Simone van der Vlugt op haar best in Rode sneeuw in december

Simone van der Vlugt begon haar schrijversloopbaan met historische jeugdromans. Haar thrillers betekende haar doorbraak bij het grote (volwassen)publiek. Met haar thrillers oogst ze veel succes bij het grote publiek, ze won de NS Publieksprijs en iedere thriller wordt een bestseller. Een paar jaar geleden keerde Simone van der Vlugt terug naar haar roots. Ze schreef Jacoba, dochter van Holland, een historische roman, deze keer niet voor kinderen maar voor volwassenen.

Rode sneeuw in december, haar tweede historische roman speelt zich af tijdens de vooravond en het begin van de Tachtigjarige Oorlog.
Lideweij Feelinck, dochter van een rijke lakenfabrikant in Leiden, wordt verliefd op de jonge arts Andries Griffioen. Haar vader, een overtuigd katholiek, is fel gekant tegen de relatie omdat Andries Lutherse sympathieën heeft. Lideweij wordt gedwongen te kiezen tussen haar vader en haar geliefde. Ze besluit met Andries mee te gaan naar Breda. Op dat moment bivakkeert Willem van Oranje met zijn leger in Breda. Andries komt in dienst van Willem van Oranje als arts, zowel van Willem van Oranje en zijn gezin, als van het leger. Lideweij en Anna, vrouw van Willem, zijn alle twee in verwachting van hun eerste kind en dat schept een band. Nadat het politieke klimaat drastisch is gewijzigd, vertrekken Willem van Oranje en Lideweij en Andries met hun beider gezinnen. Andries kan in Naarden stadschirurgijn worden. Er volgen een paar gelukkige jaren voor het gezin, onwetend van het noodlot dat hen te wachten staat.
Simone van der Vlugt is er in geslaagd veel geschiedenisfeiten in het boek te verwerken zonder dat het verhaal verliest aan spanning. Rode sneeuw in december heeft een goede balans tussen de historische feiten en een mooi verzonnen verhaal. Nergens is het boek dor en droog geworden. Integendeel: ze brengt de geschiedenis tot leven met haar vlotte pen.
Het verhaal schakelt moeiteloos en vloeiend heen en weer tussen Lideweij, haar dochter Isabella en Willem van Oranje. Rode sneeuw in december legt de nadruk op de mens Willem van Oranje, in plaats van de prins en legeraanvoerder. Interessant om het overbekende verhaal vanuit een ander gezichtspunt te lezen. Deze keer niet de aanvoerder en zijn wapenfeiten, maar een twijfelende man die niet weet waar hij goed aan doet, welke kant hij moet kiezen en vooral zijn kinderen mist.
Moeder Lideweij en dochter Isabella zijn twee Hollandse vrouwen, die een paar eigenschappen delen, zo zijn ze alle twee nuchter, pragmatisch en staan ze stevig in hun schoenen. Overtuigend zet Simone van der Vlugt ze neer en laat zien hoe ze sterker worden van tegenslag en verdriet en niet bij de pakken neer blijven zitten. Het zijn duidelijk vrouwen uit de 16e eeuw en niet uit de 21e eeuw. Dat blijkt vooral uit de opvattingen omtrent liefde en huwelijk. In de 16e eeuw kon er niet altijd uit liefde getrouwd worden. Het kon dan gebeuren dat een man zich met een andere vrouw verloofde dan met de vrouw waar hij verliefd op was. De vrouwen in het verhaal hebben hier begrip voor, zelfs als het hen overkomt.
Naar mijn mening is Rode sneeuw in december het beste boek dat Simone van der Vlugt ooit heeft geschreven. Haar thrillers zijn spannend, vlot geschreven en ga zo maar door. Terechte bestsellers. Rode sneeuw in december gaat echter verder waar haar thrillers ophouden. De personages krijgen meer ruimte om goed uit de verf te komen, het verhaal heeft meer diepgang, de stijl en de toon kloppen helemaal en het boek nodigt uit om zelf ook weer het geschiedenisboek open te slaan en meer te lezen over de Tachtigjarige Oorlog.

Eet van Suzanne Hazenberg: een beklemmend verhaal

Wat hebben Anouk, een gezondheidsfreak, Mercedes, een Colombiaans hoertje en Mercedes, een doorgedraaide Pool met elkaar te maken? Op het eerste gezicht niets, het zijn drie heel verschillende mensen die vlak bij elkaar wonen of werken en desondanks in een compleet andere wereld leven. Suzanne Hazenberg slaagt erin over deze drie mensen een samenhangend boek te schrijven dat én geloofwaardig én spannend is.

Eet! begint weinig subtiel met de mededeling dat Marèk Ozella vermoord heeft. Later zal blijken dat Ozella zijn zus is en dat er iets goed mis is met Marèk. Het ontbreekt hem aan van alles: geld, werk, vrienden, een net huis maar vooral aan geweten en fatsoen. Hij is niet in staat zijn seksuele en moordlustige driften te beheersen en leeft zich uit op wie de pech heeft hem tegen te komen.
Het zit Mercedes niet mee in het leven. Ze is net als zo velen een slachtoffer van vrouwenhandel. Al op jonge leeftijd moeder geworden, tegen wil en dank. Nu is zij hier en haar zoontje daar, omdat zij geld nodig had om het ziekenhuis te kunnen betalen voor haar zus. De gedachte aan haar zoontje houdt haar op de been. Voor hem doorstaat ze vele mishandelingen en vervelende klanten. Eén klant is het ergst. Hij dwingt haar te eten en kickt daar op.
Anouk heeft ook iets met eten. Ze is geobsedeerd door gezond eten. De hele dag is ze bezig met eten of eigenlijk niet eten, want steeds meer levensmiddelen vallen bij haar af omdat die toch niet gezond zouden zijn. Haar vriend Joost trekt het niet meer, vooral niet nu het etentje met zijn ouders in een sjiek restaurant steeds dichterbij komt.De levens van Anouk, Marèk en Mercedes raken met elkaar vervlochten op een gruwelijke manier. Zonder al te veel te willen onthullen, heeft het alles met eten te maken. Anouk wordt op Danteske wijze gestraft voor haar obsessie met gezond eten.
Het heen en weer springen tussen Anouk, Marèk, Mercedes en af en toe Joost geeft extra spanning. De nadruk van het verhaal ligt op Anouk en Joost. Hun karakters zijn het beste uitgewerkt en komen het best tot leven. Marèk is ronduit een vieze engerd, jammer dat Hazenberg afstand van hem lijkt te nemen wanneer zijn gruwelijke daden een hoogtepunt bereiken. Het was mooi geweest om juist dan in zijn huid te kruipen en meer over zijn diepere motieven en echte beweegredenen te vertellen. Nu blijft het net aan het oppervlak drijven. De angst van de slachtoffers is wel uitermate beklemmend beschreven.
Naarmate het verhaal vordert stijgt de spanning hierdoor tot het punt dat de lezer nagelbijtend in de stoel zit, snel lezend naar het onvermijdelijke einde. Een daverend slot, geen overbodig napraten over de gebeurtenissen en wat er na nog allemaal volgde. Dat laat Suzanne Hazenberg gelukkig over aan de fantasie van de lezer. Suzanne Hazenberg beschrijft de psychopathische uitspattingen van Marèk uiterst plastisch.
Eet! is hiermee een boek voor lezers met een sterke maag. En zorgt ervoor dat de lezer de rest van de dag met een hele andere blik naar het dagelijks eten en de functie daarvan kijkt.


De recensie is ook te lezen op http://www.ezzulia.nl/

Vijf sterren voor Het aandeel van George Pelecanos

Het vorige boek van George Pelecanos, Tuinier van de nacht, werd door zowel Het Parool, de Volkskrant als het Algemeen Dagblad uitgeroepen tot thriller van het jaar. Dat schept hoge verwachtingen bij de lezer van Het aandeel, het nieuwste boek van Pelecanos. En om alvast deze spanning weg te nemen: Pelecanos is er in geslaagd een thriller te schrijven die zijn vorige overtreft.

Het aandeel is het eerste deel in een nieuwe serie rond Spero Lucas, een ex-marinier die in Irak was gelegerd. Na terugkomst in Amerika is hij voor zichzelf begonnen en knapt hij klusjes op voor een strafrechtadvocaat. Bijvoorbeeld aantonen dat een politieagent een vals getuigenis heeft afgelegd na de arrestatie van twee jongens die verdacht werden van autodiefstal. De vader van een van de jongens zit in de gevangenis wegens drugshandel, en hij vraagt Lucas de diefstal van grote pakketten drugs voor hem op te lossen. Lucas moet de pakketten opsporen in ruil voor een aandeel in de straatwaarde. De zaken gaan niet helemaal zoals gepland, wanneer twee jonge loopjongens worden doodgeschoten. Lucas wil desondanks de klus afmaken, vooral vanwege zijn aandeel, maar vraagt zich af hoe hoog de prijs zal zijn die hij er moet voor betalen.
Spero Lucas is op jonge leeftijd geadopteerd door een Grieks echtpaar, dat ook nog twee andere jongens heeft geadopteerd en een biologische dochter heeft. Adoptiebroer Leo geeft Engelse les op een high school. Hij probeert moeilijke jongens aan ’t lezen en leren te krijgen en ze ondertussen iets over het leven te leren. De broers hebben een hechte band, al begrijpen ze elkaars leven niet. Ze proberen ieder op hun eigen manier goed te doen en iets van het leven te maken.
Tijdens zijn onderzoek gaat Spero Lucas systematisch te werk. Het aandeel is ook in dit opzicht een actueel boek want Lucas maakt uitgebreid gebruik van vele handige apps op zijn iPhone. Lucas is een goed getrainde man, die als marinier veel heeft gezien en meegemaakt. Daarnaast is hij een gezonde jongeman met oog voor vrouwelijk schoon, waar hij graag en vaak het bed mee deelt. Het is geen domme man, al maakt hij af en toe inschattingsfouten, zowel over vrouwen als over criminelen. Het maakt van hem een menselijke held.
Het boek is geschreven in de typische, strakke stijl van Pelecanos. De uitgebreide filmische beschrijvingen van straten en wijken lijken overbodig tot het kwartje valt bij de lezer. Het is de manier waarop marinier Lucas rondloopt en rondrijdt. Altijd bewust van de omgeving waar hij is en inschattingen makend van mogelijk gevaar. Hij wil de dingen overzichtelijk maken voor zichzelf en tekent daarom van alles plattegronden in zijn notitieboekje.
Net als zijn vorige boeken is Het aandeel zowel een literaire thriller als een sociale roman te noemen. Tussen de regels door praat Pelecanos de lezer bij over de huidige stand van zaken in Washington DC. Het is er nu beter dan het ooit was. De criminaliteit is gedaald, veel inwoners hebben het nu beter. Zo is het risico vermoord te worden stukken gedaald. Desondanks zijn er nog steeds slechte buurten, al gaat het stapje voor stapje de goede kant op.
Zoals een goede tekenaar met een paar potloodstrepen een tekening van iemand kan maken waarin het karakter goed te zien is, zo heeft Pelecanos genoeg aan een paar woorden om een personage tot leven te wekken en diens karakter beschrijven. De dialogen zijn fantastisch, daar kan menig thrillerschrijver nog wat van leren. Af en toe sijpelt er wat humor door, bijvoorbeeld in de gebbetjes die Lucas en zijn broer met elkaar maken. Pelecanos gebruikt net als in zijn vorige boeken de muziek waar de personages naar luisteren en de films die ze hebben gezien om een tijdsbeeld neer te zetten.
Het aandeel verdient vijf sterren: een voor de strakke schrijfstijl, een voor de levensechte personages, een voor de realistische dialogen, een voor de actualiteit en de laatste is voor het geweldige verhaal.


Deze recensie is ook te lezen op http://www.crimezone.nl/

Iets uitzonderlijk groots van Lawrence Hill: debuut van geboren verhalenverteller

Lawrence Hill werd in Nederland bekend met het Negerboek, een roman waarvan de titel voor veel opschudding zorgde. Iets uitzonderlijk groots is zijn opvallend goede debuut.

Ben Grafton is een van de weinige zwarten in Winnipeg, Canada. Hij geeft zijn pasgeboren zoon de bijzondere naam Mahatma omdat hij iets uitzonderlijk groots van hem verwacht. Iets waarover hij in zijn Kritische Negerhistorie kan schrijven. Mahatma deelt het gevoel van zijn vader niet. Op 25-jarige leeftijd wordt hij, na een master Economie aan de Universiteit van Toronto, journalist bij The Herald, een krant in Winnipeg, omdat hij niets beters wist te doen. In de twee jaar die volgen, verandert Mahatma van groentje in ervaren journalist, die veel heeft geleerd over scoops, primeurs, journalisten die elkaar nieuws afsnoepen en hoofdredacteuren die verhalen om een beter artikel te krijgen. Mahatma’s talent komt bovendrijven bij zijn artikelen over de Franse taalstrijd, die in 1984 in alle hevigheid woedt in Winnipeg.

Iets uitzonderlijk groots geeft een interessant inkijkje in de krantenwereld van de jaren tachtig. Het verhaal is mooi afgerond, het begint met Mahatma’s geboorte en eindigt als hij zijn uitzonderlijk grootse bestemming heeft gevonden. De kleurrijke personages zorgen voor een humoristische noot met een scherp kantje. Vaak zijn ze triest en grappig tegelijk.

Iets uitzonderlijk groots vormt het debuut van een geboren verhalenverteller. Lawrence Hill wil zijn lezers amuseren met een lichtvoetig, maar ook serieus verhaal. Geen hoogdravende ideeën of diepzinnige overpeinzingen. Iets uitzonderlijk groots is een origineel en toegankelijk verhaal dat bovendien makkelijk wegleest.

Deze recensie is geplaatst in BOEK nr. 2, maart/april 2012.

Zielsgeheim van Sharon Bolton: een spannend en verrassend boek over een bekend thema

Eind 19e eeuw was Londen in de greep van de seriemoordenaar Jack the Ripper. Hij vermoordde een stuk of wat prostituees. Het precieze aantal staat niet vast vanwege mogelijke copycats die vergelijkbare moorden pleegden De moorden waren zonder uitzondering gruwelijk en bloederig. Ondanks intensief speurwerk door de politie is hij nooit gepakt. Inmiddels doen er vele theorieën de ronde over de ware identiteit van Jack the Ripper en is hij verworden tot een urban legend.

In Zielsgeheim, het nieuwste boek van Sharon Bolton, is de jonge politieagente Lacey Flint, van jongs af aan geïntrigeerd door Jack the Ripper. Ook zij heeft zo haar ideeën over wie het zou kunnen zijn. Nadat Lacey Flint op bezoek is geweest bij misbruikte jonge vrouwen, wordt op enkele meters afstand van haar een vrouw neergestoken, die vervolgens sterft in haar armen. De dader was dichtbij genoeg om te kunnen zien, vreemd genoeg zag Lacey die echter niet. Vervolgens ontvangt een journaliste een brief die aan Lacey is gericht en is ondertekend door Jack the Ripper. Al snel volgt een tweede moord. De moorden zijn op dezelfde dag en op dezelfde manier gepleegd als Jack the Ripper honderdzoveel jaar eerder deed.

Het lijkt alsof er een nieuwe Jack the Ripper is opgestaan. Het grote verschil is dat de vrouwen geen prostituee zijn maar nette vrouwen uit de hogere middenklasse en bovendien moeder. Alle aanwijzingen wijzen in de richting van Lacey Flint. De vraag is niet alleen wie deze vrouwen heeft vermoord, maar ook waarom de dader het wil doen lijken alsof Lacey Flint het heeft gedaan. Of weet Lacey toch meer van de moorden dan ze wil en durft toe te geven? Sharon Bolton houdt hier de lezer op geraffineerde manier in spanning.

Het verhaal zit gedegen in elkaar. De lezer wordt een paar keer op het verkeerde been gezet. Net op het moment dat die denkt te weten, hoe de vork in de steel zit, blijkt het net even anders in elkaar te zitten. Bolton schept er duidelijk genoegen in de lezer op het laatst toch nog in verwarring te brengen. Het boek nodigt uit om zelf ook in de geschiedenis van Jack the Ripper te duiken. Wie was hij? Waarom kon hij er ongezien mee wegkomen?

Afgelopen jaren hebben al meer auteurs zich gewaagd aan het zoeken naar de identiteit van Jack the Ripper. Patricia Cornwell is hiervan de bekendste. Zij schreef een paar jaar geleden een non-fictie werk waarin zij de zaak als een cold case behandelde en al het bewijs nog eens bekeek.

Bolton doet in Zielsgeheim iets nieuws. Zij nam de oorspronkelijke gebeurtenissen als uitgangspunt voor haar thriller, vertaalde het naar het nu en gaf er haar eigen draai aan. In een interview vertelde ze dat ze het leuk en interessant vond om dit te doen. Het is te hopen dat ze nog lang doorgaat met het herscheppen van oude legendes, want Zielsgeheim is een spannend en verrassend boek over een bekend thema.

Deze recensie is ook te lezen op http://www.ezzulia.nl/.

De zus van Freud van Goce Smilevski: een filosofische roman

De zus van Freud is een filosofische roman over Sigmund Freud vanuit het perspectief van zijn zus Adolphine en had ook In de schaduw van Freud kunnen heten. In het kinderrijke gezin waar ze opgroeien gaat de meeste aandacht uit naar hem. Al vroeg vallen zijn talenten op. Adolphine is de vreemde eend in de bijt. Als kind wil ze niet naar school en krijgt ze les van haar broer. Op volwassen leeftijd blijft ze thuis wonen, ondanks de ingewikkelde band met haar moeder. Adolphine brengt vrijwillig zeven jaar door in een krankzinnigengesticht met haar vriendin Claire Klimt. Een korte, moeizame relatie met een jeugdvriend eindigt met zijn zelfmoord.
Er blijft veel over dat tot nadenken uitnodigt. Over de filosofische verhandelingen maar ook over het onverklaarbare gedrag van de personages en de afwezigheid van empathische vermogens. Adolphine filosofeert uitgebreid over IK, realiteit, niet-realiteit en liefde. Een verklaring voor haar vrijwillige opname in het gesticht of haar leven als kluizenares geeft ze echter niet. Ook het gedrag van Sigmund roept vragen op. Zijn familie leefde voornamelijk voor hem. Op het moment dat Sigmund het leven van zijn zussen kan redden, laat hij het, zonder reden, afweten.
Smilevski heeft opvallende manier van vertellen. Regelmatig wordt een gedachtegang of gebeurtenis drie keer achter elkaar verteld in vrijwel dezelfde bewoordingen. Bijzonder maar op den duur storend.
De zus van Freud geeft een mooie schets van het innerlijke leven, het denken en de ideeënwereld van ontwikkelde mensen tijden het Fin-de-siècle en het Interbellum in Wenen.

Deze recensie is geplaatst in BOEK, nr. 2, maart/april 2012, p. 66.

Tweestrijd van Linda Jansma laat zich in een adem uitlezen

Voor een buitenstaander lijkt het een eenvoudige oplossing. Bij huiselijk geweld binnen een relatie gaan slachtoffer en dader uit elkaar en alle twee ergens anders wonen. Het slachtoffer doet natuurlijk aangifte bij de politie en de dader wordt gestraft. Helaas is de werkelijkheid vaak anders. Om te beginnen houdt het slachtoffer vaak op de een of andere manier van de dader en vindt hij/zij het moeilijk om weg te gaan. De dader heeft vaak ook goede kanten en soms zelfs spijt van het geweld.

Hanna heeft in Tweestrijd, de nieuwe thriller van Linda Jansma, ook te maken met dit duivelse dilemma. Enerzijds zorgt Axel goed voor haar, hij geeft haar mooie sieraden en is zorgzaam. Van deze Axel houdt ze. De andere Axel is een neuroot die helemaal door het lint gaat als Hanna iets niet goed doet. Hij weet vaak iets te vinden dat zij niet goed heeft gedaan en laat haar dan letterlijk alle hoeken van de kamer zien.
Axel houdt graag controle over zijn vrouw. Tien jaar geleden is Hanna gestopt met haar werk als verpleegkundige omdat Axel vond dat hij als gynaecoloog genoeg verdiende voor hun samen. Hanna kon op die manier zorgen voor het huishouden. Bovendien kon Axel haar zo beter in de gaten houden. Inmiddels is Hanna een expert geworden in het verdoezelen van de blauwe plekken met lange mouwen, sjaaltjes en make-up.
De nieuwe overbuurvrouw Sonja, een politie rechercheur in Utrecht, trapt er niet in. Al snel vermoedt zij dat er meer aan de hand is als zij bij Hanna koffiedrinkt. Als zij Axel hiermee confronteert geeft hij als reden op dat Hanna nogal instabiel is. In gezelschap doet hij alsof ze niet goed wijs is. Ook dat valt op bij de nieuwe buren. Sonja is een vrouw met het hart op de tong. Ze heeft een explosieve en tegelijkertijd gelijkwaardig relatie met Maurice. Sonja durft Maurice wel te zeggen waar het op staat. Dit vormt een mooi contrast met de relatie van Axel en Hanna. Sonja besluit dat zij Hanna wil helpen om een einde te maken aan de mishandelingen. Vraag is alleen of dat wel zo verstandig is en of Hanna dat wel wil. Axel is immers een man met een kort lontje.
Tweestrijd is een beklemmend boek. Axel controleert iedere stap die Hanna neemt en stelt vragen als ze te lang weg is geweest zonder dat hij dat weet. Jansma weet deze beklemming goed over te brengen op de lezer. Jansma brengt de tweestrijd van Hanna goed in beeld en laat de twijfels zien die Hanna heeft. Zal ze blijven bij de man waar ze verliefd op werd of moet ze weg bij de man die haar mishandelt?
Tweestrijd is een pageturner, niet vanwege spannende achtervolgingen, maar uit nieuwsgierigheid naar de beslissing van Hanna. En of ze wel op tijd is met haar beslissing. De gebeurtenissen in Tweestrijd zijn heftig maar doen realistisch aan. De personages komen tot leven, zowel slachtoffer, dader en buitenstaanders. Helaas bevat de plot op het einde redelijk wat toevalligheden en gaat daarom nog maar net langs de goede kant van geloofwaardigheid. Ondanks dat het boek nergens sentimenteel of melodramatisch is, roept het wel emoties op. Het zorgde hier en daar voor een brok in de keel, afschuw en ongeloof. Jansma heeft een vlotte pen, doet niet aan mooischrijverij. Het onopgesmukte past bij dit verhaal, de gebeurtenissen maken zo des te meer indruk.
Tweestrijd is een boek om in een adem uit te lezen en vervolgens goed te letten op signalen van huiselijk geweld in de omgeving.

De onzichtbaren van Stef Penney: thriller of roman

In haar boek De onzichtbaren geeft de Engelse auteur Stef Penney de lezer een interessant kijkje in de gesloten gemeenschap van de zigeuners. Iedereen ziet de Roma op straat, toch worden ze door niemand gezien.

De privé detective Ray Lovell wordt benaderd door de vader van jonge vrouw Rose Wood. Zij verdween spoorloos na haar huwelijk. Haar vader is, net als Ray, een zigeuner, juist om die reden heeft hij hem uitgekozen. Na lang aarzelen van Ray’s kant en stevig aandringen door de bezorgde vader, neemt hij de opdracht aan. Als eerste gaat Ray op zoek naar Ivo Janko, de echtgenoot van Rose. Hij blijkt weinig mededeelzaam te zijn. Volgens hem is zijn vrouw na een kort huwelijk van ene op andere dag verdwenen en heeft ze hem laten zitten met hun kind. Het kind kwam gehandicapt ter wereld, Rose kon dit niet aan en ging er van door. Lovell laat het hierbij niet zitten. Dapper gaat hij verder met moeizame speurtocht. Het feit dat hij zigeuner is wil niet zeggen dat dat de tongen losmaakt in de gesloten zigeunergemeenschap. Soms zelfs integendeel.

Penney heeft het verhaal van Ray met het verhaal van JJ Janko vervlochten. Dit 14-jarige neefje van Ivo is nieuwsgierig geworden door de komst van Ray Lovell. Hij besluit eveneens op onderzoek uit te gaan. Niet eenvoudig, want zijn familie doet er alles aan om de duistere familiegeheimen ook voor hem verborgen te houden.
Het is niet duidelijk of De onzichtbaren een thriller of een roman is. Het is een thriller want het verhaal heeft een duidelijke plot en bevat detective/thriller elementen. Een vermissing, het ontwaken in een ziekenhuis met geheugenverlies en niet te vergeten duistere familiegeheimen.
Anderzijds is het een roman want het verhaal bouwt zich rustig op. De onzichtbaren is beslist geen pageturner, maar dat is geen minpunt. Penney heeft veel aandacht voor details. Ze leeft zich goed in in de gevoelens van een 14-jarige jongen die graag bij de volwassenen wilt horen. Ook Ray is een mens van vlees en bloed geworden. Hij bedoelt het allemaal goed, maar met vrouwen blijft het verkeerd uitpakken. Zijn gestuntel heeft iets charmants en humoristisch.
Penney heeft Ray en JJ ieder een eigen stem gegeven, met ieder eigen taalgebruik. Op die manier ontstaat er een duidelijk verschil tussen de hoofdstukken verteld door Ray en die door JJ. Goed gedaan. Aan de stijl kan lezer zien vanuit welk perspectief het hoofdstuk wordt verteld.
Het verhaal speelt zich af in jaren ’80. Vreemd genoeg valt dit pas na enige tijd op, wanneer JJ bands als Pet Shop Boys en The Smiths noemt. Op dat moment realiseerde deze lezer dat er niet gesproken wordt over computers en mobiele telefoons.
De onthulling van het familiegeheim bewaart Penney, zoals het in een echte thriller hoort, voor het laatst. Het is een knap staaltje plotbouw geworden. Het geheim van de familie Janko is zo groot en zo onvoorstelbaar, dat de lezer dit niet kan voorspellen of zien aankomen. Stef Penney heeft dit zo goed gedaan, dat het bovendien geloofwaardig is voor de lezer.
Blijft de vraag of De onzichtbaren een thriller of een roman is. Het is niet belangrijk: De onzichtbaren is een goed geschreven, spannend boek dat de lezer in een rustig tempo naar de laatste bladzijden voert voor de grote onthulling.

Vijf sterren voor Val dood van Jens Lapidus

Val dood is het derde deel in de Stockholm trilogie van de Zweedse schrijvende strafrechtadvocaat Jens Lapidus. Het is goed te merken dat hij beroepsmatig met criminelen omgaat, gezien zijn kennis van en inzicht in hun belevingswereld.

Val dood kent net als Snel geld en Bloedlink drie verhaallijnen die om elkaar heen slingeren. Sommige gebeurtenissen ziet de lezer daardoor vanuit meerdere hoeken. De hoofdrollen in Val dood zijn voor Jorge, Martin en Natalie.

Jorge Salinas Barrio, die in Snel geld uit de gevangenis ontsnapte, is nog steeds op zoek naar snel geld, voor zichzelf maar ook voor zijn zus en haar zoontje. Dit keer beraamt hij met behulp van zijn matties en de ‘Fin’ de overval der overvallen. Hij neemt geen enkel risico, kiest zorgvuldig zijn medeovervallers en zorgt voor een gedegen voorbereiding. Desondanks zal niet alles volgens planning verlopen.
Politieman Martin Hägerström had in Bloedlink een bijrol naast 'foute' politieagent Thomas Andrén. Lennart Tjorsfjäll verzoekt hem in Val dood vrij dwingend om officieel ontslag te nemen bij de politie en als ‘officieuze’ undercoveragent aan het werk te gaan. Martin krijgt de opdracht om als cipier te werken in de gevangenis waar JW het laatste deel van zijn straf uit zit. Hägerström moet beste maatjes worden met JW, hem uithoren over zijn witwas business en achter zien te komen met wie hij zijn zaken doet, op welke manier en waar zijn boekhouding is. Dit gaat hem goed af, al is Martin niet voorbereid op een nieuwe liefde uit onverwachte hoek.
Derde hoofdpersoon is Natalie Kranjic, dochter van Radovan Kranjic. Hij is de meest beruchte Joego boss in Stockholm, doet in wapens, drugs, garderobes van clubs, drank, hoeren en sigaretten. Kortom alles wat volgens God en de wet verboden is en mensen (leeg) plezier in het leven schenkt. Natalie leidt in eerste instantie een luxe leventje met veel mooie kleren, gadgets en feesten met beroemdheden en wannabees. Dat verandert als er een aanslag op haar vader wordt gepleegd. Ze neemt dan een ingrijpende beslissing waardoor ze van de een op de andere dag volwassen is en haar verantwoordelijkheid neemt.
Veel personages, die in vorige delen een hoofd- dan wel bijrol hadden, zijn in Val dood ook van de partij zoals Mahmud, de mattie van Jorge, die in Bloedlink drugsdealer was.
Jetset Carl, heeft in Val dood zijn appartement laten verbouwen zodat de juiste mensen bij hem kunnen feesten zonder dat de buren erover klagen.
Waarschijnlijk zal het al eerder gezegd zijn: de drie delen Stockholm trilogie vormen in feite één verhaal. De ware hoofdrol is voor de onderwereld van Stockholm. Bijrollen zijn voor de vele criminelen die er rondlopen en politieagenten die op de dunne, wankele scheidslijn tussen goed en kwaad balanceren. Lapidus heeft ze angstaanjagend realistisch neergezet: de allochtone drugsdealers en overvallers die hogerop willen en mee willen doen met de grote jongens, de Joego’s die zich als maffiosi gedragen en de Russen die ook een graantje willen meepikken en steeds verder oprukken.
Lapidus beschrijft en laat de bad guys zelf aan het woord. Niemand is in zijn boeken 100% goed of slecht. Iedereen heeft zwakke plekken, slechte eigenschappen en toch wel goede kanten, soms op onverwachte plekken: kortom net echte mensen. Nergens oordeelt Lapidus, dat laat hij aan de lezer over.
Lapidus heeft gevoel voor humor. Val dood bevat een aantal knipogen naar de lezer, zo slingeren er in een cel twee boeken van die ‘schrijvende advocaat’.
Val dood heeft van Lapidus een epiloog meegekregen die iets toevoegt aan het verhaal. Beter nog, de epiloog zorgt voor een explosief einde en schept zelfs ruimte voor een nieuw deel.
Overigens grote complimenten voor de vertaler. Hij heeft de Zweedse straattaal prachtig vertaald in Nederlandse straattaal. Homie, mattie, doekoe, skotoe, floes, chick, swa, diggen etc. Dankzij de goede vertaling is aan het taalgebruik te zien wie er aan het woord is. Martin, Jorge en Natalie hebben ieder een eigen stem gekregen, met eigen taalgebruik en manier van spreken.
Slechts een foutje kunnen ontdekken: ergens digt Martin iemand, dat lijkt mij een vergissing van Lapidus of de vertaler.
Blijft de vraag over: is Val dood net zo’n goed boek als Snel geld of Bloedlink? Het antwoord hierop is ja! In Val dood zijn verhaal, spanningsboog en schrijfstijl goed, de personages overtuigend en heeft het ‘iets’ waardoor het anders is dan andere boeken en het boven de middelmaat uitstijgt. Hiermee verdient Val dood vijf uit vijf sterren en is het net als Snel geld en Bloedlink een echte aanrader en zeer beslist de moeite van het lezen waard.

De beste boeken van 2011 volgens Natascha

Het afgelopen jaar heb ik 54 boeken en zo’n 40 korte verhalen gelezen. Net iets boven mijn minimum van 1 boek per week. In 2010 kwam ik tot 70 boeken. Terugblikkend denk ik het komt omdat ik in 2011 drukker was met ander werk dan in 2010. Volgend jaar hoop ik 80 boeken te kunnen lezen!
Meer cijfers: ik heb 18 Nederlandstalige thrillers gelezen, 17 vertaalde thrillers, 2 Nederlandstalige romans, 11 vertaalde romans, 4 non-fictie boeken, 2 young adult boeken en 1 fantasy roman.
Alle boeken waren zonder meer de moeite van het lezen waard, in ieder boek zat iets moois. Sommige boeken slaagden er in een wereld te scheppen waarin ik lang bleef hangen, ook toen het boek uit was. Andere boeken kostten mij meer inspanning dan ontspanning om ze te lezen. Het verhaal sleepte zich tergend langzaam voort, de plot was te ongeloofwaardig of de auteur wijdde zoveel uit dat het zicht op de plot verdween.
En dan nu mijn toppers van 2011. Dit zijn de boeken die mij zijn bijgebleven, die er op de een of andere manier boven uit stegen, die indruk hebben gemaakt en die ik iedereen wil aanraden om te lezen.

De beste Nederlandstalige thrillers van 2011
Marelle Boersma – Vals alarm
Schokkende feiten, spannend verhaal, levensechte personages

Lieneke Dijkzeul – Verloren zoon
Een echte literaire thriller: zowel literatuur als een politieroman. Om langzaam van te genieten.

Ingrid Oonincx – Botsing
Knap geconstrueerd verhaal, in eerste instantie drie losse verhaallijnen, die daarna met elkaar verstrengelen op onverwachte manier.

De beste vertaalde thrillers van 2011
Chelsea Cain – Zondvloed
Nog weken na afloop gedroomd over overstromingen. Indringend verteld verhaal.

Camilla Läckberg – Vuurtorenwachter
Ieder boek van haar is beter dan het voorgaande. Mooi inzicht in Zweedse samenleving.

S.J. Watson – Voor ik ga slapen
Zelden zo’n goed debuut gelezen. Het zal je maar gebeuren, iedere nacht alle herinneringen over de voorgaande dag kwijtraken. Iedere dag een nieuw begin.

De beste Nederlandse roman van 2011
Florence Tonk – Blijf bij ons
Bijzonder boek. Anders dan andere boeken wat betreft setting en verhaal. Goed geschreven. Boek eindigt met een knal op precies het goede moment.

De beste vertaalde romans van 2011
Natasa Dragnic – Iedere dag, ieder uur
Een boek als een mooi lang gedicht. Prachtig liefdesverhaal in mooie zinnen verpakt, zonder zoet of sentimenteel te worden.

Sarah Winman – Toen god een konijn was
Origineel boek, zowel titel als personages zijn onconventioneel. Lach en traan liggen naast elkaar in dit boek, met veel drama verborgen tussen de regels.

Ann Brashares – Herinner mij
Niet vanwege het liefdesverhaal maar vanwege het idee van onsterfelijkheid van de ziel. Intrigerend gegeven: iemand die zich al zijn levens nog kan herinneren.

Het beste non-fictie boek van 2011
Vincent van Dijk – Amsterdam slaapt
Boek is om twee redenen goed. Amsterdamse hotels door de ogen van een toerist/ervaringsdeskundige. Mooi verhaal wat het met een mens doet om jaar lang geen thuis te hebben.

De beste YA romans van 2011
Kerstin Gier – Robijnrood
Valt op in stroom YA/vampier/fantasy boeken. Intrigerend verhaal, realistische personages, zweempje humor. Gelukkig geen vermomde horrorchicklit.

Marianne & Theo Hoogstraaten – (ff)Out!
Spannende thriller voor YAs. Goed geschreven vanuit perspectief van jongeren.

Het beste fantasy boek van 2011
Marieke Frankema - Dochter van de zilv'ren maan
Terechte winnaar van Castlefest Book Award 2011. Goed geschreven bildungsroman in een middeleeuwse/Keltische/sprookjes setting.