Deze laatste zomer laat je mijmerend achter

Deze laatste zomer van Cesarina Vighy (1936-2010) laat je mijmerend achter. Over het leven, de dood, hoe kleine dingen (zoals een merel die een nest bouwt in de tuin) belangrijk worden en grote dingen compleet onbelangrijk (is er een God).
Het boek is een autobiografische roman met herinneringen, gedachtenspinsels, filosofietjes, columnachtige hoofdstukken en venijnige uithalen. In het begin verwarrend om te lezen, moeilijk om de rode draad te vinden als die er al was. Later werd het duidelijk dat Vighy haar levensverhaal in romanvorm wilde vertellen, te beginnen bij haar ouders en haar jeugd. Hiervoor gebruikt ze soms een alter ego. Geen alledaags levensverhaal met in de hoofdrol een dochter van een vader en een moeder die veel van elkaar hielden, maar niet getrouwd waren. Ook woonden ze ook niet samen in een huis omdat haar vader al getrouwd was met een andere vrouw. Deze excentrieke vrouw veranderde van iemand die de traditionele banden altijd had bespot tot iemand die op de barricades stond van de heiligheid van het huwelijk toen haar man van haar wilde scheiden. Moeder en dochter werden ondergebracht in een pensionnetje in Padua op veilige afstand van Venetië. Het kwam de moeder-dochterband niet ten goede. En had gevolgen voor haar partnerkeuze, niet altijd even gelukkig.
Deze laatste zomer is in vele opzichten een persoonlijk boek. Niet alleen het verhaal vertelt veel over Cesarine Vighy ook de manier van schrijven onthult veel over de vrouw die zij was. Haar observatievermogen is opvallend. Vermoedelijk is haar tong, toen ze nog kon praten, net zo scherp geweest als haar pen. Gelukkig had ze wel veel gevoel voor humor. De vele uitweidingen en het trage begin van het verhaal zouden bij haar leeftijd kunnen horen. (C.V. debuteerde op haar 73e met dit boek). Haar beschrijvingen van wat mensen gaan doen als ze ouder worden zijn geweldig om te lezen. Humoristisch en zeer herkenbaar, vooral de amateurgenealogen en de 'vrolijke weduwen'. De hoofdstukken over de gang langs de neurologen om te achterhalen wat de hoofdpersoon mankeerde is aangrijpend. Ontroerend is het laatste hoofdstuk als zij haar einde voelt naderen. Toch ontbreekt ook hier de scherpe humor niet als zij nadenkt over wat er als haar doodsoorzaak zal worden genoteerd. Hartinfarct zal volgens haar niet lukken omdat haar hart van vooroorlogse kwaliteit is. Ze zou willen volstaan met een grafschrift uit de simpele volkshumor: 'Hier ligt Jan, omdat hij niet meer ademen kan.'
In het kort, Deze laatste zomer is een boek met een lach en een traan, net als het leven zelf.

Ik was Alice: wat een leven, wat een boek!

Melanie Benjamin schreef Ik was Alice, een roman over Alice Liddell, het meisje dat model stond voor 'Alice' in het boek Alice in Wonderland van Lewis Carroll (pseudoniem van C.L. Dodgson) . Centraal in Ik was Alice staat de bijzondere, maar toch ook wel dubieuze vriendschap tussen het 7-jarig meisje Alice en de 30-jarige man Mr. Dodgson en de invloed die deze vriendschap heeft gehad op de rest van haar leven. Zelf zegt Alice hierover dat het een vriendschap was tussen 'een man die dacht dat hij een kind was, en een kind dat zichzelf zag als vrouw'. Niet alleen in de21e eeuw bestaat over deze zaken een taboe, het was in de Victoriaanse tijd in Engeland niet veel anders. In de ogen van met name de moeder van Alice is Alice hierdoor lastig bemiddelbaar geworden voor een goed huwelijk. Alice is dan ook relatief oud als zij eind twintig eindelijk trouwt. Haar hoofdrol in het boek Alice in Wonderland, dat al snel een wereldwijde bestseller is, heeft als gevolg dat iedereen haar ziet als 'Alice'. Het meisje dat in een konijnenhol viel en wonderbaarlijke avonturen meemaakte. Zelfs als ze op hoogbejaarde leeftijd naar Amerika reist voor de ontvangst van een ere doctoraat van Columbia University, wil men nog steeds het meisje Alice zien. En dat alles naar aanleiding van een 'gouden middag' met een boottocht, picknick en een mooi verhaal dat ter afleiding verteld werd. Voor Alice was, afgezien van de gevolgen, deze middag een van de mooiste uit haar jeugd.
In Ik was Alice lijkt het iniatief voor de vriendschap niet alleen van uit Dodgson te komen maar zeker ook vanuit Alice. De gevoelens van liefde lijken, hoe ongepast ook, wederzijds te zijn geweest. Benjamin beschrijft alles in het nette, zonder expliciet te worden. Het (ver)oordelen mag de lezer zelf doen, indien nodig.
De prettige schrijfstijl van Melanie Benjamin zorgt ervoor dat het boek gemakkelijk wegleest. Opvallend is het oog voor detail zoals zij beschrijft hoe de enorme hoeveelheid strikken, linten en stof het aan- en uittrekken van een jurk niet eenvoudig maakt voor een jong en wild meisje. Om over het schoon en heel houden van zo'n jurk nog maar te zwijgen. Melanie Benjamin slaagt er in om de beklemmende Victoriaanse wereld waarin Alice opgroeit overtuigend en realistisch te beschrijven.
Melanie Benjamin koos bewust voor de romanvorm toen zij dit boek schreef, dat gaf haar meer vrijheid om feiten te combineren met waarschijnlijkheden en vermoedens. Dit is een goede zet geweest, het leverde een fantastisch mooi boek op. Wat een leven, wat een verhaal. Als biografie en dichterbij bij de feiten was het resultaat wellicht nogal droog geweest, nu komt Alice echt tot leven in Ik was Alice.

Mooie verrassing: Een lang weekend

Wat een mooie verrassing is Een lang weekend van Joyce Maynard. De 13-jarige Henry en zijn moeder Adele krijgen voor een lang weekend een onverwachte logé in huis. Van hem leren ze alles over de perfecte taartbodem met boter èn reuzel, hoe je goed moet werpen met honkbal maar ook ongemerkt over de liefde. Henry maakt helaas ook kennis met de zwarte kant van liefde in de vorm van pijn, jaloezie en verraad.
Een lang weekend is een prachtig en ontroerend verhaal over de liefde door de ogen van een 13-jarige. Joyce Maynard heeft een prettige schrijfstijl. Ze beschrijft op een realistische en geloofwaardige manier de gevoelens van Henry. Ze laat hem in zijn waarde zonder te oordelen, ook al is het voor de lezer duidelijk dat hij zich ergens in het verhaal vergist en op basis van deze foute inschatting een hele verkeerde beslissing neemt die fatale gevolgen heeft.
In feite is Adele, de moeder van Henry de hoofdpersoon van het boek om wie alles draait. Het is zeer prijzenswaardig van de auteur om Henry tot hoofdpersoon en perspectiefpunt te maken. Zo wint het boek aan originaliteit en vermijdt Maynard het cliché liefdesverhaal dat op de loer ligt.
De uitgave die ik heb gelezen is vooral bedoeld voor leesclubs. Achterin het boek is meer te lezen over de schrijfster Joyce Maynard, over haar inspiratie voor het boek en leesclubvragen die tot nadenken, heroverwegen en vooral erover praten uitnodigen. Desondanks is dit ook informatief voor lezers die niet lid zijn van een leesclub. Interessant om te lezen dat vele puzzelstukjes uit het leven van Joyce Maynard samenkomen in dit boek.
Kortom: Een lang weekend is een mooie verrassing die ik met veel plezier heb gelezen.