Debet van Saskia Noort: goede, actuele thriller

Tien jaar na de bestseller De eetclub schreef Saskia Noort het vervolg, Debet.
Toen kon het niet op voor de vriendengroep uit Bergen. Het leven leek hen toe te lachen. In materieel opzicht ontbrak het hen aan niets. Toch liep het een en ander uit de hand, met twee moorden als gevolg.
Nu heeft de crisis, zowel de economische als de midlife, genadeloos toegeslagen. De vrouwen zijn ingeruild voor een ‘roofkip’. De zaken gaan niet zo goed als gedacht. Na het fatale auto-ongeluk van Michel komt Karen er achter dat ook zijn mediabedrijf ten dode was opgeschreven. Ook als Michel was blijven leven, was er een einde gekomen aan haar rijke, zorgeloze leven. Tien jaar geleden was Karen van Bergen naar Blaricum gevlucht met haar man en gezin. Ze wilde Simon, met wie ze overspel had gepleegd, nooit meer zien. Hetzelfde gold voor de Eetclub. Ze wist niet meer wie ze wel en wie ze niet kon vertrouwen.
Bij de afronding van de nalatenschap van Michel komt Karen er achter dat Michel ondanks alles, weer in zee was gegaan met Simon en Ivo. Volgens hen rest er niets dan schulden en staat Karen letterlijk met lege handen. Ze wordt gedwongen om terug te keren naar Bergen met haar twee tienerdochters Annabel en Sophie. Deze keer is ze vastbesloten het geheim van de Eetclub te ontrafelen en de waarheid over Michels auto-ongeluk boven water te krijgen. Vraag is of ze bereid is de prijs ervoor te betalen.

Debet is zowel een spannende, goedgeschreven thriller als een vileine, messcherpe zedenschets. Het grote talent van Saskia Noort is haar vermogen om de tijdgeest goed te vangen in haar boeken. Debet is een goede, actuele thriller over de gevolgen van de crisis, de profiteurs die er beter van willen worden, de hebzucht die het veroorzaakt en het streven naar materieel gewin ten koste van alles.
Daarnaast is Saskia Noort een goede observator van mensen in hun sociale omgeving, waardoor ze haar personages levensecht in een realistische setting weet neer te zetten.  Ze doet dit zo goed dat je verwacht in Bergen de personages in levende lijve tegen te komen. Karen is een herkenbare vrouw die even veel schuld heeft aan het mislukken van haar huwelijk als haar man. Geleidelijk aan krijgt ze zelf dit inzicht en wordt ze eindelijk volwassen. Dat wil zeggen dat ze de verantwoordelijkheid neemt voor haar leven en dat van haar dochters.
Debet is geen thriller voor liefhebbers van actiethrillers met bloedstollende achtervolgingen of van spionagethrillers met een gecompliceerde, onbegrijpelijke plot. Lezers die de spanning liever dicht bij huis zoeken zullen echter genieten van deze langverwachte opvolger van De Eetclub.

Schuilplaats van Linda Jansma: spannende, huiselijke, Friese thriller

Tijdens het schrijven van Schuilplaats hield Linda Jansma via haar Facebookpagina haar lezers op de hoogte van de vorderingen in het schrijfproces. Zo had Linda Jansma van te voren al onthuld dat haar vierde thriller zich in Friesland zou afspelen. Dankzij de geposte foto´s kon je al voor verschijning de sfeer van het boek proeven. In tegenstelling tot wat je zou verwachten zijn de onthullingen niet ten kostte van de spanning gegaan. Juist niet, de nieuwsgierigheid naar het verhaal is enkel gegroeid.
Op een grote boerderij in het Friese Holwerd wonen Mayke en Han met hun zes pleegkinderen. Hun eigen twee kinderen zijn al volwassen en wonen op zichzelf. Met z´n allen vormen ze een warm, hecht gezin waar ruimte is voor puberale ruzies en het goedmaken van diezelfde ruzies. Het is iets waar Mayke erg blij mee is, want vier jaar eerder is er iets gebeurd wat het hele gezin op z´n kop had gezet en waardoor de band die ze nu met elkaar hebben niet vanzelfsprekend is. Het warme nest dreigt uit elkaar te vallen als drie zusjes vanuit de crisisopvang tijdelijk worden ondergebracht op de boerderij. De oudste van 14 zwijgt in alle toonaarden, maar de blauwe plekken op het lijfje van haar babyzusje spreken boekdelen. ook tijdens een bezoekuur zien de ouders geen reden om hun gedrag te wijzigen. Mayke kan maar net verhinderen dat de ouders agressief en fysiek uitvallen naar de kinderen. Het is duidelijk dat ze niet akkoord gaan met de crisisopvang van hun kinderen. De situatie loopt pas echt uit de hand als de moeder er van door gaat met de baby.
Schuilplaats is een spannende, huiselijke, Friese thriller. Het lijkt een contradictio in terminus om een thriller huiselijk te noemen. Linda Jansma gebruikt het huiselijke echter om spanning op te bouwen en beschrijft tot in detail het dagelijks gezinsleven. Het lijkt een gewoon pleeggezin met kinderen in uiteenlopende leeftijden en bijbehorend gedrag. Ondertussen is er vier jaar eerder iets gebeurd waar Mayke nog steeds onder gebukt gaat en waar ze niet over kan of wil praten. Ook is het afwachten tot wat de ouders van de zusjes in staat zijn. Jansma weet de personages scherp en realistisch neer te zetten. Ondertussen slaagt ze erin binnen de bescheiden setting van het boerenerf een verrassend spannend verhaal te vertellen. Net als je denkt te weten hoe de plot in elkaar steekt, heeft Jansma een paar verrassingen in petto. Mooi gedaan!

Wachten op woensdag van Nicci French: wederom een ijzersterke thriller

Wachten op woensdag is het derde deel in de serie rond de Engelse psychotherapeute Frieda Klein. Lezers die de vorige twee delen niet gelezen hebben, kunnen eenvoudig inhaken want Wachten op woensdag bevat voldoende verwijzingen naar en uitleg over de gebeurtenissen in de voorgaande delen.
Na een heftige periode waarbij Frieda Klein bijna haar leven verloor, wordt haar geen tijd gegund om te herstellen of zelfs maar op adem te komen. Een ogenschijnlijke perfecte moeder en echtgenote wordt met ingeslagen schedel in haar woonkamer gevonden door haar dochtertje. Karlsson krijgt Hal Bradshaw, een onsympathieke profiler, in zijn maag gesplitst bij het zoeken naar de dader. Bradshaw meent zeer deskundig te zijn, maar uit zijn antipathie tegen Frieda Klein op onprofessionele wijze. Met alle mogelijke middelen probeert hij haar bij het onderzoek weg te houden, ondanks pogingen van Karlsson om haar hulp in te roepen. Het lukt Bradshaw echter niet, want Frieda Klein raakt persoonlijk betrokken bij de zaak. De zoon van de vermoorde vrouw is het vriendje van haar nichtje Chloë. Deze jongedame is na een ruzie met haar moeder Olivia, Frieda’s ex-schoonzus, tijdelijk bij Frieda ingetrokken. Daarnaast wil Josef Frieda graag helpen. Zijn hulp begint met een nieuw bad, maar mondt al snel uit in een complete renovatie van de badkamer. Voordat Frieda het in de gaten heeft of bij machte is er iets aan te doen, is haar rustige huis/toevluchtsoord veranderd in een gonzende bijenkorf vol met mensen en hun spullen.
Hal Bradshaw haalt een vuile streek uit waardoor Frieda’s professionele kwaliteiten in twijfel worden getrokken en die haar tegelijkertijd op het spoor van een verdwenen meisje zet. Frieda bijt zich vast in haar zaak en wil niet rusten voordat het raadsel is opgelost. De uitputting is zij dan allang voorbij.
Wachten op woensdag is wederom een ijzersterke thriller van Nicci French. Het is een goede greep geweest van Nicci French om te stoppen met hun format thrillers en een nieuwe weg in te slaan met de serie rond Frieda Klein. In ieder nieuw deel geeft Frieda Klein een deel van zichzelf prijs en blijven er na afloop genoeg raadsels over die doen verlangen naar het volgende deel. Desondanks blijft ze een raadselachtige vrouw, die zelfs voor zichzelf geheimen lijkt te hebben.
In Wachten op woensdag wordt de spanning rustig opgebouwd. In het begin is er veel aandacht voor de setting en het voorstellen van de personages, later stijgt de spanning. Het is geen pageturner, maar dat is in dit geval niet nodig om  tot een goede thriller te komen. Voor Wachten op woensdag moet je de tijd nemen die het verhaal verdient.
De sfeertekeningen zijn prachtig. Net als in de vorige delen, weet Nicci French de setting en de personages overtuigend en levensecht neer te zetten. Niet alles is ingekleurd, veel wordt gesuggereerd zodat er nog iets overblijft voor de verbeelding van de lezer. Zo ben ik er van overtuigd dat Josef een Slavisch uiterlijk heeft en een echte snor al wordt dit nergens genoemd.
Het is overigens een wonder dat Frieda Klein nog zo relatief goed kan functioneren. Een normaal mens zou allang ingestort zijn als die zo weinig zou slapen en zo veel ´s nachts zou rondlopen als Frieda Klein. Het is het enige onrealistische minpuntje in deze verder onderhoudende en ´echt´ literaire thriller.

De verdwenen zoon van Dror Mishani: hooggespannen verwachtingen

In zijn thrillerdebuut De verdwenen zoon laat de Israëlische Dror Mishani zijn hoofdpersoon Avri Avraham zeggen dat er niet veel thrillers zijn verschenen in Israël omdat zulke misdaden daar niet voorkomen. Er is volgens Avri Avraham geen sprake van seriemoordenaars, ontvoeringen of vergelijkbare misdaden. Als er een misdaad wordt gepleegd, is meestal een buurman, oom of grootvader verantwoordelijk. Allemaal zaken waarvoor geen ingewikkeld onderzoek nodig is. Een mooie verklaring voor het feit dat er weinig thrillers hun oorsprong vinden in Israël.
Op een doordeweekse namiddag zit rechercheur Avri Avraham achter zijn bureau op het politiebureau in Cholon, een klein stadje vlakbij Tel Aviv, als Channa Sjar’abi het bureau binnenloopt omdat haar zoon die dag niet is thuisgekomen. ’s Ochtends was de 16-jarige Ofer gewoon naar school gegaan. Avraham neemt ruim de tijd om haar af te poeieren en vertelt haar dat als Ofer de volgende dag nog niet thuis is, dat ze dan weer mag komen en hij dan op onderzoek uit zal gaan. De volgende dag is Ofer nog niet teruggekeerd, en dus gaat Channa weer naar het bureau. Er zit voor Avraham niets anders op dan een onderzoek op te starten. Dat verloopt traag en moeizaam, niet alleen door de landerige, bijna onverschillige houding van Avraham, maar ook door het gebrek aan aanwijzingen. Het enige feit dat er lijkt te zijn, is dat Ofer op een dag naar school ging en niet meer thuiskwam.
Zeëv Avni, de benedenbuurman bemoeit zich intensief met het onderzoek, dringt zichzelf op aan Avraham. Een paar dagen later belt Zeëv, zonder zijn naam te noemen, naar de politie om door te geven dat op een bepaalde plek een lichaam ligt. Hiermee brengt hij bewust de politie op een dwaalspoor, want hij heeft het verzonnen. Zeëv is geobsedeerd door de zoektocht naar Ofer en maakt zichzelf verdacht in de ogen van Avraham en diens collega’s. Vraag is of hij dat ook is of heeft hij inspiratie nodig om te kunnen schrijven?
De flaptekst op De verdwenen zoon spreekt over een "spannende pageturner waarin een treffend beeld wordt geschetst van het kleinstedelijk leven in Tel Aviv en de spanningen in Israël". Het lijkt alsof deze tekst over een ander boek gaat. De verdwenen zoon is best een spannend verhaal, maar beslist geen pageturner te noemen. Daar ligt het tempo veel te laag voor en is de sfeer in het boek veel te sloom voor; denk hierbij aan een broeierige, lome zomerdag.
Het beeld van het kleinsteedse leven dat wordt geschetst is niet typisch voor kleine stadjes bij Tel Aviv. Overal in de westerse wereld zijn voorstadjes te vinden waar nooit iets lijkt te gebeuren, tot die ene moord of verdwijning. En wat betreft de spanningen in Israël: die zijn er beslist, maar niet in dit boek. De enige aanwijzingen dat het boek zich in Israël afspeelt zijn naast de plaatsnamen en straten, de verwijzingen naar de sabbatsviering en de dienstplicht. Geen bomaanslagen, kolonisten, Hamas of Gazastrook te bekennen in De verdwenen zoon. Dit verhaal had zich ook elders in de Westerse wereld kunnen afspelen.
Avri Avraham is in de eerste helft van het verhaal niet vooruit te branden, alles lijkt hem te veel. Het zorgt ervoor dat hij allerlei belangrijke aanwijzingen over het hoofd ziet in het onderzoek. Pas veel later is hij druk bezig al zijn fouten te herstellen en lijkt hij zijn eerdere gedrag te betreuren. Er wordt geen verklaring gegeven voor zijn gedrag. Avri Avraham laat zich op deze manier moeilijk in het hart sluiten. Hetzelfde geldt voor Zeëv, die overkomt als een rare vogel, met eveneens onverklaarbaar gedrag. Het onderzoek blijft in kringetjes ronddraaien tot er maar een mogelijkheid overblijft. Tegen de tijd dat de ontknoping eindelijk nadert is die allang geen verrassing meer.
Mijn verwachtingen over De verdwenen zoon waren hooggespannen, mede door de flaptekst en de jubelende recensies in de kranten. De teleurstelling over deze spannende roman is des te groter. Het is mij nu wel duidelijk waarom er geen thrillers in het Hebreeuws verschijnen.

Glashard van Corine Hartman: keiharde, ijzersterke actiethriller

Glashard is het tweede deel in de thrillerserie rond rechercheur Jessy Haider. Corine Hartman trekt je direct in het boek door de openingsscène waarin Jessy op de proef wordt gesteld. Ze moet gedurende een weekend in leven blijven met schaarse uitrusting, terwijl er jacht op haar wordt gemaakt. Als ze blijft leven, mag ze lid worden van een geheimzinnig elitekorps, dat als doel heeft de wereld te verlossen van tuig dat door de mazen van de wet blijft glippen. Jessy’s prooi wordt de Antwerpse juwelier en miljonair Baruch Salomons, die in bloeddiamanten handelt. Jessy gaat undercover om zijn handel te onderzoeken. Een gevaarlijke missie, want raakt ze geregeld in gevecht met mannen die niet willen dat zij de waarheid ontdekt. Gelukkig beschikt Jessy over een uitstekende beheersing van Oosterse vechttechnieken in combinatie met een goed uithoudingsvermogen en grote dosis lef, dan wel overmoed. Af en toe een snuifje coke doet de rest.
Glashard is een keiharde, ijzersterke actiethriller met een stoer wijf in de hoofdrol, iets wat niet vaak voorkomt. Jessy is echter niet gevoelloos, want ze bekommert zich actief om de collateral damage. Daarnaast lijkt ze over bovenmenselijke krachten te beschikken. Dit zet soms de geloofwaardigheid op het spel. Het bederft het leesplezier niet, integendeel. Bovendien is het inherent aan het actiethrillergenre.
Glashard kan goed los gelezen worden dankzij de verwijzingen naar eerdere gebeurtenissen. Op het einde blijven wat losse eindjes hangen die sterk doen verlangen naar het volgende deel.
Glashard kan zich meten met de betere Amerikaanse actiethrillers.

Ga nooit terug van Lee Child: een van de beste delen uit de Reacherserie

In de achttiende thriller van Lee Child, Ga nooit terug, keert Jack Reacher na een lange tocht eindelijk terug naar wat ooit zijn thuisbasis was: het hoofdkwartier van de 110e MP Special Unit in Rock Creek, Virginia. Hij heeft geen andere reden voor zijn terugkeer dan dat hij Susan Turner, de huidige commandant wilt opzoeken. In eerdere delen uit de serie had Jack Reacher haar geregeld aan de telefoon. Hij werd nieuwsgierig naar de vrouw achter de stem en wil haar uitnodigen voor een etentje. Een vreemd toeval zorgt ervoor dat Susan Turner vlak voor de komst van Reacher onverwacht is gearresteerd op verdenking van fraude en verduistering. Reacher vind op zijn oude plek interim commandant Morgan, die slecht nieuws heeft voor Reacher. Hij wordt onder de wapenen geroepen. Daarnaast wordt hij verdacht van doodslag in L.A. jaren geleden en ontduiking van alimentatie voor een 14-jarig dochter, die hij zou hebben verwekt in Korea.
Dit alles gebeurde omdat Susan Turner de dossiers over Reacher had opgevraagd en ongewild een alarm had. laten afgaan bij allerlei overheidsorganen. Reacher krijgt voor beide zaken een advocaat toegewezen. Ook moet hij zich dagelijks voor 8.00 uur melden op het MP kantoor.
Susan Turner zit vast in een nabijgelegen militaire gevangenis, waaruit ze bevrijd wordt door Reacher. Samen gaan ze hun rehabilitatie regelen. Reacher vermoedt dat er meer achter zit en gaat op zijn manier op onderzoek uit met als gevolg wat ‘colleteral damage’ bij de plaatselijke bevolking. Susan Turner is niet voor niets commandant van het 110e geworden, want eindelijk vindt Reacher zijn vrouwelijke evenknie.
Ga nooit terug is een sterke Jack Reacher thriller, een van de beste uit de serie. In een eerdere recensie over Achtervolging, schreef ik waarom de serie volgens mij zo’n succes is. Na het lezen van Ga nooit terug kon ik een extra reden toevoegen. Jack Reacher is een buitenstaander. Hij hoort niet bij de gewone burgermaatschappij, ondertussen observeert hij gewone mensen die gewone dingen doen. Deels om in leven te blijven en deels uit nieuwsgierigheid naar het leven dat hij niet heeft, niet wenst en nooit zal krijgen. Het geeft mooie, treffende observaties van het leven zoals de meeste mensen dat leiden/lijden. Een goed voorbeeld is als Reacher en Turner in LA in een file terechtkomen. Het valt Reacher op wat mensen allemaal doen in hun auto behalve autorijden: ´mensen zaten te eten en te drinken, zaten zich te scheren,…, vijlden nagels bij, vulden formulieren in, zaten te lezen...´
Ondanks zijn kracht, intelligentie en bijna goddelijk lijf waar hij niets aan hoeft te doen (aan iets wat goed is moet je niet prutsen vindt Reacher), heeft hij toch zijn beperkingen en kent hij die ook. Zo weet hij van zich zelf dat hij een slechte chauffeur is. Hij kent de menselijke maat en mogelijkheden. De auto en de snelweg zijn te groot voor zijn inschattingsvermogen. Het maakt hem ondanks zijn heldenstatus bijna een gewone man.
Lee Child laat Reacher een mooie vergelijking maken, waarmee hij laat zien anders te zijn. Meer dan 90% van de mensen is bang voor de eenzame wolf die naar het maanlicht huilt. Een klein deel van de mensheid is jaloers op de wolf. Reacher is er een van.
Humor speelt ook in Ga nooit terug een belangrijke rol. Reacher heeft een zeer originele pinautomaat ontdekt. Tijdens een lift ziet hij een eind van de weg af, iets branden. Het kan volgens Reacher geen bosbrand zijn, want daar is het het seizoen niet voor. Zoals Reacher al vermoedde blijkt het een meth-lab te zijn dat in brand is gevlogen. De eigenaar is omgekomen in de vlammenzee. Na even zoeken vinden ze een bundel contant geld en autosleutels van de auto’s die gespaard zijn gebleven bij de brand. Het gesprek dat hij later die avond met de boerenpummels op de verlaten weg op het platteland heeft is ongelooflijk humoristisch. Ze stellen zich agressief op. Reacher vraagt of ze een zwart pak hebben, aangezien ze dat nodig zullen hebben voor de begrafenis van hun neef die omgekomen is bij de brand. De mannen worden boos, Reacher zegt vervolgens niet in te willen gaan op erfrechtkwesties en rijdt met enige moeite weg in de opvallend rode auto van de neef.
Nieuw is de behulpzaamheid van Reacher. In een vliegtuig heeft hij bij twee loopjongens die achter hem aanzaten de vingers en armen gebroken. Bij het uitstappen sjort Reacher ze aan hun t-shirts omhoog, zodat ze weer kunnen staan en ook uitstappen ‘wat hem wel het minste leek, wat hij voor ze kon doen’.
Het blijft knap dat Lee Child er in slaagt de lezer keer op keer kan laten genieten van een geweldige actiethriller rondom Reacher zonder dat het gaat vervelen of dat het concept sleets wordt. En dat terwijl de elementen steeds hetzelfde zijn: Reacher komt aan in een Amerikaanse stad of dorp, raakt in de problemen en/of ontmoet een vrouw met problemen, redt haar en zichzelf, vaak is er sprake van een complot dat hoog in een militaire, justitiële of overheidsorganisatie is geworteld. Dit alles gecombineerd met Reachers bijna bovenmenselijke kracht en slimheid.
Er zijn maar weinig thrillerschrijvers die net als Lee Child er in slagen om jaarlijks mij te verrassen met een spannende, goede thriller. Ik kijk al uit naar het nieuwe deel!

Fergus McNeill speelt met conventies in Oogcontact

In zijn thrillerdebuut Oogcontact speelt Fergus McNeill met de conventies. Op het eerste gezicht lijkt Oogcontact een standaardthriller te zijn over een seriemoordenaar en de politie-inspecteur die hem op de hielen zit. De seriemoordenaar, Robert Naysmith kiest zijn slachtoffers door middel van een wreed spel. Degene die op een bepaald moment oogcontact maakt, is zijn volgende slachtoffer. Graham Harland, de politie-inspecteur die belast is het met onderzoek, gaat gebukt onder het verlies van zijn vrouw.  Na verloop van tijd is er volgens de ambitieuze en altijd op de kosten lettende, politiechef niet genoeg resultaat geboekt.  Het onderzoek moet worden overgedragen aan collega’s in een ander district, omdat Naysmith daar zijn meest recente moord heeft gepleegd. Harland gaat desondanks door met zijn onderzoek, vastbesloten de moordenaar te vinden.
Tot zover niets nieuws onder de zon. Tot na de tweede moord, dan valt het op dat McNeill de daadwerkelijke daad niet heeft beschreven,  maar deze enkel heeft genoemd in het latere politieonderzoek. Hij heeft wel uitgebreid Naysmith’s  voorbereidingen door en diens gevoelens in beeld gebracht. De uitvoering van de moord doet er dan niet meer toe.  En dat is tamelijk ongebruikelijk voor een thriller.
Oogcontact lezen vanuit het perspectief van Naysmith is een gruwelijke ervaring. Hij lijkt bedrieglijk normaal tot hij met veel plezier vertelt over zijn zelfverzonnen spel. 
De ontknoping is zo bijzonder en tegelijkertijd zo goed en gruwelijk spannend is dat het boek je tot na het dichtslaan in zijn greep houdt.
Oogcontact is een veelbelovend droomdebuut, origineel en onconventioneel.

Giftige vlinders van Luc Deflo: de hel van de midlifecrisis

Een midlifecrisis kan in vele gedaanten voorkomen bij mannen. Sommigen kopen een Harley Davidson of een cabrio. Anderen ruilen hun vrouw in voor een jonger model of nemen er een minnares bij.
Rik LeBoeuf uit Luc Deflo´s Giftige vlinders overkomt, naar eigen zeggen,  de laatste optie. Deze onderhoudsmonteur van verwarmingen, oftewel ‘chauffagist’ in goed Vlaams, was gelukkig met zijn vrouw, tot hij op een kwade dag een kapotte verwarming repareert bij een aantrekkelijke dame. Tijdens het politieverhoor achteraf denkt hij er aan terug hoe hij werd overvallen door zijn gevoelens voor Carina Misurata, een Thaise camgirl. In eerste instantie was het louter lust. Later ging de lust over in liefde en beschermingsdrang die al snel overgingen in bezitterigheid en verslaving.  Rik raakte geobsedeerd door Carina en moet steeds denken aan de fantastische seks met haar. De e-mail- en sms-correspondentie wordt steeds intensiever en heftiger.  Zijn vrouw, gezin en klanten verwaarloost hij, maar het loopt pas echt uit de hand als Carina het contact probeert te verbreken.
Deflo heeft Rik pijnlijk realistisch en overtuigend neergezet als een enorme sukkelaar. Rik vertelt het verhaal vanuit zijn perspectief, terwijl hij zijn hachje probeert te redden.  Je weet niet meer dan wat hij wilt vertellen, waardoor wordt je geregeld op het verkeerde been gezet.
Politieverhoor en afgedwaalde gedachten van Rik over de noodlottige gebeurtenissen wisselen elkaar vloeiend af, zonder verwarring te veroorzaken. Dit alles creëert een sterke plot met onverwachte wendingen en een verrassende ontknoping.
Giftige vlinders is zonder meer een van de betere thrillers in het genre.

Niemand weet, de eerste thriller van Gerda Crouset

Niemand weet is de eerste thriller van de Nederlandse Gerda Crouset. In 2011 verscheen van haar hand Date, een autobiografische roman over een weduwe die op internet aan het daten gaat.
In Niemand weet breekt een belangrijke en tegelijkertijd spannende dag aan voor Leo van ’t Sant. In het Sedna Wellness Centrum waar hij werkt, vindt de feestelijke opening plaats van het Hooibed Chalet. Er worden veel nieuwe gasten verwacht en ook de pers zal aanwezig zijn. Uitgerekend vandaag kan John, de eigenaar, er niet zijn omdat diens moeder onverwacht ziek is geworden. Leo mag de honneurs waarnemen, iets waar hij enorm tegen op ziet. Vooral vanwege het praatje dat hij van John uit zijn hoofd moet houden en niet mag voorlezen. Daarnaast is hij er erg mee bezig wat andere van zijn verminkte oor en het litteken vinden. Tot overmaat van ramp ziet hij tussen de aanwezigen Julie, die er vandaag bij is om als journaliste verslag te doen van de feestelijkheden. Lang geleden was Julie zijn vakantievriendinnetje aan wie hij het ware verhaal over de brand in de stomerij van zijn grootouders, de moeder die na zijn geboorte was vertrokken en over zijn dikke tante Anne die de brand niet overleefde. Leo vreest dat Julie zijn verschrikkelijke geheim zal onthullen.
Julie herkent Leo ook, ondanks dat hij nu een andere achternaam heeft. Langzaam komen de herinneringen terug over wat hij haar destijds vertelde. Ze voelt zich steeds minder op haar gemak in het Wellness Centrum, bang voor wat Leo zou kunnen doen als hij haar herkent.
Niemand weet heeft de potentie om een goede thriller te worden. Helaas is dat niet het geval, want het verhaal wil maar niet spannend worden. De plot rammelt en er vallen gaten. Zo wordt er niets gedaan met de dreiging die Leo uitstraalt richting Julie. Het enige schrikmoment blijkt toeval en met een sisser af te lopen. Leo heeft alles in zich om een echte, enge creep te zijn, maar blijft een onnozele sukkel. Jammer, want een gemiste kans.
De toedracht van de moord, die als een verplicht nummer lijkt te zijn opgevoerd, is al na de proloog duidelijk. Vervolgens hobbelt het verhaal verder om op het einde met twee onthullingen te komen die als konijnen uit de hoge hoed worden getoverd.
Het verhaal mist diepgang. De motieven van Leo worden niet duidelijk. Evenmin als de redenen van John om Leo niet eerder in te lichten over voor hen beiden belangrijke zaken.
Je verwacht een zenuwslopend kat- en muisspel tussen Leo en Julie, maar dat komt niet.
Leo, Julie en de andere personages blijven eendimensionaal en komen niet tot leven. Leo is een onsympathieke loser. Julie blijft zo oppervlakkig dat het niet mogelijk is om met haar mee te leven. Het gedrag van de personages is te vaak niet geloofwaardig.
De sfeer in de stomerijscènes in Niemand weet doet denken aan de jaren vijftig. De stomerijscènes doen Vlaams aan door het taalgebruik en de manier van doen en laten van de personages, met name opa Bart. Het geeft een vervreemdend effect, want aangenomen dat het hoofdverhaal zich afspeelt in het heden, dan zouden de jeugdherinneringen van Leo zich in Nederland in de jaren zeventig/tachtig moeten afspelen.
Tot slot toch een positief punt. Gerda Crouset laat met Niemand weet zien over genoeg verbeeldingsvermogen te beschikken om een verhaal te bedenken. Het is dan ook te hopen dat ze de juiste middelen vindt om van haar volgende boek een écht spannende thriller te maken.

Verdorven van Ellen Gerretzen: prima thriller met goed, spannend verhaal

Ellen Gerretzen is een Nederlandse thrillerschrijfster met internationale allure. Zo woont ze afwisselend in Nederland, Spanje en Berlijn. Haar eerste drie boeken, Bloedbruiloft, Schaduwspel en Verdorven, verschenen bij de Vlaamse uitgeverij Manteau. Samen vormen ze een serie rond Wolfgang, een Berlijnse oud- hoofdcommissaris van politie, die geregeld in het zuiden van Spanje te vinden is.
In het onlangs verschenen Verdorven is Wolfgang net ‘back in business.. Tijdens de eerder jacht op een seriemoordenaar had hij het zo zwaar voor zijn kiezen gehad dat hij ruim vier maanden in een psychiatrische kliniek nodig had om te herstellen. Een terugkeer naar de LKA (LandesKriminalAmt) ziet Wolfgang niet zitten. Gitta, een Berlijnse vriendin, stelt hem voor om privé detective te worden en ze heeft dan meteen een eerste klus voor hem. Uitzoeken wat er met Jan, een opvallende klant in haar ‘kneipe’ is gebeurd en waar haar hond is, die hij bij zich had.
Nadat er in Berlijn twee moorden zijn gepleegd waarbij de slachtoffers gruwelijk verminkt zijn, roept Claus, de opvolger van Wolfgang zijn hulp in bij het onderzoek naar de dader. Het onderzoek voert Wolfgang naar Lissabon, waar hij ontdekt dat hij zijn leven niet zeker is als hij doorgaat met de onderste steen boven halen. Alleen dankzij de bescherming van Quim, een maffia-achtige regelaar, brengt hij het er levend van af.
In Lissabon komt Wolfgang voor een moeilijke keuze te staan. Julia, de vrouw van zijn hart, is slechts 300 km van hem verwijderd en heeft hem nodig, nu meer dan ooit. Of gaat hij terug naar Berlijn om de moordzaak verder uit te zoeken. Hij kiest het laatste om er achter te komen dat een van zijn vrienden steeds vreemdere berichten op Facebook plaatst over dode mensen en dieren.
In Verdorven weet Ellen Gerretzen de verdorven geest die sommige mensen hebben pijnlijk goed in beeld te brengen. In de loop van het verhaal komen alle mogelijke opties langs voor motief en dader, ook de meest gruwelijke nauwelijks voor te stellen mogelijkheid.
Verhaaltechnisch zit Verdorven goed in elkaar. De lezer krijgt met Wolfgang steeds een nieuwe mogelijke verdachte met motief en mogelijkheid voorgeschoteld. Soms is het heel concreet en op andere momenten sijpelt een mogelijke verklaring tussen de regels door. Op het punt dat je als lezer denkt te weten hoe het zit, ongeveer halverwege, en Ellen Gerretzen al bijna wilt beschuldigen van voorspelbaarheid, blijkt dat je vakkundig door haar op het verkeerde been bent gezet. De ontknoping en het einde zijn verrassend, geloofwaardig en overtuigend. Mooi werk!
Esra, de Turkse stagiaire is een goede aanwinst voor het verhaal (en de serie?). Het geeft een verfrissend effect om een jong enthousiaste collega te plaatsen tussen mannen die het allemaal al een keer gezien en gedaan hebben.
Onlangs maakte Ellen Gerretzen bekend dat haar volgende boek bij uitgeverij Vrijdag zal verschijnen. Het is te hopen haar boeken daar beter nagekeken worden dan bij haar huidige uitgeverij. Zowel op taal- en zinniveau als inhoudelijk had Verdorven beter gekund. In ieder boek, hoe goed ook geredigeerd, zit wel een foutje maar ‘een aantal hebben…’ kan echt niet. Zeker niet als er meer vergelijkbare fouten zijn blijven zitten. In sommige alinea’s lopen de zinnen niet lekker. Een andere formulering had wonderen gedaan voor de duidelijkheid en leesbaarheid. In de loop van het boek gaat het steeds meer storen en dat is jammer want het verhaal deugt wel. Inhoudelijk is er een klein ongeloofwaardig detail. In Lissabon krijgt Wolfgang een berisping van een Portugese collega over het meenemen van een getuige. Het betreft iemand die een relatie had met een mogelijke verdachte. Wolfgang heeft vele jaren bij het LKA gewerkt en je zou verwachten dat hij weet dat dit niet geoorloofd gedrag is. Vreemd dat hij het dan toch doet, hij zou beter moeten weten.
Afgezien van bovenstaande kritiekpunten is Verdorven een prima thriller met een goed, spannend verhaal! Ik ben benieuwd of Wolfgang in het volgende deel bij Julia blijft of toch weer naar Berlijn vertrekt.