De tegenvallers van 2013

Een goede thriller heeft een gedegen plot, is spannend, is geloofwaardig, heeft een verrassende ontknoping, heeft levensechte personages en is goed geschreven. De meeste boeken die ik het afgelopen jaar las zijn goede thrillers, die voldoen aan deze criteria. Ik heb ze met veel plezier gelezen.
Helaas waren er een paar boeken die tegenvielen. Ze waren niet spannend genoeg, ongeloofwaardig, voorspelbaar, slecht geschreven of hadden een rommelige plot. Ik probeer in mijn recensie dan altijd te achterhalen wat de precieze reden is dat ik het boek niet goed vind en dit zo zorgvuldig mogelijk te formuleren.
Hieronder staan de boeken, op alfabetische volgorde van de achternaam van de auteur, die ik in 2013 las en die mij tegenvielen.

Niemand weet - Gerda Crouset
‘Het verhaal wil maar niet spannend worden. De plot rammelt en er vallen gaten. Zo wordt er niets gedaan met de dreiging die Leo uitstraalt richting Julie. Het enige schrikmoment blijkt toeval en met een sisser af te lopen. Leo heeft alles in zich om een echte, enge creep te zijn, maar blijft een onnozele sukkel...De toedracht van de moord… is al na de proloog duidelijk. Vervolgens hobbelt het verhaal verder om op het einde met twee onthullingen te komen die als konijnen uit de hoge hoed worden getoverd. Het verhaal mist diepgang… Leo, Julie en de andere personages blijven eendimensionaal en komen niet tot leven. ‘

Op de klippen - Sarah May
‘Op de klippen heeft helaas wel een rommelige plot. May springt van de hak op de tak en laat je geregeld in verwarring achter.’

De verdwenen zoon – Dror Mishani
‘De flaptekst op De verdwenen zoon spreekt over een "spannende pageturner waarin een treffend beeld wordt geschetst van het kleinstedelijk leven in Tel Aviv en de spanningen in Israël". Het lijkt alsof deze tekst over een ander boek gaat. De verdwenen zoon is best een spannend verhaal, maar beslist geen pageturner te noemen. Daar ligt het tempo veel te laag voor en is de sfeer in het boek veel te sloom voor; denk hierbij aan een broeierige, lome zomerdag…Het onderzoek blijft in kringetjes ronddraaien tot er maar een mogelijkheid overblijft. Tegen de tijd dat de ontknoping eindelijk nadert is die allang geen verrassing meer…’

Verborgen verleden – Els Ruiters
‘Het zou echter fijn zijn als ze de volgende keer net zo veel aandacht zou besteden aan haar taalgebruik als aan het goed in elkaar zittende verhaal. Nu struikelt de lezer geregeld over vreemde zinsconstructies en uitdrukkingen waarvan het wel duidelijk is wat er bedoeld wordt, maar die toch voor opgetrokken wenkbrauwen zorgen.’

Verdronken hart - Lisa Unger
‘De hooggespannen verwachtingen worden echter niet waargemaakt. Het boek mist spanning in de eerste helft en dat is toch wat van een thriller een thriller maakt.’

Zomerzin – Jet van Vuuren
‘Voor de lezer die veel en vaak thrillers leest, kan Zomerzin daarentegen een teleurstelling zijn. De hoofdpersoon Iris zeurt zoveel over haar stalker Peter, haar 25 jaar eerder verloren geliefde en het ongeluk dat het gaat irriteren. Je vraagt je af wanneer ze iets nuttigs gaat doen met haar leven. De plot en de ontknoping zijn op het randje van geloofwaardigheid en helaas deels voorspelbaar.’

Wintergast – Jet van Vuuren
‘De eerste hoofdstukken van Wintergast zijn goed opgebouwd en spannend. Helaas kan Jet van Vuuren dit niveau niet het hele boek volhouden. Het verhaal wordt steeds warriger, en dat is te wijten aan de gesprekken die in een andere lettertype worden weergegeven. De vele perspectiefwisselingen, vaak binnen een paragraaf of hoofdstuk, maken het er niet beter op. Het einde laat de lezer achter met een kater, omdat de handelingen van de personages in de laatste hoofdstukken vreemd en ongeloofwaardig zijn, gezien hun eerdere gedrag. Het gedrag van Bea is vreemd en onlogisch. Haar motieven worden niet overtuigend verklaard. Slaapgebrek is geen goede verklaring.’

Wintergast van Jet van Vuuren: ijskoude thriller met als setting het Groningse platteland

Net als collega-schrijvers Suzanne Vermeer en Linda van Rijn gaat ook Jet van Vuuren met de seizoenen mee in haar thrillers. Haar vorige thriller, Zomerzin, speelde zich af tijdens een zomerse vakantie in het bos. Voor haar nieuwste thriller, Wintergast, heeft Jet van Vuuren het Groningse platteland tijdens een strenge winter als setting gekozen.

Niet alleen buiten is het ijzig koud, ook binnen in de boerderij van Sicco Baak wil het niet warm worden. Hij heeft zijn aangetrouwde nicht Bea Versluis uitgenodigd om de kerstdagen op zijn boerderij door te brengen, samen met zijn vier vrouwelijke familieleden die op en rond de boerderij wonen. Dat was geen goed idee van Sicco, want zowel zijn moeder, zijn tante als zijn oma zijn bang dat Bea de goedbewaarde familiegeheimen zal ontdekken en de gruwelijke waarheid aan het licht zal komen. Ze doen er alles aan om dit te voorkomen. Denk hierbij aan een dode rat en een uiterst kille ontvangst.
Bea had gehoopt om voor een keer een gezellige kerst te hebben in familiekring en uit te kunnen rusten van haar werk en de zorg voor haar man Egge, een neef van Sicco. Egge heeft diabetes en wordt agressief als zijn bloedsuikerspiegel niet in orde is. Bea is voortdurend bezig hem te observeren en zijn buien in te schatten. Op sinterklaasavond liep het uit de hand en heeft Egge Bea aangevallen. Ze had zich kunnen opsluiten in de badkamer en heeft daarna de politie gebeld omdat ze bang was dat hij haar echt wat aan zou doen.
Alleen Roos, de dochter van Sicco, en Sicco geven haar het gevoel welkom te zijn, al hebben die ook hun problemen waardoor ze nauwelijks tijd voor haar hebben. Aan uitrusten komt Bea ook al niet toe, terwijl ze daar zo op gehoopt had. Voortdurend maken de drie andere vrouwen haar duidelijk dat ze een ongewenste gast is. Helaas kan Bea niet weg. Onderweg naar Groningen kreeg ze pech met de auto, en bovendien is de boerderij ingesneeuwd en onbereikbaar geworden. Er zit voor Bea niets anders op dan de kerstdagen uit te zitten, al is dat niet zonder gevaar.

In de retailmarketing is het belangrijk dat het thuis-, buiten- en binnenverhaal klopt. Dat wil zeggen dat de consument een bepaalde reclame-uiting zowel thuis (op tv, op een website, in een krant etc.) voorgeschoteld moet krijgen, als buiten in de etalage van de betreffende winkel en binnen in diezelfde winkel. Jet van Vuuren heeft dit principe in Wintergast goed uitgewerkt. Het omslag laat een vrouw in een winters landschap zien. Het verhaal speelt zich af in de donkere dagen rond kerst, in een winters Groningen, op een ingesneeuwde boerderij. De sfeer in het verhaal is eveneens kil en koud. Er is geen sprake van liefde of warmte tussen de personages, louter haat, verraad en afgunst. Er lijkt iets liefdevols op te bloeien, maar dat blijkt al snel lust te zijn, die niets met liefde te maken heeft.

De eerste hoofdstukken van Wintergast zijn goed opgebouwd en spannend. Helaas kan Jet van Vuuren dit niveau niet het hele boek volhouden. Het verhaal wordt steeds warriger, en dat is te wijten aan de gesprekken die in een andere lettertype worden weergegeven. De vele perspectiefwisselingen, vaak binnen een paragraaf of hoofdstuk, maken het er niet beter op. Het einde laat de lezer achter met een kater, omdat de handelingen van de personages in de laatste hoofdstukken vreemd en ongeloofwaardig zijn, gezien hun eerdere gedrag. Het gedrag van Bea is vreemd en onlogisch. Haar motieven worden niet overtuigend verklaard. Slaapgebrek is geen goede verklaring.

Wellicht had Van Vuuren haar verhaal beter in de eerste persoon geschreven, vanuit het standpunt van Bea. De dialogen in een ander lettertype hadden dan een duidelijkere functie gekregen. Nu was het beter en duidelijker geweest als de losse dialogen waren verwerkt in de tekst.
Het gedrag van de vrouwelijke familieleden van Sicco is zo vreemd, dat het ongeloofwaardig wordt. Het lijken eerder karikaturen of oude heksen dan echte vrouwen. Ze willen niet tot leven komen.
Klein, storend detail: er komt een polaroidfoto ter sprake die begin jaren vijftig gemaakt moet zijn op een Groningse boerderij. De afbeelding is, ondanks lichte vervaging, nog steeds te zien. Even googelen leert ons dat de eerste polaroidcamera’s vanaf 1963 op de markt waren en dat een polaroidfoto uit die beginjaren slechts 10 jaar houdbaar was.

Het begin van Wintergast was zo veelbelovend en spannend. Jammer dat Jet van Vuuren dat niveau niet het hele boek heeft weten te behouden, want dan was dit zeker een spannende, goede thriller geworden.

Deze recensie is gepubliceerd op Crimezone.

Zomerzin van Jet van Vuuren: voldoet aan de verwachtingen van de vakantielezer

Afgelopen jaren is in thrillerland een nieuw subgenre ontstaan: de vakantiethriller. Deze thrillers zijn gesitueerd op locaties waar de 'lezer-met-vakantie' zich op dat moment zelf ook vaak bevindt. In de zomer verschijnen thrillers die zich in zonnige oorden afspelen, terwijl de wintervarianten vaak over moorden op en rond skipistes gaan. Het zal geen verrassing zijn dat in Nederland de meeste vakantiethrillers op Schiphol gekocht worden. Bekende auteurs in het genre zijn Suzanne Vermeer en Linda van Rijn. Een andere auteur in het genre is Jet van Vuuren. Haar vakantiethrillers spelen zich voornamelijk in de zomer af.

In Zomerzin gaat Iris van Egmond voor het eerst in jaren er een weekje tussenuit. Op aanraden van vriendin José, die ondertussen twee weken op de boekhandel van Iris past, gaat Iris een spirituele bezinningsweek doen in het bos. Tot haar grote schrik ontdekt ze dat de organisatie van de week in handen is van Joke Stoep, een spook uit haar verleden. En net als ze van de schrik is bekomen, duikt het tweede spook uit haar verleden op, Peter Schaap. Iris heeft bijna dertig jaar eerder in haar studententijd een moeizame relatie met hem gehad. Peter wilde toen niet begrijpen dat Iris het uit wilde maken. Hij bleef haar lastigvallen tot Iris geen andere uitweg zag dan weg te vluchten uit de stad waar ze toen woonde en studeerde. Joke wilde niets liever dan een relatie met Peter en maakte Iris het leven om die reden zuur. Gelukkig komt Iris al op de eerste dag van de bezinningsweek Hans tegen, een leuke aantrekkelijke man, met wie Iris fijn kan praten en wandelen. Peter lijkt echter niet te begrijpen dat Iris hem nog niet heeft vergeven wat hij haar toen heeft aangedaan. En weer dringt hij zich op aan haar.

Zomerzin voldoet exact aan de verwachtingen van de vakantielezer. Het biedt een dag/avond luchtige afleiding en is daarmee uitermate geschikte vakantielectuur. Eenvoudig verhaal, ongecompliceerde plot, leest lekker weg en als bonus een aantal smeuïge seksscènes.
Voor de lezer die veel en vaak thrillers leest, kan Zomerzin daarentegen een teleurstelling zijn. De hoofdpersoon Iris zeurt zoveel over haar stalker Peter, haar 25 jaar eerder verloren geliefde en het ongeluk dat het gaat irriteren. Je vraagt je af wanneer ze iets nuttigs gaat doen met haar leven. De plot en de ontknoping zijn op het randje van geloofwaardigheid en helaas deels voorspelbaar.

Het verhaal bevat twee verhaallijnen waarvan de ene zich in het heden afspeelt en de andere begin jaren ’80. De verhaallijn uit het verleden wordt niet chronologisch verteld. Logisch, want hiermee creëerde Jet van Vuuren haar spanning. Af en toe krijgt de oplettende lezer echter het gevoel dat de continuïteit niet helemaal klopt wat betreft de jaren waarin de gebeurtenissen zich afspeelden.
Het taalgebruik is wat je kan verwachten: veel bijvoeglijk naamwoorden om een gevoel/emotie over te brengen en een bepaalde sfeer neer te zetten. Daarnaast wordt er veel uitgelegd en krijgt de lezer veel spreektaal voorgeschoteld. Voor sommige lezers betekent dit een verhoging van de herkenbaarheid en het leesgemak. Overbodig om te zeggen dat het daarnaast funest is voor de diepgang en helaas hier en daar ook voor de spanning. Hiertegenover kan worden gesteld dat, net zoals je boeken uit de bouquetreeks niet moet beoordelen met literaire maatstaven, je vakantiethrillers ook niet moet recenseren op Gouden Stropkwaliteit of mogelijke sterren in de VN Detective- & Thrillergids.

Zomerzin is bedoeld als vakantiethriller en in dat opzicht is het helemaal geslaagd. Het is vlot geschreven, waardoor het lekker weg hapt. Denk hierbij aan ijs, fruitsalade of zoutjes. Het hapt achter elkaar weg zonder dat het blijft hangen en biedt de lezer daarmee een spannende, luchtige versnapering op het strand of op een terras.

Deze recensie is gepubliceerd op Crimezone.

Het Luxor Resort van Candy Brouwer: een lekkere erotische vakantiethriller

Het is goed te begrijpen dat Candy Brouwer, met het oog op haar andere werk, onder pseudoniem schrijft, want ze neemt in Het Luxor Resort geen blad voor de mond. De stomende seksscènes in deze thriller zijn net zo verweven met het verhaal als de scènes in andere thrillers waarin uitgebreid wordt gekookt en gegeten.
De aantrekkelijke dierenrechten-advocate Monica Barends besluit alleen naar het Luxor Resort in Egypte te reizen als blijkt dat haar beste vriendin Vivien niet mee kan en haar vriendje Eelco niet mee wil. De relatie tussen Monica en Eelco, een dierenrechtenactivist schuurt, vooral omdat Eelco al een tijdje op haar zak teert nu hij geen baan op niveau kan vinden.

Nauwelijks aangekomen in Egypte ontsnapt Monica op het nippertje aan de dood. Ze wordt op het laatste moment voor een voertuig weggesleurd door de sexy uitziende Jamal. Vanaf het eerste ogenblik broeit het tussen de twee. Samen beleven ze daarna een paar hete dagen gevuld met seks, uitstapjes en meer seks. Er blijven wel vreemde dingen gebeuren waar Monica meer over zou willen weten, maar Jamal heeft overal een verklaring voor. Toch gaat Monica steeds meer twijfelen. Ze vraagt zich af wie Jamal echt is en of hij wel te vertrouwen is, ondanks dat de seks met hem zo verslavend lekker is.
Het Luxor Resort is een echte erotische thriller, waarin de seks ruw en grof is en expliciet wordt verwoord. Een ‘adult crime novel’ zouden Amerikanen zeggen.
Candy Brouwer heeft een vlotte pen. Het Luxor Resort laat zich hierdoor gemakkelijk uitlezen tijdens de vlucht in het vliegtuig naar de vakantiebestemming of eenmaal aangekomen, met een cocktail op het terras. De plot is dun, voor een vakantiethriller als deze is dat prima. De spanning komt uit de vraag of Jamal te vertrouwen is en wat het lot is van de vermiste Engelse vrouw. Het achterliggende complot is wellicht wat vergezocht. Het geheel loopt langs het randje van de geloofwaardigheid.
Monica is daarentegen een echte vrouw van vlees en bloed. Niet alles wat ze doet is even logisch, maar welk mens doet dat wel altijd. Het maakt haar juist overtuigend en echt.
Het Luxor Resort is een lekkere vakantiethriller voor eenieder die het niet erg vindt rode oortjes te krijgen, niet van de zon maar van de hete seksscènes.
Candy Brouwer laat met Het Luxor Resort zien over voldoende fantasie te beschikken. Ik ben benieuwd of ze ook een erotische literaire thriller zou kunnen schrijven. Een mooie uitdaging!