Onzichtbaar van Deon Meyer: geweldig goed boek

De vorige thriller van Deon Meyer, 13 uur, werd door de VN D&T gids uitgeroepen tot thriller van het jaar. Dit schept hoge verwachtingen bij de leze die begint in Onzichtbaar, de onlang in het Nederlands verschenen thriller van deze Zuid-Afrikaanse schrijver.
De veelbewogen geschiedenis van Zuid-Afrika speelt een belangrijke rol in Onzichtbaar. Voor de lezer die niet helemaal thuis is in de topografie van dit land is voorin een handig overzichtskaartje opgenomen.

Lemmer, hoofdpersoon in Onzichtbaar, is bij aanvang van het verhaal overtuigd van zijn gelijk. Hij heeft voor zichzelf een paar handige wetten geformuleerd die het hem gemakkelijker moeten maken bij zijn werk als persoonlijk beveiliger. Zoals: Raak niet betrokken, en Vertrouw niemand. Voor kleine vrouwen heeft hij een speciale wet: Vertrouw ze niet, niet beroepsmatig en niet persoonlijk. Daarnaast zit hij vol vooroordelen over de mensen die hij ontmoet. In de loop van het verhaal is deze intrigerende man gedwongen zijn wetten en vooroordelen te herzien, omdat deze ervoor zorgen dat hij met open ogen in de val loopt en zijn cliënte in levensgevaar komt. Zijn cliënte is Emma Le Roux, net als hij Afrikaner. Haar broer is al jaren vermist, en ze meent hem te herkennen in een TV uitzending. Ze belt wat rond, met als gevolg enkele dagen later een overval op haar huis. Ze besluit een persoonlijk beveiliger in te huren en samen met hem op zoek te gaan naar haar broer. Wat volgt is een tocht door hedendaags Zuid-Afrika. Onderweg komen ze in diverse natuurparken en ontmoeten ze zowel blanke als zwarte Zuid-Afrikanen, ieder met eigen achtergrond en afkomst. Al snel blijkt dat Emma’s broer niet gevonden wil worden en dat anderen niet willen dat de onderste steen bovenkomt vanwege alle geheimen die eronder verborgen zijn. Lemmer en Emma worden tijdens hun zoektocht lastig gevallen, achtervolgd en beschoten. Desondanks geven ze niet op. Lemmer doet intussen vergeefse pogingen zich aan zijn wetten te houden.

Onzichtbaar is een geweldig goed boek, om vele redenen. Allereerst deugt het verhaal. Het is spannend, onvoorspelbaar, en heeft een verrassende ontknoping. De spanning bouwt zich rustig op, met hier en daar een versnelling, om tegen het einde tot ongekende hoogten te komen.
Het actuele decor van een veranderende Zuid-Afrikaanse samenleving geeft het boek meer diepgang. De motieven van de daders liggen verscholen in het roerige verleden van Zuid-Afrika.
Tot slot is Lemmer een uitermate intrigerende man. Een echt mens die het allemaal zo goed weet als het boek begint. In de gevangenis heeft hij ruim tijd gehad om te overdenken hoe de wereld in elkaar zit. In deze zaak ziet hij hoe fout zijn vooroordelen waren. En gevaarlijk want er komen levens door in gevaar. Hij realiseert zich dat hij zijn meningen over anderen zal moeten bijstellen. Het maakt hem realistisch en overtuigend. Het zijn juist de vooroordelen van Lemmer die de lezer een beeld geven van de manier waarop de verschillende bevolkingsgroepen in Zuid-Afrika tegen elkaar aankijken. Het was deze lezer niet duidelijk dat er op zo´n grote schaal kinnesinne bestond tussen de Engelsen en de Afrikaners. Altijd gedacht dat er in Zuid-Afrika enkel een kloof tussen blank en zwart was, niet ook tussen de blanken onderling.
Jammer dat het boek een stand-alone lijkt te zijn. Lemmer is een personage om beter te leren kennen in een mooie serie rond hem en zijn cliënten.
Onzichtbaar krijgt vijf sterren omdat deze lezer geen minpunten kon bedenken.

Nachtleven van Dennis Lehane: genieten van prachtige dialogen

Dennis Lehane bouwde zijn faam op met boeken als Gone baby, gone en Mystic River, die niet toevallig allebei werden verfilmd. Ook zijn nieuwste thriller Nachtleven laat zich lezen alsof de lezer een film kijkt.

Nachtleven begint in 1921 in Boston tijdens de drooglegging. In de jaren ‘20 waren alcoholische dranken, de productie ervan, en de handel erin in Amerika verboden. De georganiseerde misdaad had de complete illegale drankhandel in handen, en bevocht het eigen territorium op leven en dood.
De Ierse Amerikaan Joseph, roepnaam Joe, Coughlin is een vreemde eend in de bijt van de georganiseerde misdaad. Hij is enerzijds een echte gangster, die geen moeite heeft met overvallen en intimidatie, maar anderzijds vraagt hij zich voortdurend af of hij er wel goed aan doet. Nadat hij na een roofoverval is verraden, komt hij terecht in een gevangenis met een ruige bevolking. Tot zijn grote verrassing weet hij niet alleen te overleven, maar leest hij ook alle boeken uit de gevangenisbibliotheek en organiseert hij een illegale stokerij binnen de gevangenismuren. Een van de capo’s in de gevangenis regelt voor hem vervroegde vrijlating. Joe beschikt over een geniaal organisatievermogen en overtuigingskracht, die hij gebruikt om een gigantisch illegaal drankimperium over te nemen en uit te bouwen. Hij klimt op van gewone overvaller tot CEO van een criminele multinational, die opereert vanuit Florida. Hij is alles behalve een standaardcrimineel. Het duurt jaren voordat hij over zijn eerste verloren liefde heen is en dat gebeurt pas als hij gelukkig is met zijn tweede grote liefde. Bovendien is hij veel intelligenter en meer belezen dan zijn collega’s. Hij heeft zich verdiept in hun drijfveren en angsten, en maakt daar handig gebruik van. In tegenstelling tot veel gangsters beschikt hij over een geweten. Hij weet dat het moreel slecht is wat hij doet, en dat vreet aan hem. Bij wijze van compensatie prbeert hij goede dingen te doen. Zo spaart hij het leven van degene die hem verraadde en weigert hij een vader te vermoorden die ondanks waarschuwingen zijn eigen gang blijft gaan. Dit laatste zal hen uiteindelijk duur komen te staan.
Nachtleven roep associaties op met The Godfather. Door de beschrijvingen van de onderwereld in de jaren ’20, de vergelijkbare normen en waarden wat betreft trouw en loyaliteit, de corruptie onder politie, rechters en politici en de pogingen om aansluiting te vinden in de legale wereld. De maffiosi in The Godfather hadden echter geen last van hun geweten, en voerden zeker geen gesprekken zoals Joe dat doet met zijn vriendinnen en vertrouwelingen.
Het verhaal komt in eerste instantie wat traag op gang, om na een paar hoofdstukken in een gestaag tempo door te denderen. Het is goed dat Nachtleven geen razendsnelle pageturner is, want nu is er ruim tijd voor de lezer om te genieten van de prachtige dialogen en het mooie strakke taalgebruik. Geen woord teveel, precies genoeg om mooi treffende beelden op te roepen.
Het is duidelijk dat Dennis Lehane uitgebreid onderzoek heeft gedaan naar de Amerikaanse drooglegging in de jaren ’20. Overigens zonder dat hij dit nadrukkelijk etaleert. Hij schetst een prachtig beeld van deze periode. En laat ook de leefomstandigheden van de mensen in deze tijd zien. Het wordt voor de lezer begrijpelijk waarom velen kozen voor een bestaan in het “nachtleven”, gezien de armoede en ellende overdag. Daarnaast weet Lehane zijn personages tot leven te wekken. Hij doet dit zo overtuigend dat de lezer geneigd is de geschiedenisboeken erop na te slaan en uit te zoeken of de personage fictief zijn, of dat ze toch echt hebben geleefd.
Het is te hopen dat zijn huidige uitgeverij in Nederland, Anthos LT, snel met nieuwe thrillers van hem komt!
****

Link van Patricia Cornwell: de actie is minimaal, het geneuzel maximaal

In 1990 verscheen Fataal weekend, de eerste thriller van Patricia Cornwell in een serie over de patholoog-anatoom Kay Scarpetta. Met de ijzersterke eerste delen uit de serie vestigde Patricia Cornwell haar naam. Veel (thriller)auteurs gaan in de loop der jaren betere boeken schrijven, omdat ze er meer handigheid in krijgen en ervaring opdoen. Helaas is dit bij Patricia Cornwell niet het geval, integendeel. Zij heeft de laatste jaren niet meer het hoge niveau uit het begin van haar carrière gehaald. Het zorgt er helaas voor dat haar boeken zich slechts met de grootste moeite en inspanning laten lezen.

In Link, het twintigste deel in deze reeks, wordt Scarpetta erbij geroepen als het lichaam van een vrouw wordt gevonden in netten die zich om een reuzenschildpad hebben geslingerd. Eigenlijk had ze die middag bij een rechtszaak aanwezig moeten zijn als getuige-deskundige. Scarpetta vindt het op dat moment belangrijker om het lichaam van de deels gemummificeerde, deels bevroren vrouw te onderzoeken voordat het ontbindingsproces op gang komt. Uiteindelijk arriveert ze veel te laat bij de rechtbank, wat haar op een forse boete wegens minachting van de rechter komt te staan. De advocaat van de aangeklaagde man veegt vervolgens de vloer aan met Scarpetta. De verdachte wordt aangeklaagd wegens moord op zijn vrouw en het verstoppen van het lichaam, dat nooit is gevonden. Tijdens de behandeling van de zaak laat de advocaat televisiebeelden zien met de berging van een vrouwenlichaam in aanwezigheid van Scarpetta. Het is duidelijk dat het niet om de vermiste vrouw van de verdachte gaat. De televisiebeelden zorgen er mede voor dat de man later zal worden vrijgesproken.
Eerder die dag had ze een raadselachtige e-mail ontvangen van een onbekende afzender met in de bijlagen een filmpje van een verdwenen archeoloog en een foto van een afgesneden oor. Scarpetta gaat eerst op onderzoek naar de identiteit van de in het water gevonden vrouw en de doodsoorzaak. Hierbij wordt ze bijgestaan door haar team, Pete Marino, haar echtgenoot en FBI-baas Benton. Haar nichtje Lucy, de vreemde IT-techneut, is ook van de partij. Terwijl Scarpetta het onderzoek uitvoert, mijmert ze geregeld over haar huwelijk met Benton en de spanning die er is tussen haar en haar medewerker Luke. Geregeld voert ze een gesprek met iemand over de zaak terwijl ze ondertussen nadenkt over een ander gesprek of over de diepere, ware betekenis van het huidige gesprek. Beide elementen zorgen voor een trage, stroperige plot en een nauwelijks aanwezige spanningsboog.
Patricia Cornwell munt uit in eindeloze uitweidingen en oeverloze gesprekken. Alles wordt tot in de kleinste details verteld. Ze laat niets over aan de verbeelding van de lezer. De actie is minimaal, het geneuzel maximaal. Op een derde van Link heeft ze enkel een mysterieus mailtje ontvangen, is ze getuige geweest en is het lichaam van de vrouw net boven water gehaald.
Pas in de laatste hoofdstukken komt er een beetje vaart in het verhaal. Op het allerlaatste wordt de dader als een konijn uit de hoge hoed getoverd. De ontknoping is mede hierdoor ongeloofwaardig. Nergens zijn aanwijzingen te vinden die naar deze dader leiden. De dader speelt in de rest van het verhaal een te verwaarlozen rol, en zijn motieven om juist deze mensen te vermoorden zijn niet duidelijk. Ook blijven er te veel losse eindjes hangen.
Het ultieme cliché ontbreekt niet. Op het einde wordt iemand, die op dat moment alleen is en geen gevaar verwacht, ontvoerd door de slechterik. Precies op tijd is de redding nabij en wordt de slechterik opgepakt dankzij redders, die geheel toevallig wisten waar het slachtoffer zich bevond.
Kay Scarpetta wordt in Link neergezet als een onzekere vrouw, die moeite heeft met haar leeftijd, twijfelt aan haar relatie, bezorgd is over een katje en veel moeite doet om de naam van het beestje te achterhalen, en in ieder gesprek naar een diepere betekenis zoekt. Het komt ongeloofwaardig en niet realistisch over, want met deze eigenschappen lijkt het de lezer niet waarschijnlijk dat ze hoofd is van een vooraanstaand forensisch instituut. Tot overmaat van ramp schiet ook de vertaling te kort. Het boek is rijkelijk gevuld met anglicismen waar goede Nederlandse vertalingen voor bestaan. Bijvoorbeeld abdomen en onderbuik, gedehydreerd en uitgedroogd. 'Contusies' is een woord dat niet bestaat in het Nederlands. Contusions laat zich beter vertalen als kneuzingen. Om nog maar te zwijgen over ‘hardhouten’ bomen.
Het zou voor iedereen het beste zijn als Patricia Cornwell besluit dat Link het laatste deel is in de Kay Scarpetta-reeks en ze de lezer verrast met een nieuwe, spannende, goedgeschreven thriller met nieuwe hoofdpersonen.
Deze recensie staat ook op www.crimezone.nl.

1926 De verdwijning van Agatha Christie: intrigerende opties in passend verhaal

De verhalenbundel 1926, de verdwijning van Agatha Christie, heeft een interessant uitgangspunt. Vier schrijvers lieten hun fantasie gaan, en bedachten wat er gebeurd zou kunnen zijn in december 1926 toen Agatha Christie gedurende 11 dagen spoorloos was verdwenen. Het resulteerde in vier intrigerende opties die in een passend verhaal werden gegoten.

Jean-Paul Colin liet zich voor zijn verhaal Demasqué inspireren door het verhaal En toen was er nog maar een. Het leverde een prachtig verhaal op, geheel in de stijl van de Koningin van het mysterie.
In zijn boeiende verhaal Groeten uit Pau onthult Peter Ronner een geheim dat Agatha Christie haar hele leven goed heeft bewaard. Alleen in haar dagboek heeft ze over het geheim geschreven. In het verhaal kan de lezer stukken uit het dagboek lezen en komt er tevens achter dat het geheim werd gebruikt voor chantage en afpersing.
In het derde verhaal, Vermist, laat Carien Touwen Agatha Christie de hoofdrol spelen in een mysterie. De vader van een klein jongentje is verdwenen, Agatha Christie komt toevallig langs en gaat geheel volgens de methodes die ze in haar boeken beschrijft op zoek naar de man, samen met het jongetje.
Tot slot vroeg Johan van de Velde zich in De onbekende schrijver af of Agathe Christie werkelijk de schrijfster is van al die geweldige detectives. Stel nou dat iemand anders, die zijn identiteit niet bekend kan maken, de verhalen heeft geschreven.
De vier verhalen zijn allen amusant, kwalitatief goed, en leuk om te lezen. De theorieën zijn goed bedacht, en, nog belangrijker, tot op zekere hoogte geloofwaardig. De verhalenbundel is een goed initatief van Jean Paul Colin en Uitgeverij Parelz, die het verdient om voortgezet te worden. Er zijn vast wel meer raadsels te vinden in de (misdaad)literatuur die op deze manier kunnen worden opgelost.
Tenslotte kan deze lezer het niet laten om te vertellend dat er een hypothese ontbrak, Namelijk de optie dat Agatha Christie gedurende deze elf dagen een geweldige affaire heeft gehad met een eveneens getrouwde man die om bepaalde redenen niet kan scheiden van zijn vrouw. Na deze elf dagen moesten ze afscheid nemen, om elkaar nooit terug te zien…

De val van Michael Connelly: een thriller zoals een thriller zou moeten zijn

LAPD rechercheur Harry Bosch heeft in De val, de nieuwste thriller van Michael Connelly, te horen gekregen dat hij over 39 maanden met pensioen kan gaan. Tot die tijd hoopt hij een paar goede zaken te kunnen oplossen bij de afdeling Onopgeloste Zaken. Allereerst is er de zaak van een man die verdacht wordt van de moord op en verkrachting van een 19-jarig meisje ruim 20 jaar geleden. Hij wordt verdacht omdat zijn DNA op het meisje is gevonden. Een raadsel voor Harry Bosch en zijn partner want de verdachte was toen slechts acht/negen jaar oud. Terwijl Bosch en Chu het onderzoek opstarten, wordt Bosch benaderd door Irving, raadslid. Irvings zoon is die dag uit het raam gesprongen en Irving wil graag dat Harry het onderzoek op zich neemt om de onderste steen boven te krijgen. Een bijzonder verzoek want het is in de verste verte geen cold case én Irving is sinds jaar en dag een vijand van Bosch. Van hogerhand krijgt Bosch de instructie het verzoek niet te weigeren. Uit het onderzoek komen zaken naar voren die het raadslid liever verborgen had willen houden. Voor Bosch is het een raadsel of Irving dit bedoelde met de waarheid die koste wat het kost boven tafel moest komen of toch iets anders.

De val is een thriller zoals een thriller zou moeten zijn: spannend tot de laatste bladzijde en goed geschreven. Het boek vermaakt de lezer en nodigt deze uit tot nadenken. Bijvoorbeeld over de thema’s recht en ethiek: heb je altijd het juiste gedaan als het recht zijn loop heeft gehad?
Bosch twijfelt of hij wel het goede heeft gedaan. Was het niet beter als hij iets wat hij heeft gedaan juist had nagelaten? Naar zijn gevoel heeft hij als politieman de juiste keuze gemaakt, terwijl hij als mens heeft gefaald.
Terloops geeft Connelly de lezer een inkijkje in het LA van nu. Hij geeft geen toeristisch beeld met de glitter en glamour van Hollywood, maar laat het echte leven van echte mensen zien. Rauw met af en toe verborgen schoonheid, mensen met onverwachte goede kanten en niet te vergeten, hij noemt vele goede eettentjes. (net zoals zijn Nederlandse collega thrillerschrijver Simon de Waal)
Even leek het er op alsof Bosch nadat deze twee zaken waren opgelost, zou willen stoppen met zijn werk als rechercheur. Hij dacht over de maanden die hij nog moest werken in plaats van de maanden die hij nog kon werken. Hopelijk volgen er toch nog wel een aantal boeken in deze geweldige serie rond Harry Bosch! Connelly is immers goed op dreef en er is geen sprake van enige sleetsheid. Ieder boek over Harry Bosch is een genot om te lezen.

Heldhaftig van Britta Bolt: in potentie een goede thriller

Britta Bolt is de naam van het nieuwe schrijversduo bestaande uit Britta Böhler en Rodney Bolt, een journalist. Samen schreven ze Heldhaftig, het eerste deel in een Amsterdamse trilogie rond Pieter Posthumus. Heldhaftig verwijst naar het motto van de stad Amsterdam: "Heldhaftig, vastberaden, barmhartig".

De hoofdpersoon Pieter Posthumus werkt voor de Gemeente Amsterdam bij het team Uitvaarten. Op het moment dat ergens in de stad een lichaam wordt gevonden, waarvan de identiteit niet duidelijk is, of waarvan niet direct nabestaanden kunnen worden gevonden, worden Pieter Posthumus en zijn collega’s gebeld. Zij gaan dan op zoek naar eventuele verwanten, en regelen, als die niet worden gevonden, de uitvaart compleet met koffie en een grafrede. Pieter Posthumus gaat vaak verder waar zijn collega’s ophouden, door diep in het leven de dode te duiken. Het is voor hem erg belangrijk om bij de uitvaart van de onbekende dode een persoonlijke afscheidstoespraak uit te spreken. Dit doet hij door nog eens goed in de spullen te duiken die zijn achtergebleven of langer door te zoeken naar verwanten.

Op een drukke dag, wanneer er maar liefst drie lichamen vlak achter elkaar worden gevonden brengen deze intensieve, bijna obsessieve speurtochten hemzelf in problemen. Het verminkte lichaam van een man in een djellaba zorgt ervoor dat Pieter Posthumus verzeild raakt in een zaak die dieper gaat en groter is dan hij ooit heeft kunnen vermoeden. De dode Marokkaanse man blijkt namelijk het onderwerp te zijn van een onderzoek door een geheime Nederlandse inlichtingendienst. Een eenheid van deze inlichtingendienst houdt zich bezig met onderzoek naar geheime Marokkaanse terreurcellen. Lissette Lammers is het hoofd van deze eenheid, een oncomfortabele positie omdat ze enerzijds door haar baas wordt gemanipuleerd. Hij zet infiltranten in en eist van haar dat ze dat geheim houdt voor haar medewerkers. Aan de andere kant hebben haar medewerkers eigen, vaak geheel andere, ideeën over het onderzoek naar de terreurcellen. Haar Marokkaanse medewerker weet immers van binnenuit hoe het werkt binnen de Marokkaanse gemeenschap en wil graag hogerop. Tot zijn grote frustratie, die hij nadrukkelijk uit tegenover Lissette Lammers, wordt zijn mening keer op keer onder de tafel geveegd. Het maakt de sfeer binnen de eenheid er niet beter op.
De twee verhaallijnen lijken in eerste instantie mijlenver uiteen te liggen. Pas in de loop van het verhaal worden de verbanden duidelijk en schuift alles mooi in elkaar. De lezer krijgt tegen het einde netjes antwoord op de vragen moord, doodslag of ongeluk en in hoeverre het groepje Marokkaanse jonge mannen uit zichzelf van plan waren een terreurcel te vormen of dat ze werden opgejut door de informant.
Heldhaftig is een actuele en realistische thriller. Vermoedelijk hebben de schrijvers redelijk wat ‘inside information’ tot hun beschikking gehad en deze prachtig verwerkt in dit boek.
De verhaallijn rond Pieter Posthumus laat zich beter lezen dan die rond Lisette Lammers, die verzandt in een verwarrend gekonkel om de macht binnen de eenheid. Het staat grotendeels los van de plot en leidt af van grote verhaal.
Pieter Posthumus is als personage beter neergezet dan Lisette Lammers, minder clichématig en overtuigender. Het is een bijzondere man, zowel gereserveerd en op zichzelf als betrokken bij de medemens. Hij gaat niet uit nieuwsgierigheid zo lang door met het uitpluizen van iemands leven maar vanwege de persoonlijke uitvaartrede die hij iedere onbekende dode wilt meegeven.
Zowel Lisette Lammers als haar baas blijven hangen in clichés. Hij is een typische baas, blaffen naar onderen en likken naar boven. In Amerikaanse thrillers komt hij vaak voor als hoofdinspecteur. En Lisette Lammers is de vrouw die te graag wil: ze wil en hogerop en aardig gevonden worden. Ondertussen zit ze klem tussen haar baas en haar medewerkers.
In potentie is Heldhaftig een goede thriller. Het verhaal is goed en origineel, de plot deugt en het leest lekker weg. Het team Uitvaarten biedt voldoende aanknopingspunten voor meer spannende thrillers. Het is dan wel noodzakelijk dat goed gekeken wordt naar de noodzaak van de verschillende verhaallijnen en er niet te veel overbodige uitweidingen worden toegevoegd. Ook moeten alle personages de clichés ontstijgen en meer overtuigen.
Het is daarom lastig om deze thriller sterren te geven. Het verhaal rond Pieter Posthumus is minstens 3 sterren waard terwijl die rond Lisette Lammers niet meer verdient dan hooguit 2 sterren. Het is te hopen dat de auteurs geleerd hebben van Heldhaftig en dat Vastberaden wel goed in elkaar zit!

Moederziel van Marelle Boersma: een gegarandeerde aanrader

Er is bijna geen grotere tegenstelling in karakters mogelijk dan die tussen de dochters van Myrna Klaver in Moederziel, de nieuwe thriller van Marelle Boersma. Saar, de oudste, is rustig en bedachtzaam, heeft een stabiel leven, woont samen met haar vriend en hun zoontje en heeft het druk met haar werk.

Josje daarentegen is een impulsieve spring-in-het-veld. Ze begint aan veel, maar maakt niets af. Ze verlaat voortijdig school en verslijt in hoog tempo vriendjes en baantjes. Als ze haar kamer wordt uitgezet wegens huurachterstand, trekt ze bij haar moeder in. Myrna is door haar ziekte MS volledig afhankelijk van thuiszorg. In een van haar impulsieve buien zegt Josje, zonder overleg met haar moeder, alle thuiszorg omdat ze zelf voor haar moeder wilt zorgen. Myrna heeft hier gezien het wispelturige gedrag van Josje gemengde gevoelens over. Hierbij speelt mee dat het volgens Josje de schuld van Myrna is dat haar vader het gezin verliet toen de zusjes nog klein waren. In de loop der weken bemoeit Josje zich met steeds meer zaken in het leven van haar moeder en wacht hierbij niet op de toestemming van Myrna. Ook vergeet ze soms dat haar moeder niets meer zelf kan en laat ze haar alleen achter in het bad of buiten in de rolstoel.

Een klein lichtpuntje in het leven van Myrna is de ontmoeting met Dave, een vriendelijke man die ze toevallig ontmoet. In tegenstelling tot haar ex-man heeft hij geen problemen met haar ziekte of rolstoel. Hij brengt geregeld een gezellig bezoekje aan Myrna, dit tot grote woede van Josje die hem totaal niet mag. Myrna komt hierdoor in een lastige positie, want Dave heeft haar een paar keer gered toen Josje haar had laten zitten. Myrna krijgt het gevoel te moeten kiezen tussen Josje en Dave. Gelukkig is er haar betrouwbare hulp, Limentina, die niet alleen schoonmaakt maar haar ook helpt met de verzorging als de anderen het laten afweten.
Moederziel geeft de lezer een beklemmend gevoel, langzaam maar zeker krijgt de lezer het steeds benauwder van alle bemoeienis met het leven van Myrna over haar hoofd heen. Myrna is door haar ziekte volkomen afhankelijk van anderen en kan daardoor vaak niet beslissen over of ingrijpen in haar eigen leven. Marelle Boersma beschrijft dit op een prachtige manier met mooie rake opmerkingen die blijven hangen.
Ze laat de gebeurtenissen van twee kanten, zowel vanuit Myrna als vanuit Josje, zien, zodat de lezer uiteindelijk begrip krijgt voor zowel moeder als dochter. Het wordt al snel duidelijk dat de dochter eveneens ziek is, alleen zit bij haar de ziekte in haar hoofd. Marelle Boersma noemt nergens de ziekte van Josje bij de naam, al is het favoriete liedje van Josje een mooie aanwijzing: Borderline van Madonna. Het is niet nodig dat het expliciet wordt genoemd en uitgelegd, voor de lezer is het duidelijk en het zou niets aan het verhaal toevoegen. Goede keuze van Marelle Boersma op dit punt.
Bewonderenswaardig zoals Marelle Boersma een goede spannende psychologische thriller weet te schrijven vanuit het dagelijks leven van gewone mensen zonder hoofdrollen voor politie, lijken en forensisch onderzoek.
De meeste personages zijn realistisch neergezet, vooral Myrna en Josje komen tot leven. De buren lijken jammer genoeg net iets te zwaar aangezet. Hun wereldvreemdheid en gekte gaat net over het randje van geloofwaardigheid. Dit is gelukkig het enige minpuntje aan Moederziel, verder leest het boek als een trein. De spanning wordt met name opgeroepen door de beklemming die Myrna voelt en als een strop steeds strakker om haar heen wordt getrokken. Daarnaast weet ze dat iemand in haar omgeving niet het beste met haar voor heeft en vraagt ze zich steeds meer af wie ze wel en wie ze niet kan vertrouwen.
De ontknoping staat garant voor de nodige verrassingen en spanning. Moederziel is een gegarandeerde aanrader voor de liefhebber van goedgeschreven psychologische polderthrillers en verdient vier sterren.

Beretta Bobcat van Gijs Scholten van Aschat: moeite van het lezen zeker waard

De laatste tijd is er een aantal acteurs dat een boek schrijft. De toneelacteur Gijs Scholten van Aschat is er een van. Hij schreef Beretta Bobcat, een novelle, waarvan de gesproken versie tijdens de Week van het Luisterboek 2012 als geschenk werd weggegeven.

In Beretta Bobcat beschrijft Gijs Scholten van Aschat de dag waarop het leven van Fons van Dillen en zijn 11-jarige buurjongen voorgoed verandert. Meneer van Dillen wil graag van zijn zeurende vrouw af, zonder veel gedoe. Het zou hem goed uitkomen als ze ‘verdween’. Op de fatale dag voert hij zijn plan uit, hierbij gadegeslagen door de buurjongen die op zijn beurt ook iets onvergetelijks ergs doet op die dag. Jaren later besluit de buurjongen zijn geheim en dat van zijn buurman op te schrijven.
Beretta Bobcat is een spannend geschreven novelle, geen thriller, die de lezer meteen bij de kladden grijpt. Gijs Scholten van Aschat schrijft mooie, goed geformuleerde zinnen, daarnaast weet hij goed de gevoelens en gedachten van de hoofdpersonen te verwoorden. Fons van Dillen is een sneue, ranzige man, die valt op jonge jongens. De buurjongen is een kinderlijke jongen, die door zijn actie, die hij zijn hele leven geheim weet te houden, in een dag volwassen wordt.
Helaas eindigt het boek onbevredigend met een filosofische verklaring van de buurjongen die terugblikt op die ene dag. Desondanks is Beretta Bobcat de moeite van het lezen zeker waard. Vanwege het verhaal, de mooie zinnen en de humor die er in de absurde situaties tussendoor sijpelt.

Deze recensie is gepubliceerd in BOEK nr.6 jaargang 9, november/december 2012

Eet mij van Asha ten Broeke en Ronald Veldhuizen: geeft nieuwe inzichten over eten

Mensen die te dik zijn, hebben dat helemaal aan zichzelf te danken. Hadden ze maar niet zo veel moeten eten en wat meer moeten sporten. Het zou goed voor hun gezondheid zijn als ze flink zouden afvallen. Een lager gewicht kunnen ze bereiken door simpelweg meer te sporten en minder te eten.
In het boek Eet mij ontkrachten Asha ten Broeke en Ronald Veldhuizen bovenstaande mythe. Het blijkt anders in elkaar te steken. Deze psycholoog en bioloog laten zien dat dik zijn niet alleen af hangt van de hoeveelheid calorieën die iemand binnenkrijgt en verbrand. Er is daarnaast een verband met een aantal erfelijke genen die bepaalt of iemand dik is of niet, het gehalte van het hormoon ghreline in iemands bloed, de sociaal-economische status en niet te vergeten de weerstand die iemand kan bieden aan de verleidingen in de supermarkt.

Het blijkt ook een fabeltje te zijn dat mensen die na een maaltijd verzadigd zijn dat aan hun maag kunnen merken. Ten Broeke en Veldhuizen tonen aan dat het gevoel verzadigd te zijn tussen de oren zit. Een onderzoek dat ze hierbij noemen, zou wrange humor genoemd kunnen worden. Twee groepen proefpersonen krijgen dezelfde milkshake te drinken. Tegen de ene groep was gezegd dat het een vetarme light milkshake betreft, terwijl de andere groep te horen had gekregen dat de milkshake vol en romig zou zijn. Na het drinken van de milkshake deden de proefpersonen een koekjessmaaktest. Zij waren in de veronderstelling dat dat het doel was waarvoor ze naar het lab waren gekomen. Bij de smaaktest mochten de deelnemers zoveel koekjes eten als dat zij nodig vonden. Het bleek dat de proefpersonen die dachten een volle en romige milkshake te hebben gedronken, beduidend minder koekjes aten dan de andere proefpersonen. Zij dachten al helemaal verzadigd te zijn van de milkshake.
Het gedegen betoog van Eet mij wordt goed onderbouwd met wetenschappelijke onderzoeken. Aan het einde van ieder hoofdstuk is een notenlijst opgenomen met daarin meer achtergrondinformatie over de betreffende onderzoeken.
Eet mij geeft de lezer nieuwe inzichten over (te veel) eten, verzadiging, de (on)zin van diëten, hoe mensen denken over voeding en de kwalijke rol van de levensmiddelenfabrikanten en supermarkten. Vooral dit laatste punt zal de lezer shockeren.
Tot 1995 bevond het BMI van een gezonde man zich tussen de 18 en de 27,5. Uit statistieken bleek dat een BMI tussen deze waarden het minste risico voor de gezondheid en op hart- en vaatziekten gaven. Onderzoeken op dit gebied bevinden zich vaak in een schemergebied tussen wetenschap, commercie en overheid, met als gevolg dat vanaf 1995 BMI tussen 18 en 25 gezond werd bevonden. In een klap hadden tientallen miljoenen mensen in de gehele wereld last van overgewicht en vormde zij een enorme potentiële markt voor de farmaceutische industrie en fabrikanten van dieetproducten.
Al een paar jaar pleiten Europese onderzoekers voor een stoplichtsysteem op levensmiddelen in de supermarkt. Groene stickers op gezonde producten zoals groenten, fruit, magere zuivel, volkoren producten etc., gele op de ‘mag af en toe’ dingen en rode op levensmiddelen met veel slechte en dikmakende ingrediënten. Deze doeltreffende oplossing voor overgewicht als gevolg van onkunde over dikmakend voedsel werd geblokkeerd door een machtige, rijke lobby van voedselmultinationals. Momenteel zijn in Nederlandse supermarkten alle levensmiddelen voorzien van een Ik kies bewust logo. Dit is verwarrend voor de consument, want als het logo op een zak diepvriespatat staat dan is dezelfde consument geneigd te denken dat die patat wel gezond is in tegenstelling tot de andere zakken patat van andere merken. Het logo geeft echter aan dat binnen de productgroep dit merk de beste keuze is op het gebied van suiker, vet en zout. Het echte gezonde alternatief is echter volkoren rijst of gekookte aardappel.
De grote waarde van Eet mij bevindt zich in de enorme hoeveelheid feiten over eten die Ten Broeke en Veldhuizen hebben verzameld, geanalyseerd, geordend en uitermate prettig leesbaar hebben opgeschreven. Daarnaast is het goed en overtuigend dat ze hun persoonlijke houding ten opzichte van voedsel hebben gedeeld met de lezer. Voor velen die worstelen met overgewicht is immers niets zo intiem als aan iemand anders vertellen wat er zo al gegeten en bewogen wordt op een dag.
Kortom Eet mij is een must-read voor iedereen die van plan is de komende maanden te gaan lijnen of dit heeft geprobeerd de afgelopen jaren. Lees eerst dit boek!


En een aanrader voor degenen die geïnteresseerd zijn in de psychologie van het eten en een antwoord willen op de vraag waarom zoveel mensen in deze tijd last hebben van hardnekkig overgewicht.

Wraak van Chelsea Cain: origineel en interessant verhaal

Wraak is het vijfde deel in de thrillerserie van Chelsea Cain, die zich grotendeels afspeelt in Portland, Oregon rond rechercheur Archie Sheridan en seriemoordenares Gretchen Lowell.

Rechercheur Archie Sheridan heeft ternauwernood de overstroming in Portland en de gruwelijke moordaanslag overleefd. Het leven lijkt hem eindelijk een beetje toe te lachen. Zijn tegenspeelster Gretchen Lowell zit tot zijn grote opluchting veilig opgeborgen in een psychiatrische inrichting. In het appartementencomplex waar Sheridan woont, is een mooie vrouw komen wonen, die in hem geïnteresseerd lijkt te zijn. En hij is eindelijk afgekickt van zijn medicijnenverslaving.

Het geluk is van korte duur omdat er vlak na elkaar twee lichamen worden gevonden, beide met een lelie naast zich. Bij één lichaam is een hart in de borst gekerfd, precies zo’n hart als Lowell ooit in de borst van Sheridan kerfde. Lowell kan dit niet gedaan hebben want zij is immers opgesloten. Sheridan wil hier zeker van zijn en brengt haar een bezoek. Tijdens het bezoek confronteert hij haar met bepaalde feiten uit het interview dat Lowell net daarvoor gaf aan journaliste Susan Ward. Lowell wekt de suggestie meer te weten over de moorden met de lelie en het hart. Aan Sheridan om te bepalen hoe betrouwbaar Lowell deze keer is. Hij heeft niet in de gaten te hebben hoe dichtbij het gevaar loert...
De ingewikkelde relatie tussen Sheridan en Lowell maakt van Wraak een hoogst origineel en interessant boek. Zij staan immers elk aan een andere kant van de wet, en hebben tegenovergestelde ideeën over goed en kwaad. Zijn werk is zoeken naar en oppakken van mensen zoals zij. Zij heeft hem zowel geestelijk als lichamelijk gemarteld. Beiden hebben meermalen de gelegenheid gehad om de ander te doden, maar lieten elkaar leven. Er is duidelijk een onverklaarbare, fysieke en geestelijke aantrekkingskracht tussen Sheridan en Lowell. Knap en bewonderenswaardig van Cain dat ze deze gecompliceerde relatie geloofwaardig weet te beschrijven. Zijn relatie met Lowell, zorgt ervoor dat Sheridan geen clichématige rechercheur is: tobberig, gescheiden en geen privéleven.
De andere personages en hun onderlinge verhoudingen heeft Cain ook levensecht beschreven. Ze laat bijvoorbeeld zien hoe zich de band ontwikkelt tussen Susan Ward, de journaliste die het maar niet lukt om haar leven op orde te krijgen, en haar moeder Bliss, een echte hippie die zich nergens voor schaamt en nog steeds zonder bh in t-shirts met vage kreten erop rondloopt. De opstandige puber Pearl is op het randje van over-the-top maar blijft net realistisch. De gruwelijke details heeft Chelsea Cain binnen de perken weten te houden, ze zijn wel gruwelijk maar het zijn er gelukkig niet te veel.
Dankzij de prettige schrijfstijl van Chelsea Cain leest het boek lekker weg. Wraak doet verlangen naar het zesde deel in deze serie, want de lezer is zeer benieuwd hoe het verder gaat met Sheridan en zijn aantrekkelijke buurvrouw, en wat het lot van Lowell is.
Deze recensie is ook te lezen op www.crimezone.nl