het zijn gevaarlijke tijden voor iedereen, ongeacht of men katholiek of lutheraan is.

In 1565 is Crispijn de 20-jarige eigenaar van een brouwerij annex taveerne die hij samen met Stina runt. Een aantal jaren geleden is de moeder van Crispijn voor zijn ogen gedood, toen ze samen een hagenpreek bezochten. De man van Stina, en vader van haar 11-jarig dochtertje Eva, was een van de eerste ketters die in Gent werd verbrand. Crispijn wil eigenlijk geen kant kiezen in de godsdienststrijd, maar hij komt er achter dat hij in feite geen keuze heeft. Stina en zijn nieuwe knecht Hans de Duivel zijn openlijk Lutheraans. Na een hagenpreek in Zaventem keren alleen Hans en Eva terug. Crispijn mist Stina hierna niet alleen vanwege haar warmte in vele opzichten, maar ook door het werk dat ze in de brouwerij/taveerne verzette. Eva biedt aan hem te helpen door te leren brouwen, zodat zij afleiding heeft en niet zo veel aan haar moeder hoeft te denken. Dan slaat het noodlot toe en wordt Crispijn opgepakt door de inquisiteurs.

De bastaard van Brussel is op ware feiten gebaseerd. Uit het nawoord blijkt dat alleen Crispijn, Stina, Eva en hun vrienden fictieve personages zijn. De anderen zoals Hans de Duivel en Lamoraal, graaf van Egmond zijn historische figuren.

Het is bewonderenswaardig en knap hoeveel historische informatie Simone van der Vlugt in dit boek heeft verwerkt zonder dat het verhaal eronder heeft geleden. De bastaard van Brussel staat niet bol met dorre feiten, noch is het een saaie opsomming of een droge geschiedenisles. Integendeel, De bastaard van Brussel is een sprankelend, spannend verhaal dat de (jonge) lezer een goed beeld van 16e eeuws Brussel geeft en deze ongemerkt veel leert over deze tijd, wat betreft de historische feiten, de cultuur en het dagelijks leven.

Gezien de leeftijd van Crispijn en de heftigheid van wat hij meemaakt, is het een boek dat beter zal aansluiten bij jongeren vanaf een jaar of 13, 14 dan bij basisschoolkinderen. Heel geschikt voor tieners die een keer iets anders willen lezen dan een YA-roman over vampiers. Qua spanning kan het boek zich prima meten met de gemiddelde YA-thriller. Het zijn immers spannende tijden. Vervolging en achtervolging liggen eind 16e eeuw overal op de loer. Crispijn vlucht op een bepaald moment letterlijk voor zijn leven en het is nog maar de vraag of hij het er levend van afbrengt.

Overigens zal De bastaard van Brussel ook volwassen lezers aanspreken. Voor de liefhebbers van historische romans is er genoeg te genieten, omdat het verhaal nergens kinderachtig is, goed geschreven is, diepgang heeft en de hoofdpersoon een adolescent is en geen kind meer. De bastaard van Brussel is mijns inziens een volwassen historische YA-roman voor jong en oud.

De schuldige van Lisa Ballantyne: prachtige roman die lezer uitdaagt

Na de moord op de 2-jarige James Bulger door twee jongens van 10 jaar oud in 1993, stort de Engelse media zich met volle overgave op iedere moord waarbij zowel slachtoffer als dader minderjarig is.
In De schuldige van de Engelse auteur Lisa Ballantyne heeft de strafrechtadvocaat Daniel Hunter geen reden om aan te nemen, dat het in de nieuwste zaak die hij heeft aangenomen anders zal zijn. De 11-jarige Sebastian wordt er van verdacht zijn 9-jarig buurjongen op gruwelijke wijze te hebben gedood in een speeltuin. Al pleit forensisch onderzoek en een getuigenverklaring tegen hem, Sebastian blijft tijdens de verhoren en de gesprekken met Daniel volhouden onschuldig te zijn. Bij Daniel komen door deze zaak, herinneringen aan zijn eigen jeugd naar boven. Hij denkt terug aan zijn drugsverslaafde moeder, die hij probeerde te beschermen tegen het leven. En aan zijn pleegmoeder Minnie die voor hem bleef zorgen en van hem bleef houden hoe verschrikkelijk hij zich ook gedroeg.
Het gedrag van Sebastians ouders roept vele vragen op bij Daniel. Hij vraagt zich af wat hun invloed is geweest op het gedrag van Sebastian en waar hij beter af zou zijn. Onschuldig en weer bij zijn ouders wonen of schuldig aan moord in een gevangenis zitten tussen oudere jongens met ruime ervaring op crimineel gebied.
De schuldige is een prachtige roman die de lezer uitdaagt na te denken over morele zaken op het gebied van schuld en onschuld. Over wie er werkelijk schuldig is aan de moord op het jongetje. Over de invloed van opvoeding op het geweten van kinderen. Over de onvoorwaardelijke liefde van een ouder voor een kind en vice versa. Over bedrog en verraad uit naam van liefde en goedbedoelde zorg.
Naast al deze grote, heftige zaken is het een mooi geschreven verhaal met veel aandacht voor het gevoelsleven van de jonge Daniel. Ballantyne heeft hem zo goed neergezet dat je niets anders kan dan meeleven en meevoelen met het kind en de puber Daniel. Pas na afloop begrijp je zijn gedrag, vooral ten opzichte van zijn pleegmoeder. Het is dan duidelijk waarom hij zo’n klik voelt met Sebastian.
Uiteindelijk gaat het in De schuldige niet meer om de vraag of Sebastian schuldig is aan de moord of niet. Je wilt vooral weten wat Sebastian te wachten staat in bijvoorbeeld de rechtbank met het hele circus er om heen. Daarnaast is het de vraag of Daniel zich kan verzoenen met zijn verleden en het zijn pleegmoeder kan vergeven.
Bijzonder knap zoals Lisa Ballantyne de aandacht van de lezer weet te verschuiven weg van de schuldvraag en toch de spanningsboog gespannen weet te houden. Het maakt van De schuldige een geslaagde roman met genoeg spanningselementen om het een literaire thriller te noemen ook al is het geen volbloed thriller.