De beste boeken van 2013

In 2013 heb ik zo´n 60-70 boeken en 10-15 manuscripten gelezen. De meeste boeken heb ik met veel plezier gelezen. Er waren boeken die mij deden huiveren van angst, andere zorgden er voor dat ik bijna van de bank rolde van het lachen en een paar brachten tranen in mijn ogen van ontroering. Prachtig dat boeken dit allemaal met je kunnen doen!
Hieronder vind je mijn favorieten van 2013 per genre.

Vertaalde thrillers
Spookman – Roger Hobbs
'Spookman doet denken aan Quentin Tarantinofilms wat betreft actie, bloederigheid en humor.'
Onzichtbaar – Deon Meyer
'Onzichtbaar is een geweldig goed boek, om vele redenen.'
Oogcontact - Fergus McNeill
'Oogcontact is een veelbelovend droomdebuut, origineel en onconventioneel.'
Diepe wonden – Nele Neuhaus
‘Het boek laat op indringende wijze zien dat het oorlogsverleden van vele Duitsers diepe wonden heeft nagelaten bij de overlevenden en hun nakomelingen.’

Nederlandstalige thrillers
Glashard – Corine Hartman
'Glashard kan zich meten met de betere Amerikaanse actiethrillers.'
Debet -  Saskia Noort 'Debet is zowel een spannende, goedgeschreven thriller als een vileine, messcherpe zedenschets.'
Moederziel – Marelle Boersma
'Moederziel is een gegarandeerde aanrader voor de liefhebber van goedgeschreven psychologische polderthrillers.'
Sluipweg - Ingrid Oonincx
quote en recensie volgen zsm

Vertaalde romans
De schuldige – Lisa Ballantyne
'De schuldige is een prachtige roman die de lezer uitdaagt na te denken over morele zaken op het gebied van schuld en onschuld.'
De twaalf stammen van Hattie – Ayana Mathis
'Het harde realisme maakt De twaalf stammen van Hattie tot een aangrijpend, meeslepend en heftig verhaal.'
Wat Odette niet vertelde (maar James allang wist) – Edward Kelsey Moor
quote en recensie volgen zsm

Nederlandse romans
PAAZ –Myrthe van der Meer
'PAAZ kwam hard binnen tijdens het lezen. Het is een confronterend en heftig boek.'
Achterstallig geluk – Lieneke Dijkzeul
'Een prachtig verhaal om stil van te worden. Mooi en ingetogen geschreven.'

Young Adult
De castraat - Joyce Poole
'De castraat is een historische roman, bedoeld voor jongeren. Desondanks zullen ook volwassenen er plezier aan beleven.'
Delete – Juultje van den Nieuwenhof
'Delete is een debuut dat staat. Nog lang na lezing blijft een onaangenaam gevoel hangen over het einde dat geen einde is.'

Ik wens jullie allemaal veel leesplezier in 2014!

De castraat van Joyce Poole: historische jongerenroman ook interessant voor volwassenen

Tot zo’n 200 jaar geleden mochten vrouwen niet zingen in de kerk of op een podium. Men maakte gebruik van sopranisten om tijdens een mis of optreden toch te kunnen luisteren naar de hoge stemmen in een muziekstuk. Sopranisten waren mannen die als jongen waren gecastreerd, vlak voor ze de baard in de keel kregen. Ze behielden hun hoge stem, hun lichaam en gezicht bleven onbehaard, maar ze werden wel een stuk langer dan de mensen om hun heen en kregen een typisch gezicht. De castraten namen een bijzondere plek in de samenleving in, omdat ze nooit kinderen konden verwekken en vanwege hun opvallende uiterlijk.

Joyce Pool heeft haar historische jeugdroman De castraat gesitueerd in Italië rond 1700, en beschrijft hierin het leven van Angelo Montegne. Deze jongen is gezegend met een engelachtige stem. Ondanks zijn nederige afkomst, hij is de zoon van een leerlooier, wordt hij aangenomen op een vooraanstaand conservatorium in Florence. De prijs die hij hiervoor heeft moeten betalen is hoog. Vlak voordat zijn opleiding begint wordt hij op pijnlijke wijze gecastreerd door de barbier in zijn geboortestand Fiesole. Op het conservatorium krijgt hij samen met andere castraten een gedegen opleiding. Ze verblijven met z’n allen in een internaat. De castraten treden geregeld op tijdens kerkdiensten, en bij rijke edelen. Het is een lucratieve handel voor de monniken van het conservatorium. Ze verdienen veel geld met de optredens van de jongens tijdens dodenwaken en begrafenisplechtigheden. De rijke edelen willen de jongens er graag bij hebben vanwege de engelachtige, in de oren van sommigen zelfs goddelijke, stemmen. Angelo komt op deze manier terecht in het huis van een vooraanstaand en machtig edelman die in meer dan alleen zijn stem is geïnteresseerd. Het dwingt Angelo na te denken over zijn lot en zijn leven, want de edelman biedt hem een gouden toekomst buiten het conservatorium. Ook deze toekomst heeft een hoge prijs, en het is maar de vraag of Angelo deze wil betalen.

Joyce Pool is er goed in geslaagd de gevoelens van Angelo geloofwaardig en overtuigend neer te zetten. Ze heeft zich hiervoor goed verdiept in de heersende mentaliteit en ideeën begin 18e eeuw in Italië. Angelo is hierdoor een echte 18e eeuwse jongen geworden in plaats van een uit de 21e eeuw. Dit blijkt onder meer uit zijn gedachten over zijn afkomst en zijn wensen voor de toekomst.
Niet alleen Angelo en zijn gevoelens doen realistisch aan, hetzelfde geldt voor de setting. Joyce Pool beschrijft de steden en haar inwoners levendig, en laat zien hoe het eraan toeging in die tijd.
Een ander punt dat ze goed naar voren brengt is de tweeslachtigheid van de Rooms Katholieke kerk. Enerzijds gericht op God en de nadruk op gehoorzaamheid aan strenge regels, zoals het celibaat voor de sopranisten, aan de andere kant is er echter de grenzeloze hebzucht. De sopranisten hebben allemaal een bindend contract getekend, dat niet opgebroken mag worden. In ruil voor veel geld is er echter veel mogelijk.
De castraat is een historische roman, bedoeld voor jongeren. Desondanks zullen ook volwassenen er plezier aan beleven. Voor hen is het vooral interessant om de ontwikkeling van Angelo te volgen. Van jongen die het allemaal over zich heen laat komen tot man die zijn lot en leven in eigen hand neemt.
Joyce Pool heeft een schijfstijl die haar doelgroep zeker zal aanspreken. Strak en zonder al te veel franje, zodat het verhaal gemakkelijk te volgen is. Waar nodig legt ze beknopt en bondig het een en ander uit, zonder dat dit het verhaal vertraagt, of dat het belerend wordt. Fantastisch dat Joyce Pool voor De castraat een thema en tijd heeft gekozen, die nog niet zo vaak zijn beschreven in historische romans (voor jongeren). Zo wordt het boek ook interessant voor wat meer historische onderlegde lezers.
Deze lezer heeft in de jaren ’80 en ’90 vele prachtige historische jeugdromans gelezen van uitgeverij Lemniscaat. De castraat past prima in het rijtje van de geweldige boeken van Thea Beckman en Simone van der Vlugt.

Beretta Bobcat van Gijs Scholten van Aschat: moeite van het lezen zeker waard

De laatste tijd is er een aantal acteurs dat een boek schrijft. De toneelacteur Gijs Scholten van Aschat is er een van. Hij schreef Beretta Bobcat, een novelle, waarvan de gesproken versie tijdens de Week van het Luisterboek 2012 als geschenk werd weggegeven.

In Beretta Bobcat beschrijft Gijs Scholten van Aschat de dag waarop het leven van Fons van Dillen en zijn 11-jarige buurjongen voorgoed verandert. Meneer van Dillen wil graag van zijn zeurende vrouw af, zonder veel gedoe. Het zou hem goed uitkomen als ze ‘verdween’. Op de fatale dag voert hij zijn plan uit, hierbij gadegeslagen door de buurjongen die op zijn beurt ook iets onvergetelijks ergs doet op die dag. Jaren later besluit de buurjongen zijn geheim en dat van zijn buurman op te schrijven.
Beretta Bobcat is een spannend geschreven novelle, geen thriller, die de lezer meteen bij de kladden grijpt. Gijs Scholten van Aschat schrijft mooie, goed geformuleerde zinnen, daarnaast weet hij goed de gevoelens en gedachten van de hoofdpersonen te verwoorden. Fons van Dillen is een sneue, ranzige man, die valt op jonge jongens. De buurjongen is een kinderlijke jongen, die door zijn actie, die hij zijn hele leven geheim weet te houden, in een dag volwassen wordt.
Helaas eindigt het boek onbevredigend met een filosofische verklaring van de buurjongen die terugblikt op die ene dag. Desondanks is Beretta Bobcat de moeite van het lezen zeker waard. Vanwege het verhaal, de mooie zinnen en de humor die er in de absurde situaties tussendoor sijpelt.

Deze recensie is gepubliceerd in BOEK nr.6 jaargang 9, november/december 2012

Blijf bij ons van Florence Tonk, eerst lezen dan koken

Not Just Any Blog Tour nr. 8 #blogtournee

Deze keer een kookcolumn, in plaats van een recensie, naar aanleiding van het boek Blijf bij ons van Florence Tonk. De volledige column, inclusief recept en foto's is te lezen op mijn blog Natascha kookt.

Als vrienden op vakantie naar verre oorden zijn geweest, ben ik altijd benieuwd wat ze daar hebben gegeten. Om eerlijk te zijn, vind ik dit soms interessanter dan om te horen wat ze aan bezienswaardigheden hebben bekeken. Ik vind het geweldig in het buitenland supermarkten te bezoeken. (mijn man en kinderen niet) Het liefst hele grote, waar je in kan verdwalen. En dan uitgebreid lopen langs de schappen, verbazen over de enorme keuze en proberen niet de hele winkelkar vol te gooien met lekkere dingen om thuis uit te proberen. (past niet in auto) Na de vakantie thuis lang nagenieten door de, daar gekochte, etenswaren op tafel te zetten.

Een goed alternatief hiervoor, gedurende de rest van het jaar als ik niet op vakantie ben en alles op is, is lezen over eten. Kookboeken natuurlijk, maar ook romans die zich in andere landen afspelen en waarin lekker wordt gekookt.
Blijf bij ons van Florence Tonk is hiervan een mooi voorbeeld. Voordat ik dit boek gelezen had, wist ik niet zoveel van Oekraïene of de Oekraïense keuken. Deze is verwant aan de Russische keuken (beide veel kool en wodka), maar toch weer geheel anders.
Een citaat: "Loeba legt uit dat ze 'vareniki' maakt, Oekraïense ravioli, gevuld met een mengsel van kool en uien. En ze maken aardappelpuree, snijden de meegebrachte kaas in plakjes en leggen deze in concentrische cirkels op kleine porseleinen borden. Behalve de meegebrachte metworst staat er geen vlees op het menu. Er wordt een grote pot ingemaakte tomaten opengemaakt.[...] raakt elke vierkante centimeter van de tafel bedekt met meegebrachte en huisgemaakte delicatessen die rondom schalen vol dampende pasta en aardappelpuree worden geplaatst. De grote hoeveelheid eenvoudige gerechten, op sommige bordjes liggen alleen zorgvuldig gerangschikte schijfjes sinaasappel of biscuitjes, geeft de tafel een feestelijke overvloedige aanblik."

Geweldig, dit zijn precies de dingen die ik graag wil weten. Ik zie zo'n tafel al helemaal voor me.
Ik heb de vareniki gemaakt, aan de hand van een Engelse kookblog en geserveerd met bordjes vol eenvoudige lekkere hapjes. Het kritisch proefpanel bestaande uit man en kinderen was enthousiast. 'Lekker', 'de smaken passen goed bij elkaar', 'de pasta was lekker, de vulling was meer voor grote mensen', 'mag je vaker maken'.
Daar word ik nou blij van! Ik geloof dat ik al weet wat ik ga maken voor oudejaarsavond...
Links
Not just any book
Blijf bij ons
Florence Tonk
Natascha kookt

Kijk voor het recept op mijn blog Natascha kookt.

Mijn recensie over Blijf bij ons volgt zsm.

Tijgerlelie is een mooie belofte voor de toekomst

Danique Gimbrère en Anne Swartjes hebben een bijzondere prestatie geleverd. Hoeveel mensen kunnen immers zeggen dat zij een debuutroman schreven op hun zestiende, die vervolgens is gepubliceerd op hun zeventiende en bovenal zeer lezenswaardig is?
Tijgerlelie is een goedgeschreven jongerenroman waarin het duidelijk is dat de hoofdpersoon, Carter Johnson nog het een en ander te leren heeft over zichzelf. In het begin is hij tamelijk onuitstaanbaar. Gewend aan veel aandacht en een schare fans die alles bewonderen wat hij zegt of doet. Zoals te verwachten valt komt er al snel een verstorende factor in het spel in de vorm van Lily Jones. Zij is ongelooflijk mooi en totaal niet onder de indruk van Carter Johnson. Hij raakt geïntrigeerd door haar en is vast besloten haar te veroveren en echt te leren kennen. Gaandeweg leert hij in eerste instantie vooral zichzelf goed kennen en pas later, veel later, komt hij achter het geheim van Lily.
De meeste jongerenromans zijn geschreven door volwassenen, die zich proberen in te leven in de belevingswereld van jongeren. Het referentiekader van deze boeken is echter altijd die van de volwassen auteur. De auteur is automatisch een soort alwetende verteller die weet hoe bepaalde dingen gaan in de buitenwereld. Heel bijzonder en erg verfrissend om eens een boek te lezen zonder dat referentiekader. En dat het de fout oplevert dat er vlak bij Londen zich een zandstrand bevindt nemen we op de koop toe.
Tijgerlelie is een mooi voorbeeld van een klassieke bildungsroman. Carter Johnsons weg van verwende jongen naar bijna volwassen man die zijn verantwoordelijkheid neemt, is goed en realistisch beschreven. Wel jammer, dat het einde waarin het raadsel van Lily wordt opgelost, een tikje ongeloofwaardig is en tamelijk uit de lucht komt vallen. Hier valt duidelijk nog iets te leren voor een volgende roman.
De dialogen in Tijgerlelie zijn verrassend goed met taalgebruik dat je verwacht bij zestienjarigen. Geen mooischrijverij maar wel mooi geschreven. Tijgerlelie leest daarom gemakkelijk weg.
Het is te hopen dat Danique Gimbrère en Anne Swartjes hun samenwerking voortzetten en dat we binnenkort hun tweede roman mogen verwachten. Tijgerlelie is een mooie belofte voor de toekomst.