zondag 19 augustus 2012

Het appartement van Tatiana de Rosnay: opgedragen aan ex-buurman

Vrijwel iedereen heeft wel eens te maken gehad met burenoverlast. Tatiana de Rosnay schreef er een boek over: Het appartement, dat ze heeft opgedragen aan haar ex-buurman.
Colombe kan haar geluk niet op als zij met Stephane, haar man en 11-jarige tweelingzoons kan verhuizen naar het mooie en ruime appartement. Haar vreugde duurt niet lang. Na een paar dagen, wanneer haar man op zakenreis is, zet haar buurman midden in de nacht een Rolling-Stonesnummer op. Uur na uur klinkt hetzelfde nummer. Iedere nacht een ander liedje van de Rolling Stones. Colombe is de enige die het hoort, want wanneer haar man thuiskomt, stopt de muziek. De nacht nadat haar man wederom op ‘zakenreis’ is gegaan, zet de buurman de muziek weer op. Het lijkt er op dat de buurman precies weet wanneer Stephane weg is. Colombe lijdt zichtbaar onder het slaapgebrek, ooit was ze een goedverzorgde, onopvallende vrouw, nu een slons. Van binnen verandert ze ook, na enige tijd weet ze van de nood een deugd te maken en slaagt ze er in te genieten van de nachtelijke uurtjes die helemaal van haarzelf zijn.
Het appartement gaat zowel over burenoverlast als over een vrouw die het lot in eigen handen neemt. Tatiana de Rosnay heeft haar lijden en groeiproces prachtig verwoord. Ze laat de lezer meeleven met de getergde Colombe.
Tatiana de Rosnay omschrijft haar boek als een huiselijke thriller en dat klopt helemaal. De spanning wordt zin voor zin, woord voor woord opgevoerd, op weg naar het geniale einde.

Deze recensie is ook te lezen in BOEK nr. 4 jaargang 9, juli/augustus 2012

Gelukkig getrouwd van Erlend Loe: bijzonder boek door vorm

Voor veel gezinnen is de vakantie een mooie gelegenheid om samen op pad te gaan. In sommige gevallen kan dit de relatie tussen de ouders danig op scherp stellen, zoals de Noorse familie Telemann ontdekt in de roman Gelukkig getrouwd.
Nina, Bror en hun drie kinderen hebben via uitvoerige e-mailcorrespondentie een huis gehuurd van de familie Bader in Garmisch Partenkirchen. Ofwel Mixed Parts Churches volgens het geautomatiseerde vertaalprogramma van de Baders.
Bror ziet zichzelf als een theaterdier. Hij wil het ultieme theaterstuk schrijven en onttrekt zich om die reden aan uitstapjes met het gezin. Het schrijven lukt hem echter niet, omdat hij geobsedeerd is door de Engelse tv-kok Nigella Lawson en haar verrukkelijke lichaam.
De relatie met zijn vrouw wordt er niet beter op, vanaf de eerste bladzijde kibbelen ze er lustig op los. De liefde tussen hen is ver te zoeken, zo niet afwezig. Het wordt de lezer niet duidelijk wat Nina in Bror ziet of ooit zag. Het is moeilijk om sympathie op te brengen voor Bror omdat het zo’n onuitstaanbare man is. Nina doet intussen waar Bror over droomt, namelijk vreemdgaan.
Gelukkig getrouwd is een bijzonder boek door de vorm waarin het verhaal is geschreven. Meer dan de helft van het boek bestaat kale dialogen zonder verklarende context, die overigens wel realistisch zijn. De eerste paar bladzijden is het vermakelijk, daarna gaat het irriteren steeds te moeten bedenken wie wat zegt.
Gelukkig is het verhaal zelf oké, het verval van de relatie en de neergang van Bror wordt mooi verwoord.

Deze recensie is ook te lezen in BOEK nr. 4 jaargang 9, juli/augustus 2012

Engeleneiland van Camilla Läckberg: onderdeel van grootse kroniek

Engeleneiland is de achtste thriller in de Fjällbacka-serie van de Zweedse thrillerschrijfster Camilla Läckberg. In het begin was het mogelijk delen te lezen zonder de voorafgaande boeken gelezen te hebben, nu bijna niet meer. De eerste hoofdstukken gebruikt Läckberg om bij te praten over de vaste personages en nieuwe, tijdelijke personages te introduceren. Het zorgt voor een lawine aan namen en bijbehorende verhaallijnen, die zelfs de doorgewinterde Läckberg-lezer in verwarring brengt.
Ebba en haar man willen een nieuwe start in het leven maken na de dood van hun zoontje. Op het eiland Valö willen ze een bed&breakfast beginnen in het huis waar haar ouders een internaat voor rijke jongens hadden. In 1974 verdwenen haar ouders en halfbroers en zus onder raadselachtige omstandigheden van het eiland. Na een brandstichting op het eiland besluiten inspecteur Patrik Hedström en zijn collega’s beide zaken nader te onderzoeken. Zijn vrouw Erica Falck, net bezig met een boek over het eiland, gaat op eigen houtje op onderzoek uit en ontdekt dat dat niet zonder gevaar is.
Läckberg legt de nadruk op de relaties tussen de mensen. Slagen de echtparen/stellen er in samen de doorgemaakte ellende te overwinnen of niet. Feilloos legt ze de zwakheden van mensen bloot en legt ze de vinger op de zere plek. Läckberg brengt dit heel herkenbaar in beeld, in haar vertrouwde soepele schrijfstijl.
Camilla Läckberg is de afgelopen jaren duidelijk gegroeid als schrijfster, haar thrillerserie rond Erica en Patrik is geleidelijk veranderd in een grootse kroniek over Fjällbacka en haar inwoners.

Deze recensie is ook te lezen in BOEK nr. 4 jaargang 9, juli/augustus 2012

donderdag 5 juli 2012

De eerste dode van Joop van Riessen: actuele Amsterdamse politieroman

De eerste dode is het vierde boek in de serie over Anne Kramer, chef Bureau Zware Criminaliteit bij de Amsterdamse politie. Het zit haar niet mee in haar privéleven. Na de echtscheiding van haar zeer gelovige echtgenoot had ze eindelijk de echte liefde gevonden. Die was echter van korte duur want aan het einde van deel drie, De bonusmaffia, maakte haar geliefde een noodlottige val van het dak. Op het moment dat De eerste dode begint is dit zes weken geleden. Anne Kramer gaat, tegen het advies van iedereen in, toch weer aan de slag en probeert krampachtig de draad op te pakken.
De Italiaanse Paola bezorgt haar en haar rechercheurs het nodige werk. Paola was, zeer tegen de zin van haar vader, met een groepje vrienden naar Amsterdam gegaan. Al op de eerste dag raakte ze tijdens krakersrellen haar vrienden kwijt en belandde ze in Amsterdam-Oost. Daar ontmoette ze Harry, oud-politieman, die zich over haar ontfermde. Niet lang daarna kwam ze Naïma tegen, een leuke, moderne Marokkaanse vrouw. Het was liefde op het eerste gezicht tussen de vrouwen, al realiseerden zij zich dat het een heleboel gedoe zou geven binnen hun families. Naïma heeft een kapperszaak in de Javastraat en samen maken ze hier een ontmoetingsplek van voor allochtone vrouwen.
Ondertussen doet Paola's vader zijn best om zijn dochter terug te vinden. Op Italiaanse wijze benadert hij mensen in Nederland en Italië en zet ze onder druk om zo snel mogelijk zijn dochter op te sporen. Dan wordt een kraker vermoord die Paola op haar eerste dag in Amsterdam in een kraakpand/alternatieve broedplaats tegenkwam. Het was een rare snuiter die haar wel zag zitten. Gevolgd door een tweede moord, ditmaal op een Marokkaanse jongen die Paola lastig viel. Toeval of niet?
Het is bewonderenswaardig hoe autodidact Joop van Riessen met ieder boek een betere schrijver wordt. De lezer wordt vakkundig op het verkeerde been gezet, wat betreft de ontknoping. Was de schrijfstijl van Joop van Riessen in Vergelding nog houterig en staccato, in De eerste dode lopen de zinnen lekker en vloeiend. Dezelfde opgaande lijn is te zien in het verhaal en de personages. Ieder boek is beter opgebouwd en uitgewerkt dan het voorgaande. Knap hoe hij de liefde tussen twee vrouwen geloofwaardig en realistisch weet te beschrijven. Ook de andere personages komen goed uit de verf.
Complimenten voor deze oud-hoofdcommissaris die na zijn pensionering aan een tweede succesvolle carrière als schrijver van politieromans is begonnen!

Deze recensie is ook te lezen op Crimezone.

vrijdag 29 juni 2012

De gouden mijl van Martin Cruz Smith: realistisch en overtuigend

In het hedendaagse Moskou van Martin Cruz Smith viert criminaliteit hoogtij. De politie heeft, in De gouden mijl, zijn nieuwste thriller over Arkadi Renko, geen tijd, capaciteit en zin om alle zaken die zich aandienen op te pakken.
In de Driestationsbuurt wordt een dode vrouw half ontkleed in een bouwkeet gevonden. De conclusie luidt vrijwel zonder onderzoek dat het een hoertje betreft dat aan een overdosis is overleden. En weer een dossier gesloten nog voordat het goed en wel geopend is.
Voor Arkadi echter niet. Hij ziet dat de vrouw duur gekleed en goed verzorgd is. Ze heeft een toegangskaartje bij zich voor een miljonairsbeurs. Allemaal tekenen die erop wijzen dat ze allesbehalve een goedkoop hoertje is. Bij de lijkschouwing die Arkadi op eigen houtje regelt, ruiken zowel hij als de lijkschouwer ether. Hiermee is het voor Arkadi duidelijk dat zij is vermoord.
Zijn baas zit al tijden te wachten op een goede gelegenheid om Arkadi Renko eruit te werken. Hij beschuldigt hem van het verdraaien van zaken en ontslaat hem op een achterbakse wijze. Renko zou Renko niet zijn als hij zich hierdoor liet weerhouden van het onderzoek en gaat gewoon verder waar hij gebleven was. Het enige echte minpunt is dat hij zijn dienstwagen heeft moeten inleveren, de Lada van vriend Victor is geen goede, betrouwbare vervanging.
Ondertussen bekommert zijn pleegzoon Zjenja zich over Maya, een 15-jarig meisje wiens pasgeboren baby in de trein naar Moskou is gestolen nadat zij werd bedwelmd. Maya heeft goede redenen om niemand te vertrouwen, zelfs Zjenja niet. Desondanks gaan ze in de gevaarlijke, ongure Driestationsbuurt op zoek naar de verdwenen baby.
De gouden mijl biedt de lezer een onthutsend beeld van het Rusland onder Poetin. Het is maar de vraag of het nu wel zoveel beter is in Rusland dan in de Sovjettijd. Martin Cruz Smith schetst in De gouden mijl een overtuigend, realistisch beeld van de Russische samenleving waar de lezer niet vrolijk van wordt. Schaamteloos machtsmisbruik en ordinair etaleren van rijkdom zijn aan de orde van de dag. Een miljonair zamelt geld in voor een kinderfonds en hij laat 90% van de opbrengst zonder blikken of blozen verdwijnen in zijn eigen zakken. Niemand lijkt zich echt te bekommeren om de medemens. Alles bij elkaar een harde samenleving, waarin iedereen uit lijkt te zijn op eigenbelang en geen oog heeft voor een ander.
Grappige situaties en dialogen zorgen voor een humor die broodnodig is als tegenhanger voor alle ellende. De dialogen zijn prachtig en zeggen vaak meer dan er staat. Martin Cruz Smith brengt Moskou en Arkadi Renko tot leven in De gouden mijl. Zijn literaire thrillers stijgen uit boven de gewone thrillers omdat hij niet alleen de politieman en de moord in een goed verhaal verpakt maar tegelijkertijd de lezer een goed beeld geeft van een samenleving. Wie al zijn Arkadi Renko thrillers heeft gelezen, heeft daarbij ook een mooi stukje geschiedschrijving meegekregen: Rusland vanaf de Sovjettijd tot nu.

Deze recensie is ook te lezen op http://www.crimezone.nl/

woensdag 20 juni 2012

In het hart van Kate Morgenroth: uniek boek met bijzondere constructie

Kate Morgenroth beschrijft in haar romantische thriller In het hart het liefdesverhaal tussen Nora, een jonge vrouw uit Kansas die in een coffeebar werkt en Timothy, een snelle gladde jongen uit New York. Nora is een eerlijke en echte vrouw uit het midwesten. Ze zorgt voor haar zieke moeder, die naar eigen zeggen niet zonder Nora kan. Eigenlijk is Nora econome en was zij bezig met haar promotie-onderzoek maar dat heeft ze opgegeven voor haar moeder. Nu werkt ze zwaar onder haar niveau in een klein koffietentje.
Op een dag komt Timothy langs, die op doorreis is. Hij is afkomstig uit een rijke familie in New York en beheert het familiekapitaal. Hij valt als een blok voor Nora, zowel vanwege haar uiterlijk als haar innerlijk.
De lezer krijgt afwisselend het verhaal van Nora en van Timothy te lezen. Opvallend is dat ze ondanks alle verschillen een overeenkomst hebben. Ze hebben alle twee een verschrikkelijke moeder die gemeen, egoïstisch, egocentrisch en manipulerend is. Het liefdesverhaal wordt afgewisseld met fragmenten uit non-fictie boeken over moordonderzoek, hetgeen voor verwarring en spanning zorgt.
Het is moeilijk een mening te formuleren over het boek in de zin van goed of slecht. In het hart is vlees noch vis. Geen echte thriller, geen echt liefdesverhaal. Het gaat tegen de conventies van beider genres in. In feite een uniek boek in zijn soort.
Veel thrillers beginnen met een moord en eindigen met de oplossing: de dader en zijn of haar motieven zijn bekend. Dit boek niet. De proloog is raadselachtig: Nora vertelt dat de meeste hartaanvallen plaatsvinden op een maandag en de meeste moorden op zaterdag. Pas aan het einde van het boek wordt duidelijk wat Nora bedoelde. Het liefdesverhaal volgt na de proloog. Alleen de laatste hoofdstukken zijn thrillerachtig te noemen.
Nora is niet het soort heldin dat je je voorstelt in een liefdesverhaal, daar is ze veel te eigenzinnig voor. Bovendien neemt ze de verkeerde keuzes. Ze is geen pleaser die alles doet om hem te krijgen. Timothy deugt ook niet helemaal. Hij houdt van Nora maar gaat ondertussen vreemd en hoe. Daarnaast is in traditionele liefdesverhalen over het algemeen niet zo’n grote rol ingeruimd voor manipulerende moeders en de afrekening met ze.
In het hart laat zien waar mensen uit liefde en haat toe in staat zijn.. Het is een opvallend boek, zeker gezien de bijzondere constructie van het verhaal.

***

dinsdag 19 juni 2012

Vrij spel van Carlijn Vis is een fascinerend verhaal

De roman Vrij spel is gebaseerd op de gesprekken die Carlijn Vis had met haar oma Ellis Brandon over de Tweede Wereldoorlog. Vrij spel vertelt het verhaal van Emma Flamers die tijdens de Tweede Wereldoorlog met haar vriend Willem moet onderduiken vanwege hun activiteiten voor het verzet. De eerste tijd gaan ze van het ene adres naar het andere. Tot haar vader wordt ondervraagd door de Gestapo en verder onderduiken te gevaarlijk is. Willem en Emma besluiten naar Engeland te vluchten. De reis verloopt via België, Frankrijk, Spanje en Portugal en duurt acht maanden. Een fascinerend verhaal dat het verdient om verteld te worden. Onduidelijk blijft waarom Vis verzonnen gebeurtenissen heeft toegevoegd. Het verhaal op zich is interessant genoeg.
Vrij spel is een rommelig opgebouwd boek. Vooral in het begin raakt de lezer regelmatig de draad kwijt omdat Vis van de hak op de tak springt. Het grootste deel speelt zich af in de Tweede Wereldoorlog en gaat over de onderduik en de reis. Binnen deze verhaallijn heeft Emma geregeld flashbacks. Hiernaast zijn stukken over het heden opgenomen waarin Emma gesprekken heeft met kleindochter Charlie en samen met haar man Piet probeert uit het verzorgingstehuis te blijven.
Het lijkt alsof er veel meer materiaal was, waaruit Carlijn Vis slechts een kleine selectie heeft gebruikt voor Vrij spel. Hopelijk schrijft ze hierna een boek over Ellis Brandon, want zij verdient een uitgebreide biografie, met aandacht voor haar boeiende levensverhaal, haar drie huwelijken, haar onorthodoxe en onconventionele houding en gevoel voor humor.

Deze recensie staat op in BOEK nr. 3, p. 70, jaargang 9 mei/juni 2012

maandag 11 juni 2012

Goede buren van Ruth Rendell: meesterlijke beschrijvingen

In Goede buren, het nieuwe boek van Ruth Rendell hebben veel bewoners van Lichfield House iets te verbergen. Nieuwe bewoner Stuart is stiekem verliefd op het mooie Aziatische overbuurmeisje. Het lukt hem echter niet om van Claudia, zijn parasiterende minnares, af te komen. De huismeester kijkt graag naar spelende kinderen, het liefst meisjes met opwaaiende rokjes. Marius durft Rosie niet te vertellen dat ze ooit een one-nightstand hebben gehad en dat hij nu verliefd op haar is. De meeste buren komen op het housewarmingfeest van Stuart. Niet omdat ze hem aardig vinden, maar omdat ze verliefd op hem zijn, de drank gratis en overvloedig aanwezig is of gewoon uit beleefdheid. Het feest eindigt abrupt als de boze echtgenoot van Claudia verhaal komt halen.
Goede buren van Ruth Rendell is geen standaardthriller. Het tempo ligt laag. De onvermijdelijke moord is geen hoofdzaak maar bijzaak. De dader wordt aan het einde bijna terloops onthuld. Bijna alle buren komen in aanraking met criminaliteit, zoals pedofilie, huiselijk geweld en fraude. Desondanks is Goede buren geen extreem gewelddadig boek, al hangt een constante dreiging van geweld boven het boek.
Ruth Rendell richt de schijnwerpers op de schaduwkanten van de personages. De beschrijvingen van de buren en het leed dat ze zichzelf aandoen zijn meesterlijk. Zonder ze overigens te (ver)oordelen, dat laat Ruth Rendell over aan de lezer.
Lezers die op zoek zijn naar een bloedstollende pageturner kunnen Goede buren beter laten liggen voor degenen die willen genieten van goed geschreven (misdaad)roman met een inktzwart randje.

Deze recensie is ook te lezen in BOEK p. 63, nr. 3 jaargang 9 mei/juni 2012

donderdag 7 juni 2012

Aan de rivier van Jo Bonnie Campbell: een goedgeschreven bildungsroman

Het volksliedje dat voorin de roman Aan de rivier van Jo Bonnie Campbell is opgenomen, zou het motto van hoofdpersoon Margo Crane kunnen zijn. ‘My home is on the water, I don’t like no land at all… I’d rather be dead than stay here and be your dog.
Op haar zestiende heeft Margo al heel wat meegemaakt. Haar moeder heeft haar en haar vader verlaten. Ze is verkracht door haar oom. Haar vader is doodgeschoten door haar neef, nadat zij met een precisieschot haar ooms edele delen eraf schoot.
Margo besluit ervandoor te gaan met de roeiboot die ze van haar opa heeft geërfd. Zij wil voortaan onafhankelijk en zelfstandig haar leven leiden. Ze roeit haar boot over de rivier en scharrelt haar kostje bij elkaar door te jagen en te vissen. Tijdens haar lange tocht over de rivier naar vrijheid en volwassenheid komt ze onderweg een aantal mannen tegen. Ze zorgen allemaal tijdelijk op hun eigen manier voor haar. Toch blijft ze tot grote frustratie van de mannen helemaal zichzelf: onafhankelijk, ongrijpbaar en zwijgzaam.
In deze bildungsroman moet Margo de balans vinden tussen enerzijds trouw blijven aan zichzelf en anderzijds een plek vinden in de maatschappij.
In het goed geschreven, indrukwekkende verhaal is veel aandacht voor sfeervolle natuurbeschrijvingen. Het boek is overigens minder geschikt voor vegetariërs vanwege de gedetailleerde beschrijvingen van het villen van dieren.
Aan de rivier eindigt op het goede moment, Margo heeft zichzelf en haar vrijheid gevonden en voor de lezer blijft nog wat te mijmeren over.

Deze recensie is ook te lezen in BOEK nummer 3, p. 75; jaargang 9 mei/juni 2012


maandag 28 mei 2012

Simone van der Vlugt op haar best in Rode sneeuw in december

Simone van der Vlugt begon haar schrijversloopbaan met historische jeugdromans. Haar thrillers betekende haar doorbraak bij het grote (volwassen)publiek. Met haar thrillers oogst ze veel succes bij het grote publiek, ze won de NS Publieksprijs en iedere thriller wordt een bestseller. Een paar jaar geleden keerde Simone van der Vlugt terug naar haar roots. Ze schreef Jacoba, dochter van Holland, een historische roman, deze keer niet voor kinderen maar voor volwassenen.
Rode sneeuw in december, haar tweede historische roman speelt zich af tijdens de vooravond en het begin van de Tachtigjarige Oorlog.
Lideweij Feelinck, dochter van een rijke lakenfabrikant in Leiden, wordt verliefd op de jonge arts Andries Griffioen. Haar vader, een overtuigd katholiek, is fel gekant tegen de relatie omdat Andries Lutherse sympathieën heeft. Lideweij wordt gedwongen te kiezen tussen haar vader en haar geliefde. Ze besluit met Andries mee te gaan naar Breda. Op dat moment bivakkeert Willem van Oranje met zijn leger in Breda. Andries komt in dienst van Willem van Oranje als arts, zowel van Willem van Oranje en zijn gezin, als van het leger. Lideweij en Anna, vrouw van Willem, zijn alle twee in verwachting van hun eerste kind en dat schept een band. Nadat het politieke klimaat drastisch is gewijzigd, vertrekken Willem van Oranje en Lideweij en Andries met hun beider gezinnen. Andries kan in Naarden stadschirurgijn worden. Er volgen een paar gelukkige jaren voor het gezin, onwetend van het noodlot dat hen te wachten staat.
Simone van der Vlugt is er in geslaagd veel geschiedenisfeiten in het boek te verwerken zonder dat het verhaal verliest aan spanning. Rode sneeuw in december heeft een goede balans tussen de historische feiten en een mooi verzonnen verhaal. Nergens is het boek dor en droog geworden. Integendeel: ze brengt de geschiedenis tot leven met haar vlotte pen.
Het verhaal schakelt moeiteloos en vloeiend heen en weer tussen Lideweij, haar dochter Isabella en Willem van Oranje. Rode sneeuw in december legt de nadruk op de mens Willem van Oranje, in plaats van de prins en legeraanvoerder. Interessant om het overbekende verhaal vanuit een ander gezichtspunt te lezen. Deze keer niet de aanvoerder en zijn wapenfeiten, maar een twijfelende man die niet weet waar hij goed aan doet, welke kant hij moet kiezen en vooral zijn kinderen mist.
Moeder Lideweij en dochter Isabella zijn twee Hollandse vrouwen, die een paar eigenschappen delen, zo zijn ze alle twee nuchter, pragmatisch en staan ze stevig in hun schoenen. Overtuigend zet Simone van der Vlugt ze neer en laat zien hoe ze sterker worden van tegenslag en verdriet en niet bij de pakken neer blijven zitten. Het zijn duidelijk vrouwen uit de 16e eeuw en niet uit de 21e eeuw. Dat blijkt vooral uit de opvattingen omtrent liefde en huwelijk. In de 16e eeuw kon er niet altijd uit liefde getrouwd worden. Het kon dan gebeuren dat een man zich met een andere vrouw verloofde dan met de vrouw waar hij verliefd op was. De vrouwen in het verhaal hebben hier begrip voor, zelfs als het hen overkomt.
Naar mijn mening is Rode sneeuw in december het beste boek dat Simone van der Vlugt ooit heeft geschreven. Haar thrillers zijn spannend, vlot geschreven en ga zo maar door. Terechte bestsellers. Rode sneeuw in december gaat echter verder waar haar thrillers ophouden. De personages krijgen meer ruimte om goed uit de verf te komen, het verhaal heeft meer diepgang, de stijl en de toon kloppen helemaal en het boek nodigt uit om zelf ook weer het geschiedenisboek open te slaan en meer te lezen over de Tachtigjarige Oorlog.