Persoonlijk van Lee Child: geniaal meesterwerk

Een enkele keer volstaan drie citaten om te vertellen dat een boek een meesterwerk is. Daarom geen uitgebreide recensie over Persoonlijk van Lee Child. Lees de quotes en daarna het boek. Dan zie je hoe actie, spanning, logisch nadenken en humor samen zorgen voor een geniaal boek.

p. 160-1
Hij kwam naar buiten met gebogen hoofd en een gebogen rug, dubbelgevouwen bij zijn middel, dubbelgevouwen bij de knieën. In fasen strekte hij zich, als een transformer, die eerst een compacte vrachtwagen is, die openklikt, zodat het ene na het andere onderdeel zich ontvouwt tot een actiepoppetje. Hij was enorm. Zijn armen waren langer dan de benen van de meeste mensen, zijn handen waren groter dan een schop, zijn borstkas had het formaat van een olievat, stijf verpakt in een colbert met drie knopen dat de meeste mensen hadden kunnen dragen als regenjas tot op de enkels.

Ga nooit terug van Lee Child: een van de beste delen uit de Reacherserie

In de achttiende thriller van Lee Child, Ga nooit terug, keert Jack Reacher na een lange tocht eindelijk terug naar wat ooit zijn thuisbasis was: het hoofdkwartier van de 110e MP Special Unit in Rock Creek, Virginia. Hij heeft geen andere reden voor zijn terugkeer dan dat hij Susan Turner, de huidige commandant wilt opzoeken. In eerdere delen uit de serie had Jack Reacher haar geregeld aan de telefoon. Hij werd nieuwsgierig naar de vrouw achter de stem en wil haar uitnodigen voor een etentje. Een vreemd toeval zorgt ervoor dat Susan Turner vlak voor de komst van Reacher onverwacht is gearresteerd op verdenking van fraude en verduistering. Reacher vind op zijn oude plek interim commandant Morgan, die slecht nieuws heeft voor Reacher. Hij wordt onder de wapenen geroepen. Daarnaast wordt hij verdacht van doodslag in L.A. jaren geleden en ontduiking van alimentatie voor een 14-jarig dochter, die hij zou hebben verwekt in Korea.
Dit alles gebeurde omdat Susan Turner de dossiers over Reacher had opgevraagd en ongewild een alarm had. laten afgaan bij allerlei overheidsorganen. Reacher krijgt voor beide zaken een advocaat toegewezen. Ook moet hij zich dagelijks voor 8.00 uur melden op het MP kantoor.
Susan Turner zit vast in een nabijgelegen militaire gevangenis, waaruit ze bevrijd wordt door Reacher. Samen gaan ze hun rehabilitatie regelen. Reacher vermoedt dat er meer achter zit en gaat op zijn manier op onderzoek uit met als gevolg wat ‘colleteral damage’ bij de plaatselijke bevolking. Susan Turner is niet voor niets commandant van het 110e geworden, want eindelijk vindt Reacher zijn vrouwelijke evenknie.
Ga nooit terug is een sterke Jack Reacher thriller, een van de beste uit de serie. In een eerdere recensie over Achtervolging, schreef ik waarom de serie volgens mij zo’n succes is. Na het lezen van Ga nooit terug kon ik een extra reden toevoegen. Jack Reacher is een buitenstaander. Hij hoort niet bij de gewone burgermaatschappij, ondertussen observeert hij gewone mensen die gewone dingen doen. Deels om in leven te blijven en deels uit nieuwsgierigheid naar het leven dat hij niet heeft, niet wenst en nooit zal krijgen. Het geeft mooie, treffende observaties van het leven zoals de meeste mensen dat leiden/lijden. Een goed voorbeeld is als Reacher en Turner in LA in een file terechtkomen. Het valt Reacher op wat mensen allemaal doen in hun auto behalve autorijden: ´mensen zaten te eten en te drinken, zaten zich te scheren,…, vijlden nagels bij, vulden formulieren in, zaten te lezen...´
Ondanks zijn kracht, intelligentie en bijna goddelijk lijf waar hij niets aan hoeft te doen (aan iets wat goed is moet je niet prutsen vindt Reacher), heeft hij toch zijn beperkingen en kent hij die ook. Zo weet hij van zich zelf dat hij een slechte chauffeur is. Hij kent de menselijke maat en mogelijkheden. De auto en de snelweg zijn te groot voor zijn inschattingsvermogen. Het maakt hem ondanks zijn heldenstatus bijna een gewone man.
Lee Child laat Reacher een mooie vergelijking maken, waarmee hij laat zien anders te zijn. Meer dan 90% van de mensen is bang voor de eenzame wolf die naar het maanlicht huilt. Een klein deel van de mensheid is jaloers op de wolf. Reacher is er een van.
Humor speelt ook in Ga nooit terug een belangrijke rol. Reacher heeft een zeer originele pinautomaat ontdekt. Tijdens een lift ziet hij een eind van de weg af, iets branden. Het kan volgens Reacher geen bosbrand zijn, want daar is het het seizoen niet voor. Zoals Reacher al vermoedde blijkt het een meth-lab te zijn dat in brand is gevlogen. De eigenaar is omgekomen in de vlammenzee. Na even zoeken vinden ze een bundel contant geld en autosleutels van de auto’s die gespaard zijn gebleven bij de brand. Het gesprek dat hij later die avond met de boerenpummels op de verlaten weg op het platteland heeft is ongelooflijk humoristisch. Ze stellen zich agressief op. Reacher vraagt of ze een zwart pak hebben, aangezien ze dat nodig zullen hebben voor de begrafenis van hun neef die omgekomen is bij de brand. De mannen worden boos, Reacher zegt vervolgens niet in te willen gaan op erfrechtkwesties en rijdt met enige moeite weg in de opvallend rode auto van de neef.
Nieuw is de behulpzaamheid van Reacher. In een vliegtuig heeft hij bij twee loopjongens die achter hem aanzaten de vingers en armen gebroken. Bij het uitstappen sjort Reacher ze aan hun t-shirts omhoog, zodat ze weer kunnen staan en ook uitstappen ‘wat hem wel het minste leek, wat hij voor ze kon doen’.
Het blijft knap dat Lee Child er in slaagt de lezer keer op keer kan laten genieten van een geweldige actiethriller rondom Reacher zonder dat het gaat vervelen of dat het concept sleets wordt. En dat terwijl de elementen steeds hetzelfde zijn: Reacher komt aan in een Amerikaanse stad of dorp, raakt in de problemen en/of ontmoet een vrouw met problemen, redt haar en zichzelf, vaak is er sprake van een complot dat hoog in een militaire, justitiële of overheidsorganisatie is geworteld. Dit alles gecombineerd met Reachers bijna bovenmenselijke kracht en slimheid.
Er zijn maar weinig thrillerschrijvers die net als Lee Child er in slagen om jaarlijks mij te verrassen met een spannende, goede thriller. Ik kijk al uit naar het nieuwe deel!

Achtervolging van Lee Child: een onvervalste Reacher

Achtervolging is het 17e deel in de succesvolle serie rond de held Jack Reacher. Na het vorige boek De affaire bleef Reacher achter met een gebroken neus en een pijnlijke schouder.
Achtervolging begint op het moment dat Reacher probeert een lift te krijgen in de richting van Virginia. En dat is niet eenvoudig voor hem. Het is midden in de nacht en Reacher is een grote afschrikwekkende vent met overduidelijk verwondingen. Uiteindelijk stopt de 57e auto voor hem. Normaal gebruikt Reacher zijn neus om mede op die manier te beoordelen of de bestuurder en de passagiers oké zijn. Zijn reukorgaan laat het deze keer door de breuk echter afweten en dat zorgt ervoor dat hij een grote beoordelingsfout begaat. Hij stapt in bij twee mannen en een vrouw. Al snel ontdekt hij dat de vrouw niet vrijwillig in de auto zit en dat het verhaal dat de mannen hem vertellen aan alle kanten rammelt.
Reacher is niet de man om hier bang van te worden, wel om op zijn hoede te zijn en te zoeken naar een manier om te ontsnappen en de vrouw in veiligheid te brengen. Dat lukt echter niet en voor hij het in de gaten heeft wordt hij meegezogen in iets dat zo groot is dat niet alleen de FBI maar ook het State Department en de CIA erbij betrokken zijn. Niet iedereen blijkt te zijn, wie hij/zij zegt dat hij/zij is. Dit maakt het voor Reacher nog lastiger om de situatie in te schatten.
Alles bij elkaar genomen is Achtervolging een echte onvervalste 'Reacher'a. Reacher helpt genadeloze schurken om zeep, helpt vrouwen in nood, zelfs al kunnen ze zichzelf prima redden.
Lee Child slaagt er in om zichzelf met ieder boek te verbeteren. Zijn schrijfstijl wordt steeds beter, strakker geformuleerd en minder gebruik van clichés. Gelukkig is de humor gebleven. Hij weet mensen en situaties mooi en scherp te beschrijven. Het blijft boeiend om te lezen hoe Reacher op basis van een paar feiten/observaties en inzicht in menselijk gedrag, zijn eigen theorieën ontwikkelt over wat het precies aan de hand is en hiermee vaak tot de goede conclusies komt.
Ieder deel van de Reacher serie is opgebouwd volgens een vaste formule. Reacher is ergens in Amerika, raakt verzeild in een lokaal conflict, bemoeid zich ermee, redt de dame in nood, gaat op de vuist met wat slechteriken, helpt er een paar naar de andere wereld en als het probleem is opgelost, dan gaat hij op zoek naar een nieuwe lift die hem naar een andere plek in Amerika brengt. Desondanks gaan de boeken niet vervelen. Dat komt omdat ze goed geschreven zijn, veel humor hebben en Reacher ondanks al zijn bijna bovenmenselijke eigenschappen toch een echte man met gebreken blijft. Ze doen deze lezer denken aan de actiefilms zoals Die hard 1-4 en Lethal Weapon. Die hadden een vergelijkbare formule, veel actie afgewisseld met achtervolgingen en op de goede momenten de nodige humor.
Voor Reacher is het overigens te hopen dat hij in het volgend deel eindelijk aankomt in Virginia. Hij is al enkele boeken bezig om daar te komen…

Tegenspel: een spannende, geweldadige actiefilm met de nodige humor

Het vorige boek van Lee Child, 61 uur, eindigde met een spannende cliff-hanger. In eerste instantie was ik teleurgesteld toen ik begon in Tegenspel. Jack Reacher was op het platteland van Nebraska terechtgekomen in een plaatselijk conflict. Ik had verwacht dat de draad die was blijven liggen na 61 uur, weer opgepakt zou worden. Uiteindelijk is het logisch dat Jack Reacher begonnen is aan een nieuw avontuur. Alle voorgaande boeken van Lee Child laten zien dat Reacher niet de man is om lang te blijven hangen in een plaats, aan een vrouw of aan een baan. Nadat de klus geklaard is en het probleem opgelost, gaat Jack Reacher op weg naar een nieuw avontuur.
Het probleem dat Jack Reacher in Tegenspel moet oplossen bestaat uit een familie met duistere geheimen die een kleine gemeenschap op het platteland van Nebraska terroriseert. Een kolfje naar de hand van Reacher. Hij is totaal niet onder de indruk van de footballspelers die op hem afgestuurd worden. Ze zijn jonger, groter en zwaarder dan Reacher. Hij zegt tegen ze: 'Jullie hebben vier jaar college achter de rug om een spelletje te leren spelen. Ik heb dertien jaar achter de rug om te leren hoe je mensen moet doodmaken. Dus hoe bang ben ik?' Bovendien hebben de jongens de verkeerde wapens meegenomen. Nadat Reacher met de football spelers klaar is, zijn ze rijp voor een lange ziekenhuis opname en dan hebben ze nog geluk gehad. Niet alle bad guys in Tegenspel komen er zo goed van af.
In Tegenspel wordt een behoorlijke hoeveelheid grof geweld afgewisseld met humor en spanning. Voor mijn gevoel meer geweld dan in andere delen. Zelfs Reacher komt niet ongeschonden uit de strijd. Deze keer wordt ook zijn ego geraakt. Hij was er trots op dat, ondanks alle verwondingen die hun sporen op zijn lichaam hadden achtergelaten, zijn neus altijd heel was gebleven. Ik kan alvast verklappen dat dat niet zo blijft.
Lee Child verwerkt altijd heel terloops actuele zaken in zijn boeken. De bomaanslagen in het openbaar vervoer kwamen in Sluipschutter aan de orde. Jack Reacher gaat in gedachten het lijstje met kenmerken waaraan je een zelfmoordterrorist kan herkennen en vraagt zich af wie er in het metrotoestel aan die kenmerken zou kunnen voldoen. Het begin van een spannend verhaal.
In Tegenspel laat Lee Child zien hoe wijdvertakt en onzichtbaar de mensenhandel is. Om niet te veel te verraden van de plot kan ik hier niet meer over vertellen. Ik kan je alleen aanraden om Tegenspel zelf te gaan lezen.
Het vele geweld heeft mijn leesplezier niet kunnen bederven. Integendeel. Tijdens het lezen zag ik het boek voor me alsof het een actiefilm was. Een spannende, geweldadige actiefilm met de nodige humor. Kom maar op met de volgende Jack Reacher thriller!

Voorspelbaar genieten: 61 uur

Natuurlijk zijn de boeken van Lee Child over Jack Reacher voorspelbaar. In ieder deel is Jack Reacher ergens in Amerika om tegen een plaatselijk probleem aan te lopen, soms vrij letterlijk. Vervolgens gaat de rest van het boek over hoe Jack Reacher het probleem tamelijk onconventioneel oplost. Hoe meer tegenstanders, hoe groter de uitdaging. Vaak is er sprake van een dame in nood die en passant ook nog even gered wordt. Helaas voor de dame vertrekt Jack Reacher altijd daarna. Hij blijft niet, maar gaat weer op reis met tandenborstel en legitimatie (sinds 9/11) .
Toch is ieder boek van Lee Child over Jack Reacher weer geweldig om te lezen en een paar avonden genieten. Daarna begint het wachten op het volgende boek. Gelukkig komt Lee Child ieder jaar met een nieuw boek!
Wat is het dat de boeken van Lee Child anders maakt dan andere vergelijkbare actie-thrillers?
Allereerst Jack Reacher. Hij is de perfecte held, aantrekkelijk voor vrouwen en mannen. Jack Reacher is groot, sterk, voor niemand bang, slim en creatief in het verzinnen van oplossingen, onafhankelijk en heeft goed psychologisch inzicht in menselijk handelen. Ondanks dat deze eigenschappen hem tot een soort supermens maken, blijft hij toch gewoon menselijk en maakt ook hij wel eens een fout (soms dan). Daarnaast is humor is een belangrijk wapen van Lee Child. In ieder boek van hem staan de nodige beschrijvingen van mensen of gebeurtenissen die haarscherp en erg humoristisch zijn. Tot slot zijn de verhalen spannend en vlot geschreven. De gebeurtenissen zijn soms onwaarschijnlijk maar nooit ongeloofwaardig.
Wat vreemd toch dat de boeken nog niet verfilmd zijn. Als film zouden ze vergelijkbaar zijn met Lethal Weapon, Die Hard maar dan 21e eeuw en natuurlijk veel beter.
Zoals de titel het al zegt speelt 61 uur, het nieuwste boek van Lee Child, zich af in precies 61 uur. Het begint met een bijna botsing van een auto van een advocaat met een bus vol actieve senioren op een culturele rondreis en Jack Reacher. De bus raakt van de weg, komt vast te zitten in de sneeuw. Een sneeuwstorm komt sneller dichtbij dan de mogelijkheid om de bus te repareren en verder te reizen. Noodgedwongen blijft Jack Reacher hierdoor langer dan gepland in Bolton City, een stadje dat gedomineerd wordt door een grote, nieuwe gevangenis net er buiten. De politie van Bolton City heeft er de handen vol aan, zeker als er doden vallen en een motorbende neerstrekt. Maar goed dat Jack Reacher er is om mee te helpen.
Wat 61 uur later gebeurde, zal ik hier niet onthullen, wel dat het verhaal dan nog lang niet afgelopen is. De cliff-hanger blijft tot najaar 2010 hangen, want dan zal het vervolg verschijnen. Gaat moeilijk worden om zo lang te moeten wachten.
61 uur bevat alle vertrouwde elementen van een echte 'Lee Child'. Spannend, goed geschreven, een page-turner. Veel nagelbijtende spanning en achtervolgingen. Mooie staaltjes van 'Reacher' denken. Zoals wanneer hij de politie tipt over de mogelijke verblijfplaats van een voortvluchtige en in 1e instantie ernaast lijkt te zitten,maar het toch goed heeft. (het 2e motel aan de hoofdweg door het 1e stadje dat je passeert als je noordwaarts een grote stad verlaat, blijkt het 3e motel te zijn. Het 1e en 2e motel stonden te dicht naast elkaar) Iets minder sterk dan eerdere boeken over Jack Reacher omdat op ongeveer driekwart van het boek het al duidelijk is hoe de vork in de steel zit. Jammer, al wordt dat ten dele goed gemaakt door de geweldige, onverwachte cliff-hanger. Zijn boek uit 2009, Sluipschutter was beter. Laten we hopen dat het vervolg van 61 uur dat ook is.