Tweestrijd van Linda Jansma laat zich in een adem uitlezen

Voor een buitenstaander lijkt het een eenvoudige oplossing. Bij huiselijk geweld binnen een relatie gaan slachtoffer en dader uit elkaar en alle twee ergens anders wonen. Het slachtoffer doet natuurlijk aangifte bij de politie en de dader wordt gestraft. Helaas is de werkelijkheid vaak anders. Om te beginnen houdt het slachtoffer vaak op de een of andere manier van de dader en vindt hij/zij het moeilijk om weg te gaan. De dader heeft vaak ook goede kanten en soms zelfs spijt van het geweld.

Hanna heeft in Tweestrijd, de nieuwe thriller van Linda Jansma, ook te maken met dit duivelse dilemma. Enerzijds zorgt Axel goed voor haar, hij geeft haar mooie sieraden en is zorgzaam. Van deze Axel houdt ze. De andere Axel is een neuroot die helemaal door het lint gaat als Hanna iets niet goed doet. Hij weet vaak iets te vinden dat zij niet goed heeft gedaan en laat haar dan letterlijk alle hoeken van de kamer zien.
Axel houdt graag controle over zijn vrouw. Tien jaar geleden is Hanna gestopt met haar werk als verpleegkundige omdat Axel vond dat hij als gynaecoloog genoeg verdiende voor hun samen. Hanna kon op die manier zorgen voor het huishouden. Bovendien kon Axel haar zo beter in de gaten houden. Inmiddels is Hanna een expert geworden in het verdoezelen van de blauwe plekken met lange mouwen, sjaaltjes en make-up.
De nieuwe overbuurvrouw Sonja, een politie rechercheur in Utrecht, trapt er niet in. Al snel vermoedt zij dat er meer aan de hand is als zij bij Hanna koffiedrinkt. Als zij Axel hiermee confronteert geeft hij als reden op dat Hanna nogal instabiel is. In gezelschap doet hij alsof ze niet goed wijs is. Ook dat valt op bij de nieuwe buren. Sonja is een vrouw met het hart op de tong. Ze heeft een explosieve en tegelijkertijd gelijkwaardig relatie met Maurice. Sonja durft Maurice wel te zeggen waar het op staat. Dit vormt een mooi contrast met de relatie van Axel en Hanna. Sonja besluit dat zij Hanna wil helpen om een einde te maken aan de mishandelingen. Vraag is alleen of dat wel zo verstandig is en of Hanna dat wel wil. Axel is immers een man met een kort lontje.
Tweestrijd is een beklemmend boek. Axel controleert iedere stap die Hanna neemt en stelt vragen als ze te lang weg is geweest zonder dat hij dat weet. Jansma weet deze beklemming goed over te brengen op de lezer. Jansma brengt de tweestrijd van Hanna goed in beeld en laat de twijfels zien die Hanna heeft. Zal ze blijven bij de man waar ze verliefd op werd of moet ze weg bij de man die haar mishandelt?
Tweestrijd is een pageturner, niet vanwege spannende achtervolgingen, maar uit nieuwsgierigheid naar de beslissing van Hanna. En of ze wel op tijd is met haar beslissing. De gebeurtenissen in Tweestrijd zijn heftig maar doen realistisch aan. De personages komen tot leven, zowel slachtoffer, dader en buitenstaanders. Helaas bevat de plot op het einde redelijk wat toevalligheden en gaat daarom nog maar net langs de goede kant van geloofwaardigheid. Ondanks dat het boek nergens sentimenteel of melodramatisch is, roept het wel emoties op. Het zorgde hier en daar voor een brok in de keel, afschuw en ongeloof. Jansma heeft een vlotte pen, doet niet aan mooischrijverij. Het onopgesmukte past bij dit verhaal, de gebeurtenissen maken zo des te meer indruk.
Tweestrijd is een boek om in een adem uit te lezen en vervolgens goed te letten op signalen van huiselijk geweld in de omgeving.

De onzichtbaren van Stef Penney: thriller of roman

In haar boek De onzichtbaren geeft de Engelse auteur Stef Penney de lezer een interessant kijkje in de gesloten gemeenschap van de zigeuners. Iedereen ziet de Roma op straat, toch worden ze door niemand gezien.

De privé detective Ray Lovell wordt benaderd door de vader van jonge vrouw Rose Wood. Zij verdween spoorloos na haar huwelijk. Haar vader is, net als Ray, een zigeuner, juist om die reden heeft hij hem uitgekozen. Na lang aarzelen van Ray’s kant en stevig aandringen door de bezorgde vader, neemt hij de opdracht aan. Als eerste gaat Ray op zoek naar Ivo Janko, de echtgenoot van Rose. Hij blijkt weinig mededeelzaam te zijn. Volgens hem is zijn vrouw na een kort huwelijk van ene op andere dag verdwenen en heeft ze hem laten zitten met hun kind. Het kind kwam gehandicapt ter wereld, Rose kon dit niet aan en ging er van door. Lovell laat het hierbij niet zitten. Dapper gaat hij verder met moeizame speurtocht. Het feit dat hij zigeuner is wil niet zeggen dat dat de tongen losmaakt in de gesloten zigeunergemeenschap. Soms zelfs integendeel.

Penney heeft het verhaal van Ray met het verhaal van JJ Janko vervlochten. Dit 14-jarige neefje van Ivo is nieuwsgierig geworden door de komst van Ray Lovell. Hij besluit eveneens op onderzoek uit te gaan. Niet eenvoudig, want zijn familie doet er alles aan om de duistere familiegeheimen ook voor hem verborgen te houden.
Het is niet duidelijk of De onzichtbaren een thriller of een roman is. Het is een thriller want het verhaal heeft een duidelijke plot en bevat detective/thriller elementen. Een vermissing, het ontwaken in een ziekenhuis met geheugenverlies en niet te vergeten duistere familiegeheimen.
Anderzijds is het een roman want het verhaal bouwt zich rustig op. De onzichtbaren is beslist geen pageturner, maar dat is geen minpunt. Penney heeft veel aandacht voor details. Ze leeft zich goed in in de gevoelens van een 14-jarige jongen die graag bij de volwassenen wilt horen. Ook Ray is een mens van vlees en bloed geworden. Hij bedoelt het allemaal goed, maar met vrouwen blijft het verkeerd uitpakken. Zijn gestuntel heeft iets charmants en humoristisch.
Penney heeft Ray en JJ ieder een eigen stem gegeven, met ieder eigen taalgebruik. Op die manier ontstaat er een duidelijk verschil tussen de hoofdstukken verteld door Ray en die door JJ. Goed gedaan. Aan de stijl kan lezer zien vanuit welk perspectief het hoofdstuk wordt verteld.
Het verhaal speelt zich af in jaren ’80. Vreemd genoeg valt dit pas na enige tijd op, wanneer JJ bands als Pet Shop Boys en The Smiths noemt. Op dat moment realiseerde deze lezer dat er niet gesproken wordt over computers en mobiele telefoons.
De onthulling van het familiegeheim bewaart Penney, zoals het in een echte thriller hoort, voor het laatst. Het is een knap staaltje plotbouw geworden. Het geheim van de familie Janko is zo groot en zo onvoorstelbaar, dat de lezer dit niet kan voorspellen of zien aankomen. Stef Penney heeft dit zo goed gedaan, dat het bovendien geloofwaardig is voor de lezer.
Blijft de vraag of De onzichtbaren een thriller of een roman is. Het is niet belangrijk: De onzichtbaren is een goed geschreven, spannend boek dat de lezer in een rustig tempo naar de laatste bladzijden voert voor de grote onthulling.

Vijf sterren voor Val dood van Jens Lapidus

Val dood is het derde deel in de Stockholm trilogie van de Zweedse schrijvende strafrechtadvocaat Jens Lapidus. Het is goed te merken dat hij beroepsmatig met criminelen omgaat, gezien zijn kennis van en inzicht in hun belevingswereld.

Val dood kent net als Snel geld en Bloedlink drie verhaallijnen die om elkaar heen slingeren. Sommige gebeurtenissen ziet de lezer daardoor vanuit meerdere hoeken. De hoofdrollen in Val dood zijn voor Jorge, Martin en Natalie.

Jorge Salinas Barrio, die in Snel geld uit de gevangenis ontsnapte, is nog steeds op zoek naar snel geld, voor zichzelf maar ook voor zijn zus en haar zoontje. Dit keer beraamt hij met behulp van zijn matties en de ‘Fin’ de overval der overvallen. Hij neemt geen enkel risico, kiest zorgvuldig zijn medeovervallers en zorgt voor een gedegen voorbereiding. Desondanks zal niet alles volgens planning verlopen.
Politieman Martin Hägerström had in Bloedlink een bijrol naast 'foute' politieagent Thomas Andrén. Lennart Tjorsfjäll verzoekt hem in Val dood vrij dwingend om officieel ontslag te nemen bij de politie en als ‘officieuze’ undercoveragent aan het werk te gaan. Martin krijgt de opdracht om als cipier te werken in de gevangenis waar JW het laatste deel van zijn straf uit zit. Hägerström moet beste maatjes worden met JW, hem uithoren over zijn witwas business en achter zien te komen met wie hij zijn zaken doet, op welke manier en waar zijn boekhouding is. Dit gaat hem goed af, al is Martin niet voorbereid op een nieuwe liefde uit onverwachte hoek.
Derde hoofdpersoon is Natalie Kranjic, dochter van Radovan Kranjic. Hij is de meest beruchte Joego boss in Stockholm, doet in wapens, drugs, garderobes van clubs, drank, hoeren en sigaretten. Kortom alles wat volgens God en de wet verboden is en mensen (leeg) plezier in het leven schenkt. Natalie leidt in eerste instantie een luxe leventje met veel mooie kleren, gadgets en feesten met beroemdheden en wannabees. Dat verandert als er een aanslag op haar vader wordt gepleegd. Ze neemt dan een ingrijpende beslissing waardoor ze van de een op de andere dag volwassen is en haar verantwoordelijkheid neemt.
Veel personages, die in vorige delen een hoofd- dan wel bijrol hadden, zijn in Val dood ook van de partij zoals Mahmud, de mattie van Jorge, die in Bloedlink drugsdealer was.
Jetset Carl, heeft in Val dood zijn appartement laten verbouwen zodat de juiste mensen bij hem kunnen feesten zonder dat de buren erover klagen.
Waarschijnlijk zal het al eerder gezegd zijn: de drie delen Stockholm trilogie vormen in feite één verhaal. De ware hoofdrol is voor de onderwereld van Stockholm. Bijrollen zijn voor de vele criminelen die er rondlopen en politieagenten die op de dunne, wankele scheidslijn tussen goed en kwaad balanceren. Lapidus heeft ze angstaanjagend realistisch neergezet: de allochtone drugsdealers en overvallers die hogerop willen en mee willen doen met de grote jongens, de Joego’s die zich als maffiosi gedragen en de Russen die ook een graantje willen meepikken en steeds verder oprukken.
Lapidus beschrijft en laat de bad guys zelf aan het woord. Niemand is in zijn boeken 100% goed of slecht. Iedereen heeft zwakke plekken, slechte eigenschappen en toch wel goede kanten, soms op onverwachte plekken: kortom net echte mensen. Nergens oordeelt Lapidus, dat laat hij aan de lezer over.
Lapidus heeft gevoel voor humor. Val dood bevat een aantal knipogen naar de lezer, zo slingeren er in een cel twee boeken van die ‘schrijvende advocaat’.
Val dood heeft van Lapidus een epiloog meegekregen die iets toevoegt aan het verhaal. Beter nog, de epiloog zorgt voor een explosief einde en schept zelfs ruimte voor een nieuw deel.
Overigens grote complimenten voor de vertaler. Hij heeft de Zweedse straattaal prachtig vertaald in Nederlandse straattaal. Homie, mattie, doekoe, skotoe, floes, chick, swa, diggen etc. Dankzij de goede vertaling is aan het taalgebruik te zien wie er aan het woord is. Martin, Jorge en Natalie hebben ieder een eigen stem gekregen, met eigen taalgebruik en manier van spreken.
Slechts een foutje kunnen ontdekken: ergens digt Martin iemand, dat lijkt mij een vergissing van Lapidus of de vertaler.
Blijft de vraag over: is Val dood net zo’n goed boek als Snel geld of Bloedlink? Het antwoord hierop is ja! In Val dood zijn verhaal, spanningsboog en schrijfstijl goed, de personages overtuigend en heeft het ‘iets’ waardoor het anders is dan andere boeken en het boven de middelmaat uitstijgt. Hiermee verdient Val dood vijf uit vijf sterren en is het net als Snel geld en Bloedlink een echte aanrader en zeer beslist de moeite van het lezen waard.

De beste boeken van 2011 volgens Natascha

Het afgelopen jaar heb ik 54 boeken en zo’n 40 korte verhalen gelezen. Net iets boven mijn minimum van 1 boek per week. In 2010 kwam ik tot 70 boeken. Terugblikkend denk ik het komt omdat ik in 2011 drukker was met ander werk dan in 2010. Volgend jaar hoop ik 80 boeken te kunnen lezen!
Meer cijfers: ik heb 18 Nederlandstalige thrillers gelezen, 17 vertaalde thrillers, 2 Nederlandstalige romans, 11 vertaalde romans, 4 non-fictie boeken, 2 young adult boeken en 1 fantasy roman.
Alle boeken waren zonder meer de moeite van het lezen waard, in ieder boek zat iets moois. Sommige boeken slaagden er in een wereld te scheppen waarin ik lang bleef hangen, ook toen het boek uit was. Andere boeken kostten mij meer inspanning dan ontspanning om ze te lezen. Het verhaal sleepte zich tergend langzaam voort, de plot was te ongeloofwaardig of de auteur wijdde zoveel uit dat het zicht op de plot verdween.
En dan nu mijn toppers van 2011. Dit zijn de boeken die mij zijn bijgebleven, die er op de een of andere manier boven uit stegen, die indruk hebben gemaakt en die ik iedereen wil aanraden om te lezen.

De beste Nederlandstalige thrillers van 2011
Marelle Boersma – Vals alarm
Schokkende feiten, spannend verhaal, levensechte personages

Lieneke Dijkzeul – Verloren zoon
Een echte literaire thriller: zowel literatuur als een politieroman. Om langzaam van te genieten.

Ingrid Oonincx – Botsing
Knap geconstrueerd verhaal, in eerste instantie drie losse verhaallijnen, die daarna met elkaar verstrengelen op onverwachte manier.

De beste vertaalde thrillers van 2011
Chelsea Cain – Zondvloed
Nog weken na afloop gedroomd over overstromingen. Indringend verteld verhaal.

Camilla Läckberg – Vuurtorenwachter
Ieder boek van haar is beter dan het voorgaande. Mooi inzicht in Zweedse samenleving.

S.J. Watson – Voor ik ga slapen
Zelden zo’n goed debuut gelezen. Het zal je maar gebeuren, iedere nacht alle herinneringen over de voorgaande dag kwijtraken. Iedere dag een nieuw begin.

De beste Nederlandse roman van 2011
Florence Tonk – Blijf bij ons
Bijzonder boek. Anders dan andere boeken wat betreft setting en verhaal. Goed geschreven. Boek eindigt met een knal op precies het goede moment.

De beste vertaalde romans van 2011
Natasa Dragnic – Iedere dag, ieder uur
Een boek als een mooi lang gedicht. Prachtig liefdesverhaal in mooie zinnen verpakt, zonder zoet of sentimenteel te worden.

Sarah Winman – Toen god een konijn was
Origineel boek, zowel titel als personages zijn onconventioneel. Lach en traan liggen naast elkaar in dit boek, met veel drama verborgen tussen de regels.

Ann Brashares – Herinner mij
Niet vanwege het liefdesverhaal maar vanwege het idee van onsterfelijkheid van de ziel. Intrigerend gegeven: iemand die zich al zijn levens nog kan herinneren.

Het beste non-fictie boek van 2011
Vincent van Dijk – Amsterdam slaapt
Boek is om twee redenen goed. Amsterdamse hotels door de ogen van een toerist/ervaringsdeskundige. Mooi verhaal wat het met een mens doet om jaar lang geen thuis te hebben.

De beste YA romans van 2011
Kerstin Gier – Robijnrood
Valt op in stroom YA/vampier/fantasy boeken. Intrigerend verhaal, realistische personages, zweempje humor. Gelukkig geen vermomde horrorchicklit.

Marianne & Theo Hoogstraaten – (ff)Out!
Spannende thriller voor YAs. Goed geschreven vanuit perspectief van jongeren.

Het beste fantasy boek van 2011
Marieke Frankema - Dochter van de zilv'ren maan
Terechte winnaar van Castlefest Book Award 2011. Goed geschreven bildungsroman in een middeleeuwse/Keltische/sprookjes setting.

Koorts van Saskia Noort: Het leven is een groot pretpark

In zeven jaar tijd is Saskia Noort de bekendste Nederlandse thrillerschrijfster geworden. Haar boeken hebben allemaal de bestsellerstatus bereikt en zijn of worden verfilmd. Kortom Saskia Noort heeft niet echt meer een inleiding nodig.

Haar vijfde thriller Koorts bestaat uit twee delen. In het eerste deel dat ongeveer 24 uur duurt, komen Dorien en Ellen aan op Ibiza voor een onvergetelijke vakantie. Op initiatief van Ellen dompelen de twee vrouwen zich onmiddellijk onder in feestgedruis. De dag gaat als in een roes over in de avond en nacht. Ze feesten in afgelegen villa’s. De uitnodigingen kregen ze via hippe drugsdealers. Veel drugs, drank en beats. Leeghoofdig vermaak. Drugs in welkomstcocktail blijkt de normaalste zaak van de wereld. Weet iedereen toch?! Net als de wilde orgieën in de villa’s, alles lekker loslaten. Iedereen feest tot ze er letterlijk bij neervallen. Ergens onderweg raakt Dorien out. Ze komt bij in het gehuurde huisje. Van Ellen geen spoor te bekennen.

Rode draad in het tweede deel is de speurtocht van Dorien naar Ellen. Terug naar de villa’s waar iedereen nog onder invloed van zon, drank en drugs is. Er komt geen zinnig woord uit deze mensen, laat staan dat ze weten waar Ellen is of dat ze weten wie Ellen is.
Het verhaal van Dorien wordt afgewisseld met dat van een griezel over zijn houding ten opzichte van vrouwen en hoe hij met opkomende spanning/zin in moorden omgaat. Daarnaast vertelt Ellen in korte stukjes over haar lot.
Het is zeer gemakkelijk om Koorts weg te zetten als oppervlakkige flut thriller over twee 30+ meisjes die nog zo graag willen feesten. Daarmee wordt het boek echter ernstig te kort gedaan. Koorts laat pijnlijk duidelijk zien hoe leeg de party scène is. Het draait alleen om egoïstisch, egocentrisch genot waar iedereen toch recht op heeft. In het eerste deel van Koorts schetst Noort een prachtig en tegelijkertijd afgrijselijk beeld van mensen die doen alsof het leven een groot pretpark is. Alles draait om feesten zonder verantwoordelijkheidsgevoel alsof er geen morgen komt. Lekker doen waar je zin in hebt, zonder verplichtingen. Slechts het genieten telt, als is het de vraag of er wel zo veel echt wordt genoten…
Als het mis gaat zijn ze niet in staat om eigen problemen op te lossen. Ellen verdwijnt en Dorien weet zich geen raad. Gelukkig heeft zij een redder in de vorm van Nick. Net zo goed als dat ze in Nederland Joost had. Zou Dorien het zonder Nick, Joost of Ellen wel redden in het leven?
Ellen en Dorien doen in het eerste deel van het verhaal geregeld domme dingen waarvan ieder weldenkend mens die niet verhit is door zon, pillen of seks weet dat het niet handig is om te doen. Noort heeft van Dorien een realistisch personage gemaakt. Ze hobbelt als een dom gansje door het leven, zonder eigen initiatief of verantwoordelijkheid. Dat de gebeurtenissen haar niet veranderen is eveneens zeer realistisch en overtuigend. Regelmatig zijn vrouwen zoals Dorien in het nieuws omdat hen iets naars is overkomen. Net zo goed als dat het hele leven hen overkomt.
De, voor Saskia Noort typerende, korte staccato zinnen geven het boek meer vaart. Op naar het onvermijdelijke einde. Jammer genoeg wel met cliché's én een overbodige epiloog. Het had alles bij elkaar wel iets verrassender gemogen met wellicht een donkere/zwarte twist.
In Koorts laat Saskia Noort zien waar ze goed in is: een bepaalde groep mensen in een bepaalde tijd op een bepaalde plaats schilderen. Geen zachte pasteltinten, maar harde, felle kleuren met scherpe lijnen.

Blijf bij ons van Florence Tonk, eerst lezen dan koken

Not Just Any Blog Tour nr. 8 #blogtournee

Deze keer een kookcolumn, in plaats van een recensie, naar aanleiding van het boek Blijf bij ons van Florence Tonk. De volledige column, inclusief recept en foto's is te lezen op mijn blog Natascha kookt.

Als vrienden op vakantie naar verre oorden zijn geweest, ben ik altijd benieuwd wat ze daar hebben gegeten. Om eerlijk te zijn, vind ik dit soms interessanter dan om te horen wat ze aan bezienswaardigheden hebben bekeken. Ik vind het geweldig in het buitenland supermarkten te bezoeken. (mijn man en kinderen niet) Het liefst hele grote, waar je in kan verdwalen. En dan uitgebreid lopen langs de schappen, verbazen over de enorme keuze en proberen niet de hele winkelkar vol te gooien met lekkere dingen om thuis uit te proberen. (past niet in auto) Na de vakantie thuis lang nagenieten door de, daar gekochte, etenswaren op tafel te zetten.

Een goed alternatief hiervoor, gedurende de rest van het jaar als ik niet op vakantie ben en alles op is, is lezen over eten. Kookboeken natuurlijk, maar ook romans die zich in andere landen afspelen en waarin lekker wordt gekookt.
Blijf bij ons van Florence Tonk is hiervan een mooi voorbeeld. Voordat ik dit boek gelezen had, wist ik niet zoveel van Oekraïene of de Oekraïense keuken. Deze is verwant aan de Russische keuken (beide veel kool en wodka), maar toch weer geheel anders.
Een citaat: "Loeba legt uit dat ze 'vareniki' maakt, Oekraïense ravioli, gevuld met een mengsel van kool en uien. En ze maken aardappelpuree, snijden de meegebrachte kaas in plakjes en leggen deze in concentrische cirkels op kleine porseleinen borden. Behalve de meegebrachte metworst staat er geen vlees op het menu. Er wordt een grote pot ingemaakte tomaten opengemaakt.[...] raakt elke vierkante centimeter van de tafel bedekt met meegebrachte en huisgemaakte delicatessen die rondom schalen vol dampende pasta en aardappelpuree worden geplaatst. De grote hoeveelheid eenvoudige gerechten, op sommige bordjes liggen alleen zorgvuldig gerangschikte schijfjes sinaasappel of biscuitjes, geeft de tafel een feestelijke overvloedige aanblik."

Geweldig, dit zijn precies de dingen die ik graag wil weten. Ik zie zo'n tafel al helemaal voor me.
Ik heb de vareniki gemaakt, aan de hand van een Engelse kookblog en geserveerd met bordjes vol eenvoudige lekkere hapjes. Het kritisch proefpanel bestaande uit man en kinderen was enthousiast. 'Lekker', 'de smaken passen goed bij elkaar', 'de pasta was lekker, de vulling was meer voor grote mensen', 'mag je vaker maken'.
Daar word ik nou blij van! Ik geloof dat ik al weet wat ik ga maken voor oudejaarsavond...
Links
Not just any book
Blijf bij ons
Florence Tonk
Natascha kookt

Kijk voor het recept op mijn blog Natascha kookt.

Mijn recensie over Blijf bij ons volgt zsm.

Nooit vergeten van Nicci Gerrard is een boek om niet snel te vergeten

Samen met echtgenoot Sean French schrijft Nicci Gerrard spannende thrillers onder de naam Nicci French. Het grootste gedeelte van die thrillers gaat over gewone vrouwen die in ongewone en gevaarlijke situaties terechtkomen.

In Nooit vergeten, de nieuwste solo roman van Nicci Gerrard, is de hoofdpersoon, Isabel Hopkins een gewone vrouw die van de een op de andere dag in een ongewone situatie terecht komt. Zij, haar man Felix en drie kinderen vormen een standaard middenklasse gezin. Ze wonen op het Engelse platteland. Zij is onderwijzers, hij is verbonden aan de universiteit. De drie kinderen zijn gezond en voorbestemd voor de universiteit en bijbehorende goede banen.

Tot die ene noodlottige dag. Zoon Johnny studeert sinds kort in een andere stad en heeft ruim een week niets van zich laten horen. Op aandringen van Isabel gaat Felix op onderzoek uit, om te ontdekken dat hun zoon Johnny is verdwenen. Op de universiteit had hij gezegd naar huis te gaan vanwege een ziek familielid. Vanaf dat moment staat het leven van Isabel en Felix op z’n kop. Een speurtocht begint: in eerste instantie rondbellen met vrienden en kennissen en later gevolgd door een grote zoektocht in Londen door alle vrienden, familieleden en kennissen van Johnny en zijn ouders. Johnny wordt niet gevonden en blijft vermist. Wat blijft zijn twee ouders die nauwelijks met het gemis om kunnen gaan. Isabel blijft maar eten koken voor iedereen zonder zelf wat te eten. Ze verandert in een schriel vogeltje dat zo verward is dat ze haar truien binnenste buiten draagt. Felix sluit zich fysiek en geestelijk op in zijn werkkamer. De eerste weken na Johnny’s verdwijning speurt hij koortsachtig naar aanwijzingen op Johnny’s computer. Daarna breidt hij zijn zoektocht uit en zoekt hij alles op over verdwenen personen. In een paar jaar tijd wordt Felix een expert Vermiste personen en puilt zijn kamer uit van de knipselmappen die hij hierover bijhoudt.
Ondertussen hebben Isabel en Felix door hun immense verdriet weinig aandacht voor hun dochters Tamsin en Mia. Voor Tamsin is het niet zo erg. Zij studeert en woont op zichzelf in een andere stad ten tijde van de verdwijning van Johnny. Vlak erna ontmoet ze de liefde van haar leven en verdwijnt het verdriet onder dit nieuwe geluk.
Mia raakt wel beschadigd, door het gebrek aan aandacht voor haar en haar verdriet. De ouders gaan zo op in hun verdriet dat ze haar bestaan helemaal lijken te vergeten. Mia trekt zich terug in zichzelf. Ze krijgt vele kortdurende relaties met mannen die ze evenzo snel weer verbreekt als de man in kwestie te dichtbij komt.
In Nooit vergeten laat Nicci Gerrard met veel compassie en mededogen zien wat een vermissing doet met de achterblijvers. Zij moeten het gemis en het verdriet een plek zien te geven en ondertussen doorgaan met leven. Iets wat niet eenvoudig is.
Met een onderwerp als dit is het lastig balanceren. Enerzijds is het noodzakelijk dat er veel ruimte is voor de gevoelens van de hoofdpersonen zodat de lezer kan meeleven en meelevend kan zijn. Aan de andere kant loert het gevaar van de sentimentaliteit. Het mag er niet te dik boven op liggen. Dan worden personages een karikatuur van zichzelf en doen de gevoelens niet echt aan. De weegschaal slaat voor Gerrard door naar de goede kant. Het oneindige verdriet van Isabel, de obsessieve speurtocht van Felix en de terechte verwijten van Mia zeven jaar later brengt Gerrard overtuigend en herkenbaar in beeld.
Nooit vergeten is een prachtig boek om niet snel te vergeten.

Deze recensie staat, in een ingekorte versie, in BOEK nr. 6 november/december 2011

Voor altijd van Susanna Tamaro nodigt uit tot filosoferen

De Italiaanse auteur Susanna Tamaro woont op een boerderij in Umbrië. Ze heeft er een moestuin waar ze zelf haar eten verbouwt en houdt er dieren. In de winter heeft ze tijd om prachtige romans te schrijven.

Matteo, de hoofdpersoon van haar nieuwste roman, Voor altijd, woont in een klein zelfverbouwd huis op een berg. Net als Tamaro is hij zelfvoorzienend, leeft hij uit eigen tuin en van zijn schapen. Geregeld komen mensen bij hem langs om hun verhaal te vertellen of om raad te vragen. Zij zien Matteo als een wijze man. Anderen komen alleen langs om te kijken wie hij is, denken dat hij fake is. Zij kunnen zich niet voorstellen dat hij daar gelukkig kan zijn zonder groot huis, auto, televisie, telefoon of andere materiële zaken.

Matteo luistert naar iedereen zonder te (ver)oordelen. Hij heeft moeite met zijn rol van wijze man. Het heeft hem vele jaren gekost om op de berg te komen, los te komen van zijn demonen en zich te verzoenen met zijn levensloop.
In een lange brief aan zijn overleden vrouw Nora haalt Matteo herinneringen op aan zijn jeugd, hun leven samen, het ongeluk en zijn leven erna. Hij vertelt haar over zijn lange weg naar de berg en waarom hij nu pas weer gelukkig kan zijn. In een ver verleden had Matteo alles schijnbaar goed voor elkaar: een goede baan als cardioloog in het ziekenhuis, thuis zijn grote liefde Nora en hun zoontje Davide. Door een ongeluk verliest hij in een klap zijn vrouw, hun zoontje en hun ongeboren dochtertje. Matteo raakt helemaal de weg kwijt. Hij vlucht in one-night stands, kortdurende affaires en drank. Pas een half mensenleven later vindt hij zichzelf terug en kan hij weer het vuur in de dingen zien.
Susanna Tamaro schrijft in vloeiende, zorgvuldig geformuleerde zinnen, die ervoor zorgen dat het lezen van het verhaal een waar genot is. Voor altijd staat vol met treffende wijsheden. Geen tegeltjesteksten maar mooie levenslessen. Een hiervan ter illustratie: ‘Jij bent in mijn leven verschenen en er plotseling weer uit verdwenen. Jarenlang heb ik fanatiek gezocht naar wat ik was kwijtgeraakt, zonder te beseffen dat ik me niet moest richten op wat afwezig is, maar op de betekenis die het verlies kan hebben voor de rest van mijn leven.’
Voor altijd is een boek dat uitnodigt tot filosoferen over het leven, liefde, verlies, geluk en wat een mens hiervan kan leren.
Na lezing zal de lezer nog lang blijven mijmeren over wat er nu echt toe doet in het leven.

Deze recensie is in een ingekorte versie te lezen in BOEK, nr. 6 november/december 2011

(ff)Out van Theo en Marianne Hoogstraaten: een onderhoudende YA thriller

Naast spannende thrillers voor volwassenen, zoals Machteloos en Schijnwereld, hebben Marianne en Theo Hoogstraaten ook Young Adult thrillers geschreven. (ff) Out is de nieuwste YA thriller van hun hand.

Op het laatste hoofdstuk na, beslaat (ff)Out een week, waarin het leven van zes jongeren voorgoed zal veranderen. De week begint op zaterdag, de belangrijkste dag in het leven van een tiener. De vriendinnen Lianne en Roxanne gaan shoppen om een geschikte, lees uitdagende, outfit te kopen voor het schoolfeest en de disco. Joël heeft van zijn zus een fles met, door haarzelf gemaakte, GHB gestolen. Hij vraagt zijn vrienden Frank en Brice of die mee willen doen met de verkoop ervan. Frank heeft al een tijdje verkering met Lianne, terwijl Brice zijn tijd zorgvuldig moet verdelen tussen twee vriendinnetjes. Sjalina ziet hij alleen doordeweeks en met Kimberley gaat hij uit in het weekend.

Na enig aandringen hebben Lianne en Roxanne de ouders van Lianne zo ver gekregen dat ze hen niet ophalen na afloop van het schoolfeest op zaterdagavond. Ze beloven met de taxi terug te gaan, maar zijn dat helemaal niet van plan. Na het schoolfeest willen ze met Brice en zijn vrienden met de auto naar de disco. Iets wat hun ouders maar beter niet kunnen weten.
Op het schoolfeest zijn Joël en Brice druk bezig met de verkoop van GHB. Joël doet stiekem wat in het glas van Roxanne, die hierop heftig reageert. De rest van de avond is zij compleet out, ze zwalkt en hangt vastgeplakt aan Joël als hij tenminste niet bezig is met zijn zaakjes.
Met vervalste ID kaarten lukt het iedereen om de disco binnen te komen. Voor Kimberley is de avond een grote teleurstelling. Ze had zich verheugd op een avondje uit met Brice. In plaats daarvan is hij de hele avond geheimzinnig bezig met Joël, zitten Frank en Lianne aan elkaar vastgekleefd en kan Roxanne nauwelijks op haar benen staan of uit haar woorden komen.
Tot overmaat van ramp moeten ze half over kop de disco verlaten omdat Brice het met een paar jongens aan de stok heeft gekregen. Halverwege de wilde autorit komen ze erachter dat ze achtervolgd worden door dezelfde jongens. De auto vliegt uit de bocht. De politie komt voor een lastige vraag te staan: was het een ongeluk of een misdrijf? Die vraag wordt al snel beantwoord als blijkt dat een van de jongeren niet overleden is door het auto-ongeluk maar door kogels om het leven is gekomen.
(ff)Out is zowel vanuit het perspectief van de jongeren als van een jonge politie-agente geschreven. Dat levert een spannender verhaal op en geeft het verhaal een extra thriller element. Het moderne taalgebruik doet realistisch aan, net als de houding van de jongeren tegenover hun ouders. Het zijn echte pubers die de strijd aangaan met hun ouders over alles en niets. Ze overzien de consequenties van hun gedrag niet en komen daarom terecht in probleemsituaties die sommigen van hen het leven zal kosten.
In eerste instantie lijkt (ff)Out eerder een gewone YA roman over middelbare scholieren. Het boek verandert pas in een thriller na het auto-ongeluk als de politie op zoek gaat naar de schutter.
Marianne en Theo Hoogstraaten hebben zich met succes verdiept in de beleveniswereld van jongeren. (ff)Out is een actueel boek waarin vele thema’s voorkomen die onder jongeren zullen leven: uitgaan, drugs, seks, aantrekken/afstoten, grenzen verkennen en afkomst.
Ondanks dat (ff)Out primair geschreven is voor jongeren, is het voor volwassenen ook een aanrader om te lezen. Al was het maar om eens te lezen wat hedendaagse jongeren bezighoudt.
Een minpuntje is de keuze van de namen. Namen zoals Joke, Kimberley en Frank lijken in een ander tijdperk (jaren '70-'80-'90) thuis te horen.
Met (ff)Out hebben Marianne en Theo Hoogstraaten laten zien dat ze niet alleen spannende volwassen thrillers kunnen schrijven maar ook onderhoudende YA thrillers die de doelgroep zeker zullen aanspreken.

Medelijden met de duivel van Violet Leroy: een vol en heftig boek

In Medelijden met de duivel zijn Sara en Isabel hartsvriendinnen vanaf hun tiende, toen de familie van Sara naast Isabel’s familie kwam wonen. De familie van Isabel woonde al vele generaties in het huis in hartje Amsterdam. Sara’s familie zat tijdens de Tweede Wereldoorlog ondergedoken in het huis waar ze later weer zouden terugkeren. De vriendinnen zien elkaar vrijwel dagelijks. Tot die fatale dag dat Sara wordt doodgeschoten in haar winkel in de PC Hooftstraat. Al snel blijkt uit politieonderzoek dat het geen uit de hand gelopen roofoverval is geweest, maar moord. De zoektocht naar de dader is niet eenvoudig. Sara verhuurde de ruimte boven haar winkel per uur aan geliefden die elkaar in het geheim wilden ontmoeten. De dader zou een bedrogen echtgenoot kunnen zijn.

Bob Goodman, de vriend van Sara woont in Londen en wilde graag dat zij bij hem in Londen komt wonen. Sara vond het moeilijk om Amsterdam en Isabel los te laten. In de weken voor de moord op Isabel, liet Bob niets meer van zich horen. Zijn vrouw was aan boord van de Herald of Free Enterprise ten tijde van de scheepsramp in 1987 en is nooit teruggevonden.
Of is er een verband met de duistere familie geheimen die rondwaren in de families van Sara en Isabel.
Medelijden met de duivel is spannend tot op het laatst. De ontknoping is een echte verrassing en toch overtuigend. Zonder al te veel te willen verklappen verdient het aanbeveling om de laatste kwart van het boek niet vlak voor het slapengaan te lezen. Vele gruwelijke onthullingen. Denk hierbij aan Tokyo van Mo Hayder.
Medelijden met de duivel is een vol en heftig boek. Dit komt door de vele thema’s die worden aangesneden: symbiotische vriendschap tussen twee vrouwen, kunstvervalsingen, bedrogen geliefden, gruwelijke familiegeheimen, (zelf)moord, verraad, seksueel misbruik, de Tweede Wereldoorlog, onderduikers en de Jodenvervolging. De vraag hierbij is hoeveel ellende een lezer aan kan. Een goede reden om te blijven doorlezen is het verhaal zelf, dat goed in elkaar zit. Door de afwisseling in perspectief tussen Isabel en politieman Hofman blijft het verhaal spannend en vlot.
Door de overload aan heftige thema’s en gebeurtenissen komt de geloofwaardigheid wel in gevaar. Het boek als geheel is op het randje. Op een klein punt gaat Violet Leroy te ver. Ze heeft een bijrolletje voor een bejaarde dame die een overlevende van Sobibor is. Slechts een handjevol mensen wisten een ontsnapping uit dit vernietigingskamp uit de Tweede Wereldoorlog te overleven. En dan zoiets bijzonders, iets wat eigenlijk heel groot is, als een detail, slechts in een bijzin noemen. Dat maakt het ongeloofwaardig. Als Leroy een ander concentratiekamp had genoemd zoals bijvoorbeeld Bergen-Belsen of Ravensbrück had het wel geklopt.
Medelijden met de duivel is geen boek dat zich gemakkelijk laat weg lezen. Niet vanwege de schrijfstijl, want die is soepel, maar vanwege de thematiek. Het is echt een boek voor lange, donkere winteravonden. Weer eens iets anders na luchtige zomerse vakantiethrillers.

Deze recensie is ook te lezen op http://www.ezzulia.nl/