Delete van Juultje van den Nieuwenhof: toont aan hoe groot de macht van social media is

Begin 2013 won Juultje van den Nieuwenhof de Crimezone YAthrillerschrijfwedstrijd en werd haar inzending Delete uitgegeven. Een goede beslissing van de jury want Delete is een debuut dat staat. Nog lang na lezing blijft een onaangenaam gevoel hangen over het einde dat geen einde is. En hoe langer je nadenkt over het groepje pubers dat de hoofdrol heeft in Delete hoe meer rillingen er over de rug lopen. Delete laat zien hoe eenvoudig het is iemands offline leven te verwoesten door iemand online uit te wissen.
Klas 4B staat bekend als de ergste, de moeilijkste klas van de school. De vorige lerares Nederlands heeft het daarom niet lang volgehouden. Reden te meer voor Julia de Vries om het anders aan te pakken. Zij benadert de leerlingen als gelijken, wordt vrienden met ze op facebook en vertelt op facebook uitgebreid over haar leven buiten school. De leerlingen hebben het gevoel dat ze een van hen is en dat ze haar kunnen vertrouwen. Na een schokkend incident tijdens de werkweek komt een aantal er achter dat dat niet het geval is. Met z’n vijven besluiten ze wraak te nemen. Ze vormen een geweldig team dat elkaar goed aanvult en versterkt. Ieder type puber is vertegenwoordigt: de nerd, de knappe en rijke jongen, het mooiste meisje van de klas, het liefste en meest zorgzame meisje van de klas en het crimineeltje. Na het hacken van de pc van Julia de Vries door de nerd, wordt het online geweld van de leerlingen buitenproportioneel.

Delete toont aan hoe groot de macht van social media is. Na de hack, beschikken de leerlingen over de social media uitingen van de docente. Zij bepalen welk beeld van haar de wereld wordt ingezonden. Een stelletje pubers van 16 hebben op deze manier complete macht over hun docente Nederlands. En dit is niet eens het meest bloedstollende deel om te lezen. Dat is het complete gebrek aan geweten en compassie. Er is nergens een spoor van spijt of schuldgevoel te bekennen. Geen van de vijf heeft het gevoel dat ze te ver gaan met hun acties. Opvallend is hierbij de afwezigheid van de invloed van opvoeding of van ouders. Iedereen vindt het gerechtvaardigd om te doen, want zij heeft hen immers verraden. Niemand kan de acties van de docente relativeren of op de juiste manier plaatsen. Natuurlijk ging Julia de Vries zelf te ver en daarmee over een grens. Ze had geen vrienden mogen worden met haar leerlingen, ze had hun vertrouwen niet mogen schaden. Desondanks staat de acties van deze vijf pubers niet in verhouding tot het gedrag van Julia de Vries.
Het is een goede beslissing van Juultje van de Nieuwenhof geweest om Delete geheel vanuit het perspectief van de Young Adults te schrijven. Nergens zijn volwassenen in de vorm van ouders of leraren aan het woord. Vaak hebben volwassenen in vergelijkbare boeken een moraliserende stem, als tegenwicht. Hun personages voegen geweten en schuldbesef toe aan het verhaal. Het weglaten van deze personages was een geniale zet, die er voor zorgde dat het verhaal naar een hoger plan werd getild.
Hopelijk komt Juultje van den Nieuwenhof binnenkort met een nieuwe YAThriller waarin ze nogmaals haar talent kan laten zien.

Mist van Martine Kamphuis: een herkenbare, spannende YA-thriller

In Mist, de YA-thriller van Martine Kamphuis, kan Carlo, een eerstejaars student geneeskunde in Utrecht, zijn geluk niet op als Walter, een ouderejaars, hem een kamer aanbiedt in Bothar, het studentenhuis waar hij woont. Al snel komt Carlo er achter dat er vreemde zaken spelen in Bothar en vraagt hij zich af of hij er wel goed aan heeft gedaan te verhuizen. De huisgenoten lijken niet echt geïnteresseerd in Carlo. Van Malika, de hoofdbewoonster, kan Carlo geen hoogte krijgen. Het ene moment zoekt ze toenadering tot hem, om het volgende moment weer heel afstandelijk te doen. Met één voormalige huisgenoot is iets geheimzinnigs gebeurd, een andere is weggestuurd. Niemand wil erover praten, het lijkt of iedereen iets te verbergen heeft. Tijdens een weekje Ameland met alle huisgenoten komen alle spanningen en emoties tot uitbarsting, met fatale gevolgen.

Mist zal zowel wat betreft setting als emoties en personages een herkenbaar boek voor veel jongeren zijn. Het boek volgt Carlo, die net beginnen is aan zijn studie geneeskunde en op kamers woont, ver bij zijn ouders vandaan. Carlo is druk bezig met zijn studie en het ontdekken van de weg die hij wil volgen in het leven. Bothar is door Malika opgericht omdat zij veranderingen wil bewerkstellingen in de wereld, en zij dat samen met anderen wil doen. Het is echter de vraag of Carlo en Bothar hetzelfde zoeken en willen in de wereld.
Mist laat op een mooie manier zien hoe Carlo verandert. Eerst is hij een onzekere jongen die aansluiting zoekt bij onbekende mensen in een nieuwe wereld, en daarvoor heel ver wil gaan, tot ruim over zijn grenzen. Uiteindelijk wordt hij meer zichzelf en neemt hij zijn eigen beslissingen, al gaan die tegen de wensen van anderen in. Door de bijzondere gebeurtenissen wordt hij in korte tijd volwassen. In dit opzicht is Mist een prachtig coming-of-age boek te noemen. Daarnaast is het gelukkig ook een onvervalste spannende thriller. Carlo en zijn huisgenoten schrikken iedere keer weer van die geheimzinnige zwarte schim die door de kamer schiet. En dan is er nog het raadsel wat er met de overleden huisgenoot is gebeurd. Ongeluk, zelfmoord, of toch moord? Carlo gaat uit nieuwsgierigheid op onderzoek uit. Tot zijn grote ontsteltenis ontdekt hij dat zijn huisgenoten hem zeker niet alles vertellen, en in ieder geval niet te vertrouwen zijn.
Martine Kamphuis heeft zich goed ingeleefd in de personages. Hun gevoelens van onzekerheid, angst, maar ook macht en boosheid weet zij goed te verwoorden. Ze zijn herkenbaar voor jongeren die zoeken naar hun weg in het leven, ondertussen uitgebreid experimenterend met liefde, seks en vriendschap. Iedereen in Bothar worstelt op een of andere manier met zijn of haar jeugd of afkomst. In deze fase van hun leven moeten zijn zich losmaken van hun ouders, en een nieuwe band met hen opbouwen.
Mist is een boek dat jongeren door de herkenbare thematiek en het spannende verhaal beslist zal aanspreken!
Deze recensie is ook te lezen op www.crimezone.nl

(ff)Out van Theo en Marianne Hoogstraaten: een onderhoudende YA thriller

Naast spannende thrillers voor volwassenen, zoals Machteloos en Schijnwereld, hebben Marianne en Theo Hoogstraaten ook Young Adult thrillers geschreven. (ff) Out is de nieuwste YA thriller van hun hand.

Op het laatste hoofdstuk na, beslaat (ff)Out een week, waarin het leven van zes jongeren voorgoed zal veranderen. De week begint op zaterdag, de belangrijkste dag in het leven van een tiener. De vriendinnen Lianne en Roxanne gaan shoppen om een geschikte, lees uitdagende, outfit te kopen voor het schoolfeest en de disco. Joël heeft van zijn zus een fles met, door haarzelf gemaakte, GHB gestolen. Hij vraagt zijn vrienden Frank en Brice of die mee willen doen met de verkoop ervan. Frank heeft al een tijdje verkering met Lianne, terwijl Brice zijn tijd zorgvuldig moet verdelen tussen twee vriendinnetjes. Sjalina ziet hij alleen doordeweeks en met Kimberley gaat hij uit in het weekend.

Na enig aandringen hebben Lianne en Roxanne de ouders van Lianne zo ver gekregen dat ze hen niet ophalen na afloop van het schoolfeest op zaterdagavond. Ze beloven met de taxi terug te gaan, maar zijn dat helemaal niet van plan. Na het schoolfeest willen ze met Brice en zijn vrienden met de auto naar de disco. Iets wat hun ouders maar beter niet kunnen weten.
Op het schoolfeest zijn Joël en Brice druk bezig met de verkoop van GHB. Joël doet stiekem wat in het glas van Roxanne, die hierop heftig reageert. De rest van de avond is zij compleet out, ze zwalkt en hangt vastgeplakt aan Joël als hij tenminste niet bezig is met zijn zaakjes.
Met vervalste ID kaarten lukt het iedereen om de disco binnen te komen. Voor Kimberley is de avond een grote teleurstelling. Ze had zich verheugd op een avondje uit met Brice. In plaats daarvan is hij de hele avond geheimzinnig bezig met Joël, zitten Frank en Lianne aan elkaar vastgekleefd en kan Roxanne nauwelijks op haar benen staan of uit haar woorden komen.
Tot overmaat van ramp moeten ze half over kop de disco verlaten omdat Brice het met een paar jongens aan de stok heeft gekregen. Halverwege de wilde autorit komen ze erachter dat ze achtervolgd worden door dezelfde jongens. De auto vliegt uit de bocht. De politie komt voor een lastige vraag te staan: was het een ongeluk of een misdrijf? Die vraag wordt al snel beantwoord als blijkt dat een van de jongeren niet overleden is door het auto-ongeluk maar door kogels om het leven is gekomen.
(ff)Out is zowel vanuit het perspectief van de jongeren als van een jonge politie-agente geschreven. Dat levert een spannender verhaal op en geeft het verhaal een extra thriller element. Het moderne taalgebruik doet realistisch aan, net als de houding van de jongeren tegenover hun ouders. Het zijn echte pubers die de strijd aangaan met hun ouders over alles en niets. Ze overzien de consequenties van hun gedrag niet en komen daarom terecht in probleemsituaties die sommigen van hen het leven zal kosten.
In eerste instantie lijkt (ff)Out eerder een gewone YA roman over middelbare scholieren. Het boek verandert pas in een thriller na het auto-ongeluk als de politie op zoek gaat naar de schutter.
Marianne en Theo Hoogstraaten hebben zich met succes verdiept in de beleveniswereld van jongeren. (ff)Out is een actueel boek waarin vele thema’s voorkomen die onder jongeren zullen leven: uitgaan, drugs, seks, aantrekken/afstoten, grenzen verkennen en afkomst.
Ondanks dat (ff)Out primair geschreven is voor jongeren, is het voor volwassenen ook een aanrader om te lezen. Al was het maar om eens te lezen wat hedendaagse jongeren bezighoudt.
Een minpuntje is de keuze van de namen. Namen zoals Joke, Kimberley en Frank lijken in een ander tijdperk (jaren '70-'80-'90) thuis te horen.
Met (ff)Out hebben Marianne en Theo Hoogstraaten laten zien dat ze niet alleen spannende volwassen thrillers kunnen schrijven maar ook onderhoudende YA thrillers die de doelgroep zeker zullen aanspreken.